دستیابی به بزرگ‌ترین توافق تجارت آزاد جهان

سی‌‌و‌پنجمین اجلاس سران اتحادیه جنوب شرق آسیا موسوم به آسه‌آن از سوم نوامبر در بانکوک که امسال هدایت این بلوک را برعهده دارد، آغاز شد و تا روز ‌امروز‌ با موضوع پیشبرد مشارکت برای رشد پایدار ادامه دارد.
اجلاس سران اتحادیه جنوب شرق آسیا در حالی در بانکوک تایلند در حال برگزاری است که ترامپ‌ برای دومین سال پیاپی در آن شرکت نکرد؛ موضوعی که سبب شده برخی دیپلمات‌های آسیایی و ناظران منطقه با توجه به کنار کشیدن وی از توافقنامه ترانس پاسیفیک در سال ۲۰۱۷، در مورد بی‌مسوولیتی بیشتر آمریکا در قبال تعهدات بین‌المللی هشدار دهند.
واشنگتن در دو سال اخیر از کشورهای دهگانه این اتحادیه خواسته است به طور مستقیم با نفوذ قدرت نظامی و اقتصادی چین در منطقه مقابله کنند. این پیام در حالی به کشورهای جنوب شرق آسیا داده شده که حضور نیافتن ترامپ یا وزیر خارجه‌اش در اجلاس سران بانکوک، اعتماد این کشورها به واشنگتن برای مقابله با مشکلات منطقه را به چالش کشیده است.
مالزی، اندونزی، سنگاپور، فیلیپین، برونئی، میانمار، کامبوج، لائوس، ویتنام و تایلند اعضای دهگانه آسه‌آن را تشکیل می‌دهند که از سال ۱۹۶۷ تشکیل شده و این کشورها در بیش از نیم قرن اخیر عمدتا با ارزهای رایج بین‌المللی معاملات تجاری گسترده درون‌منطقه‌ای را انجام داده‌اند. جنوب شرق آسیا با جمعیتی افزون بر ۶۵۰ میلیون نفر یکی از بازارهای مهم و بالقوه جهانی محسوب می‌شود. مهم‌ترین دستور کار این نشست ادامه مذاکره بر سر بزرگترین توافق تجارت آزاد جهان است. سران شش کشور چین، هند، ژاپن، کره‌جنوبی، استرالیا و نیوزیلند دیروز به این جمع ملحق شدند و به رایزنی درباره این توافق پرداختند.
نخست‌وزیر تایلند، پرایوت چان-اوچا می‌گوید مذاکره درباره توافق تجارت آزاد باید تا پایان سال جاری خاتمه یابد تا راه برای سرمایه‌گذاری، رونق بازرگانی و رشد اقتصادی هموار شود. اتحادیه کشورهای آسیای جنوب شرقی ۱۹۶۷ به وسیله پنج کشور تایلند، سنگاپور، مالزی، فیلیپین و اندونزی تاسیس شد و در سال‌های بعد کشورهای ویتنام، لائوس، کامبوج، میانمار و برونئی به آن پیوستند.
۱۶ کشوری که قرار است توافق را امضا‌ کنند بیش از سه میلیارد جمعیت دارند و حجم اقتصاد آنها به ۱۷ هزار میلیارد دلار می‌رسد. این میزان حدود ۴۰ درصد کل تجارت جهانی است. ایده توافق آزاد تجاری نخستین بار از سوی چین مطرح شد. پکن با طرح این پیشنهاد در‌صدد ایجاد تعادل در برابر توافق تجاری موسوم به «مشارکت دو سوی اقیانوس آرام» (TPP) است. توافق کشورهای دو سوی اقیانوس آرام شامل ۱۱ کشور از جمله کانادا، شیلی و استرالیا می‌شود. ایالات متحده آمریکا نیز قصد داشت به این توافق بپیوندد اما پس از ورود دونالد ترامپ به کاخ سفید در سال ۲۰۱۷ این کار منتفی اعلام شد.
رییس‌جمهور‌ کره‌جنوبی که برای شرکت در سی و پنجمین اجلاس سران کشورهای عضو اتحادیه جنوب شرق آسیا «آسه‌آن» در بانکوک به سر می‌برد، از اعضای این بلوک خواست به حمایت از روند صلح کره ادامه دهند.
