دلار و نفت شناور در بودجه ۹۵

گروه اقتصادی- در حالی لایحه بودجه و برنامه ششم توسعه روز یکشنبه تقدیم مجلس شد که آن وابستگی ۳۸ درصدی بودجه به مالیات، افزایش بودجه طرح‌های عمرانی به ۶۰ هزار میلیارد تومان و ارز ۲۹۹۷ تومانی از عمده مسایلی بود که به چشم می‌خورد.
با این اوصاف در حالی که از ابتدای دولت روحانی تا‌کنون مالیات ستانی به یکی از اولویت‌های دولت تبدیل شده است‌ اما همچنان فرار‌های مالیاتی بسیاری به چشم می‌خورد. در جوامع پیشرفته غالبا ۴۰ درصد از درآمد‌های دولت به مالیات وابسته است، بر این اساس دولت ما در حالی از این لحاظ بودجه خود را شبیه به کشور‌های پیشرفته بسته است که در عمل هنوز پیشرفت خاصی در این زمینه مشاهده نشده و هزینه‌های بسیاری نیز صرف جلو‌گیری از فرار‌های مالیاتی می‌شود.
همچنین در حالی قیمت هر بشکه نفت ۳۵ تا ۴۰ دلار در نظر گرفته شده است که در حال حاضر قیمت نفت حول و حوش ۲۷ دلار قرار دارد و در صورتی که بالاتر نرود احتمال اینکه دولت مانند سال‌های گذشته با کسری بودجه شدید مواجه شود بسیار است.
با توجه به اینکه دولت در تامین منابع سال گذشته خود ناکام مانده بود، بسیاری از کارشناسان و مسوولان عقیده داشتند که برای سال آینده بهتر است بودجه به صورت چند دوازدهمی تبیین شود، این در حالی است که محمد باقر نوبخت این شایعه را رد کرده و گفت دلیلی برای این‌کار وجود ندارد.
بر این اساس روز گذشته رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور در نشستی خبری به تبیین بودجه سال آینده پرداخت و به سناریو‌های دولت برای قیمت نفت اشاره کرد.
رییس سازمان مدیریت در نشست خبری روز دوشنبه در مورد لایحه بودجه ۹۵ کل کشور و تاکید بر اینکه دولت بودجه چند دوازدهم برای سال اینده به مجلس ارائه نخواهد داد‌، گفت: پاداش خدمت بازنشستگان که در سال ۹۴ صفر بوده است، در لایحه بودجه سال ۹۵، چهار هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان در نظر گرفته شده اگر که بیش از این رقم هم نیاز به پرداخت پاداش باشد از طریق جابه‌جایی ۱۰ درصدی از محل اعتبارات مبلغی به آن اضافه شود تا به ۵ هزار میلیارد تومان افزایش یابد.
رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور در مورد بدهی دولت در سال ۹۵ که به بازنشستگان نداشته باشد، اعلام کرد: نرخ مالیات کارکنان دولت و کسبه در سال آینده افزایش نمی‌یابد و یکسری معافیت‌های مالیاتی نیز لغو شده است.
وی‌ رقم بودجه کل کشور را حدود ۹۵۳ هزار میلیارد تومان شامل ۳۰۷ هزار میلیارد تومان بودجه عمومی با رشد ۱۲ درصد و ۶۸۲ هزار میلیارد تومان بودجه شرکت‌های دولتی بانک‌ها و موسسات با رشد ۱۳/۳ درصدی ذکر کرد و افزود: منابع عمومی دولت در سال ۹۵ در لایحه بودجه سال ۹۵، ۲۶۷ هزار میلیارد تومان با رشد ۲/۱۳ درصد و منابع اختصاصی ۴۰ هزار میلیارد تومان با رشد ۹/۴ درصد در نظر گرفته شده همچنین میزان مصارف نیز ۲۶۷ هزار میلیارد تومان است.
نوبخت خاطرنشان کرد: عمده منابع از محل نفت و مالیات است اما بودجه ۹۵ براساس اقتصاد مقاومتی تبیین شده که با تمرکز به کاهش وابستگی به نفت و افزایش مالیات صورت گرفته است.
