دفاعیه مردود

گروه صنعت- سایپا و ایران‌خودرو در بیانیه جدیدی که به تازگی منتشر کرده‌اند خودروسازان را مبرا از قیمت‌‌گذاری‌های دستوری در بازار دانستند و اعلام کردند که هجمه‌های اخیر علیه آنها غیرمنصفانه است. در واقع خودروسازان در حالی اتهام دخالت در نوسان قیمت بازار را تکذیب کرده و فراز و فرودهای بازار را ناشی از هدایت نقدینگی سرگردان و صحنه‌گردانی دلالان عنوان کرده‌اند که فعالان بازار محدودیت عرضه خودرو از سوی خودروسازان و درج قیمت‌های بالا در برخی سایت‌ها را دلیل شکل‌گیری سوداگری در بازار خودرو و افزایش قیمت می‌دانند.
خودروسازان در حالی انتقادات از صنعت خودرو را اتهام‌زنی‌های پوپولیستی می‌دانند و آن را در سال رونق تولید جایز نمی‌دانند که انگار فراموش کرده‌اند انحصار ارابه‌های مرگ را مدت‌ها در دست داشته‌اند و حالا که چند ماهی است نظارت بر آنها بیشتر شده دست به اعتراض زده‌اند. انگار فراموش می‌کنند که مدیرعامل سابق ایران‌خودرو به چه جرمی بازداشت شد و سمت و سوی فروش‌های اقساطی و پیش‌فروش‌ها در گذشته چگونه شده است. بنابراین باید هم قیمت‌‌گذاری دستوری را گردن سایت‌ها و دلالان بیندازند.
به هر روی فارغ از تکرار ادعای عدم دخالت در بازار از سوی خودروسازان کارشناسان و فعالان بازار معتقدند رفتار انحصاری باعث شکل‌گیری قیمت‌های نجومی شده است به‌گونه‌ای که با اعلام توقف تولید دو خودروی پراید و ۴۰۵ قیمت‌ها در عرض چند روز صعود چند میلیونی را تجربه می‌کند. پیشنهاد می‌شود خودروسازان باز هم بیانیه بنویسند و این بار از ساختار منابع انسانی و کف کارخانه گرفته تا موج تحریم‌ها قصه‌سازی کنند.
افزایش بی‌دلیل قیمت خودرو
در بیانیه خودروسازان آمده است: برخی افراد مسوول و غیرمسوول، برخی نهادها و رسانه‌ها و… بدون ارائه هیچ سند و مدرکی، بدون بررسی، بی‌توجه به اصول مشخص علم اقتصاد، تنها با بیان جملاتی مخاطب‌پسند اما بی‌اساس، خودروسازان را به افزایش قیمت خودرو و نیز عدم عرضه خودرو به بازار متهم می‌کنند.
در تشریح مسائل مورد نظر آنها معتقدند که قیمت فروش خودرو در شرکت‌های تولیدکننده با بازار آزاد «متفاوت» است و ایران‌خودرو و سایپا هیچ نفع و سودی از افزایش قیمت خودرو در بنگاه‌های فروش خودرو و… نمی‌برند و مکلف‌اند خودرو را براساس قیمت مصوب به مشتری تحویل دهند.