مون جائه این در سی‌و‌پنجمین نشست آسه‌آن در بانکوک گفت، به لطف حمایت و همکاری آسه‌آن، تلاش‌های منطقه‌ای برای برقراری صلح پیشرفت زیادی داشت، اما‌ رفع خصومت‌ها و دشمنی‌های دیرینه،‌ آسان نیست. خوشبختانه، سران کره‌شمالی و آمریکا به هم اعتماد دارند و همچنان به ادامه مذاکرات پایبند هستند و تغییری در این رابطه ایجاد نشده است.
مون با تاکید بر این مطلب که مذاکرات کاری آمریکا و کره‌شمالی و نشست سوم سران دو کشور، حساس‌ترین مقطع در کل روند خلع سلاح هسته‌ای کره و صلح پایدار خواهد بود، افزود، وقتی وزارت صلح ایجاد شود، کره‌جنوبی به عنوان پل اتصال قاره‌ها و اقیانوس‌ها، در صلح و ثبات شمال شرق و جنوب شرق آسیا مشارکت خواهد کرد. رییس‌جمهور‌ کره‌جنوبی خاطرنشان کرد، امروز بیش از هر زمان دیگری به حمایت و همکاری جامعه بین‌المللی نیاز است.
امضای نهایی توافق تا فوریه ۲۰۲۰
مذاکره بر سر بزرگ‌ترین توافق تجارت آزاد جهان از چند سال پیش آغاز شده و اکنون مراحل نهایی شدن را می‌گذراند. دویچه‌‌وله به نقل از سخنگوی دولت تایلند گزارش داده که امضای این توافق می‌تواند در فوریه سال آینده انجام شود. یکی دیگر از مسائل مورد مذاکره در نشست بانکوک اختلاف‌های مرزی در دریای جنوب چین است. کشورهای مالزی، فیلیپین، برونئی، ویتنام و تایوان هر کدام ادعای مالکیت بخشی از این دریا را دارند در حالی که چین تقریبا مدعی مالکیت کل آن است. پکن و کشورهای منطقه ابراز امیدواری کرده‌اند که از طریق مذاکره به تفاهمی دست ‌یابند که امنیت و صلح پایدار در دریای جنوب چین را در بلندمدت تضمین کند. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد که میهمان نشست کشورهای آسیای جنوب شرقی است از کشورهای جهان خواسته به خاطر بحران تغییرات اقلیمی از تولید انرژی از زغال‌سنگ خودداری کنند. او می‌گوید تلاش زیادی کرده که تا سال ۲۰۲۰ هیچ معدن جدید زغال‌سنگ وارد مدار بهره‌برداری نشود و میزان گازهای کربن دی‌اکسید کاهش یابد.
هشدار گوترش درباره تغییرات اقلیمی
گوترش با اشاره به تغییرات اقلیمی هشدار داد که نباید هزاران میلیارد دلار از مالیات شهروندان صرف پرداخت سوبسید به سوخت‌های فسیلی شود. دبیرکل سازمان ملل در مراسم گشایش نشست بانکوک به خاطر پیامدهای زیانبار را‌ه‌اندازی تعداد زیادی معدن زغال‌سنگ جدید، از جمله در شرق، جنوب و آسیای جنوب شرقی ابراز نگرانی کرد. او از کشورهای پیشرفته و صنعتی خواست از طریق راهکارهای مشخص از تلاش کشورهای در حال توسعه برای کاهش میزان تولید گازهایی که به لحاظ آب و هوایی مضر هستند بیشتر حمایت کنند.
دبیرکل سازمان ملل یک روز پیش از سفر به بانکوک نیز گفته بود که وابستگی جهان به زغال‌سنگ به لحاظ تغییرات اقلیمی یک خطر جدی باقی می‌ماند و کشورهای منطقه «آ‌سه‌آن» از این نظر بسیار آسیب‌پذیر هستند. در این کشورها همچنان زغال‌سنگ یکی از منابع اصلی تولید انرژی است. مطابق گزارشی از سازمان ملل که به تازگی منتشر شده بر اثر تغییرات اقلیمی سطح آب دریاها سریع‌تر از ارزیابی‌های قبلی بالا می‌آید. به همین دلیل بسیاری از شهرهای آسیایی را خطر آب‌گرفتگی در آینده تهدید می‌کند.