دست میانجیگران بسته است

پیرمحمد ملازهی*
هم در ایران و هم در آمریکا بحث مذاکره در خصوص برجام و توافق هسته‌ای مخالفان و موافقانی دارد. واقعیت این است که هر دو طرف در موضع واحدی حرکت ‌نمی‌کنند این وضعیت هم داخل آمریکاست و هم ایران که موضوع گفت‌وگو را پیچیده کرده و با نوسان در اعلام نظر مواجه شده است. حقیقت این است که فرانسه و کلا اروپا به دنبال این هستند که راهی پیدا کنند تا یک نوع مذاکراتی بین ایران و آمریکا امکان‌پذیر شود ولی واقعیت این است که کشورهای میانجی دست‌شان بسته است. با توجه به آنچه در ایران و آمریکا می‌گذرد خیلی خوش‌بینی وجود ندارد که تلاش‌های ماکرون و فرانسه و اتحادیه اروپا به جایی برسد یعنی وضعیت به قدری آشفته است که نمی‌شود به نتایج امیدوار بود که از طریق میانجیگری راه‌حلی پیدا شود مگر آنکه واقعا طرفین واقع‌بینانه به بحث مذاکره و گفت‌وگو نگاه کنند از دید ترامپ برجام و توافق هسته‌ای تمام شده است یعنی آنها به دنبال این هستند که به هر قیمتی ایران پای میز مذاکره بیاید و حتی اگر همین مفاد هم با اندک تغییری مورد توافق قرار گیرد باز ممکن است برای ترامپ مورد قبول باشد چون اصل قضیه این است که برجام در زمان اوباما موارد توافق واقع شده است و هر آنچه که زمان‌ اوباما بوده الان مقامات دولت این کشور خلاف منافع آمریکا قلمداد می‌کنند. بحث پذیرش مذاکره از جانب ایران همان چیزی که ابتدا آقای روحانی اعلام کرده که اگر منافع ملی ایجاب کند با هرکسی وارد مذاکره می‌شویم منظور رییس‌جمهور، آمریکا بوده ولی موضع‌گیری‌های بعدی که آقای روحانی داشت خیلی با اظهارات اوایلش همخوانی ندارد و این نشان از مخالفت حاکمیت و نظام با بحث گفت‌وگو با آمریکاست. الان نیز خطبای جمعه در رابطه با مذاکره با آمریکا موضعی گرفتند که بیشتر جناح رادیکال در ایران و آمریکا سود می‌برند. بحثی که وجود دارد این است که آیا دو طرف یعنی ایران و آمریکا به این واقع‌بینی می‌رسند که از قبل مذاکراتی به صورت محرمانه انجام شود و چارچوب توافقات احتمالی روشن شود؟ به نظر می‌رسد تلاش ماکرون این است که چنین فضایی به وجود آید ولی به واسطه اینکه دستش بسته است بعید به نظر می‌رسد به نتیجه خوبی برسد.
* کارشناس مسائل بین‌الملل