این در حالی است که در نمونه‌های بسیار ایران‌خودرو و سایپا یا قیمت خودروها را بالا برده یا خودروی با کیفیت و سر موقع به مشتری تحویل نداده است تا جایی که هم‌اکنون آوار قیمت بر سر دو خودروی اخراجی از صنعت یعنی پراید و ۴۰۵ سرازیر شده است. به عبارتی این دو خودرو به دلیل از رده خارج شدن به یکباره قیمت نجومی پیدا کرده‌اند تا جایی که در حال حاضر هر دستگاه پراید با قیمت ۴۷ میلیون تومان در بازار معامله می‌شود و در مورد سایپا ۱۳۲ نیز باید به قیمت ۴۹ میلیون تومانی این خودرو در بازار اشاره کنیم. در چنین شرایطی برخی سایت‌ها قیمت سایپا ۱۳۲ را حتی تا ۵۳ میلیون تومان نیز اعلام می‌کنند که این موضوع بر بازار اثرگذار است. در مورد قیمت پژو ۲۰۶ تیپ ۲ نیز باید به نرخ ۵/۸۳ میلیون تومانی در بازار اشاره کنیم. پژو ۲۰۶ تیپ ۵ نیز با قیمت ۱۰۰ میلیون در بازار عرضه می‌شود. قیمت پژو پارس هم در بازار به ۱۰۰ میلیون تومان رسیده و در مورد پژو ۴۰۵ مدل GLX نیز باید به قیمت ۵/۷۶ میلیون تومانی این خودرو در بازار اشاره کنیم. همچنین در عین حال، قیمت خودرو رانا در بازار به ۸۳ میلیون تومان رسیده و هر دستگاه سمند ال‌ایکس با قیمت ۵/۷۹ میلیون تومان عرضه می‌شود. در مورد تیبا صندوق‌دار هم می‌توان به قیمت ۵/۵۳ میلیون تومان در بازار اشاره کرد. همچنین نوع هاچ‌بک این خودرو با قیمت ۶۰ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان در بازار خرید و فروش می‌شود. قیمت ساندرو استپ‌وی نیز در بازار ۱۸۸ میلیون تومان است و هر دستگاه سراتو که قبلا در بازار تا ۲۸۱ میلیون تومان هم معامله می‌شد حالا در بازار به قیمت ۲۹۷ میلیون تومان معامله می‌شود.
تقویت سوداگری
در همین حال سعید مؤتمنی، رییس اتحادیه نمایشگاه‌داران خودرو در این مورد به «جهان‌صنعت» گفت: قیمت خودروها توسط برخی سایت‌ها افزایش یافته و همین مساله باعث شده سوداگری در بازار خودرو تقویت شود.
وی با بیان اینکه در این شرایط خبری از خریدار نیست، گفت: افزایش قیمت خودروهای داخلی باعث افزایش سوداگری در بازار خودروهای خارجی نیز شده است. در عین حال محدودیت عرضه نیز باعث افزایش حباب قیمتی در بازار شده است.
به گفته مؤتمنی، عرضه و تقاضا وضعیت بازار را تعیین می‌کند و در شرایطی که عرضه خودرو کم و تقاضا برای خرید زیاد باشد، قیمت‌ها نوسان
پیدا می‌کنند.
وی با بیان اینکه این اتفاق در مورد خودروهای پرتیراژ رخ داده است، افزود: قیمت پراید تا ۵/۳۹ میلیون تومان پایین آمده بود، اما حالا به ۴۷ میلیون تومان رسیده که دلیل این اتفاق باید ریشه‌یابی شود.
رییس اتحادیه نمایشگاه‌داران خودرو تصریح کرد: در حال حاضر پراید در بازار بیشتر از ۴۷ میلیون تومان خرید و فروش نمی‌شود، ولی در سایت‌ها قیمت این خودرو را تا ۵۲ میلیون تومان نیز اعلام می‌کنند و از این طریق به گرانی خودرو دامن می‌زنند.
وی با تاکید بر لزوم کنترل سایت‌های اعلام‌کننده قیمت خودرو گفت: دو سه روز است که بازار دچار رکود سنگینی شده و مراجعه‌ای برای خرید خودرو صورت نمی‌گیرد. این اتفاق در مورد خودروهای خارجی که وارداتشان متوقف است و قیمت ثابتی داشتند، نیز اثرگذار بوده و باعث افزایش قیمت خودروهای خارجی نیز شده است. مؤتمنی گفت:‌ گاهی قیمت‌هایی را در برخی سایت‌ها مشاهده می‌کنیم که چنین نرخ‌هایی در بازار دیده نمی‌شود و تعجب‌آور است.
سنگ‌اندازی خودروسازان
یاسر رایگانی، سخنگوی سازمان تعزیرات حکومتی در مورد وضعیت قیمت خودروهای داخلی معتقد است: متاسفانه با اینکه در دو ماه اخیر شاهد قیمت نزولی خودرو بودیم ولی خودروسازان به خوبی آن را انجام ندادند و با عدم عرضه خودرو خلل ایجاد کردند.
رایگانی گفت: معتقدیم باید خودروسازها نقش بهتری داشته باشند ولی متاسفانه شاهد افزایش قیمت خودرو ۵ الی ۱۱ میلیون تومان هم در خودروهای پرمصرف بودیم که سیر صعودی گرفت. وی تاکید کرد: بازار عکس‌العمل خوبی داشت اما خودروسازها خلل ایجاد کرده و سیر نزولی را به صعودی تبدیل کردند.