۴ سناریو‌ برای قیمت نفت در بودجه ۹۵
سخنگوی دولت در مورد قیمت نفت و دلار در بودجه سال ۹۵ توضیح داد: در هیچ جای این لایحه نرخ برابری ریال و دلار یا نرخی برای نفت به میزان ۳۰ یا ۴۰ دلار اعلام نشده است اما درآمد در نظر گرفته شده برای نفت و گاز ۶۸ هزار میلیارد تومان است که ترکیب مقدار و قیمت فروش، برابری ریال و دلار و روزهایی که نفت فروخته می‌شود، در نظر گرفته می‌شود‌ اما هیچ‌جا نرخ ۴۰ دلار برای نفت یا ۲۹۹۷ تومان برای دلار اعلام نشده ولی برای نفت چهار سناریو تهیه شده است.
وی اظهارداشت: اگر قیمت نفت بالا برود، سایر آیتم‌ها و سناریوها در نظر گرفته می‌شود یا اگر رقم فروش نفت تقلیل یابد و مثلا به ۳۰ دلار یا کمتر برسد، آیتم‌های دیگری اعلام شود، همچنین در شرایط پساتحریم هیچ محدودیتی برای صادرات نفت نداریم اما باید به این موضوع توجه کنیم که ظرفیت تقاضای نفت محدود است و عرضه در حال حاضر بیش از تقاضاست.
رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور به موضوع سهمیه‌بندی اوپک و سهمیه‌هایی که برای هر کشور در نظر گرفته می‌شود، اشاره و تصریح کرد: در مدتی که تحریم شده بودیم، نتوانستیم از سهمیه‌مان استفاده کنیم، این در حالی است که همسایگان و رقبا بازار را به دست گرفتند اما هم‌اکنون به بازار بازگشتیم ولی آنها زورشان می‌آید. باید بیاییم و روی صندلی‌مان بنشینیم و سهمیه‌مان را باز پس بگیریم، این در حالی است که آنها مقاومت می‌کنند. گرچه ممکن است در کوتاه‌مدت عقب ننشینند اما در نهایت این اتفاق خواهد افتاد مانند همان وضعیتی که در زمان جنگ و پس از آن ایجاد شد. با توجه به اینکه دیگر سقفی برای تولیدمان وجود ندارد، می‌توانیم میزان صادرات‌مان را افزایش دهیم که به ظرفیت تولید بستگی دارد.
حجم بدهی‌های دولت به نظام بانکی
معاون رییس جمهور در مورد بدهی‌های دولت به نظام بانکی گفت: بازپرداخت بدهی‌های دولت به نظام بانکی در بودجه ۹۵ به ما تحمیل شده، این در حالی است که این بازپرداخت برای دوره‌های مختلف گذشته است، بنابراین می‌خواهیم از طریق اوراق مالی نسبت به تسویه‌حساب بدهی‌ها به بانک‌ها اقدام کنیم اما در حال حاضر یک تفاوت تعریفی در مورد میزان بدهی‌ها بین بانک مرکزی و دولت وجود دارد.
وی اظهارداشت: دولت معتقد است این رقم ۶۴ هزار میلیارد تومان براساس محاسبات سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور است اما بانک مرکزی، این رقم را ۱۰۰ هزار میلیارد تومان اعلام کرده است.
نوبخت همچنین در مورد میزان وابستگی بودجه به درآمدهای نفتی عنوان کرد: میزان درآمدهای نفتی در بودجه ۹۵ معادل ۶۸ هزار میلیارد تومان تعیین شده و اگر این رقم را در بودجه عمومی کشور که ۳۰۷ هزار میلیارد تومان است، تقسیم کنیم ۲۲ درصد خواهد بود.
وی با اشاره به اینکه در لایحه بودجه سال آینده افزایش ۱۲ درصدی حقوق تمام شاغلان و بازنشستگان در نظر گرفته شده است، اظهار کرد: پرداخت حقوق به کارمندان دولت نامتعادل است، این در حالی است که قرار است فوق‌العاده شغل مشاغل کمیاب در بازار کار ۵۰ درصد اضافه شود و براساس آن، نیرو جذب شود. طی دو سه سال گذشته در این راستا مقاومت‌هایی از سوی دولت صورت گرفت ولی قبل از این مدت برخی دستگاه‌ها مصوبه هیات وزیران را دریافت کرده بودند، بنابراین یک نابرابری در پرداخت‌ها به کارکنان دولت ایجاد شده است و برای از بین بردن این مشکل تلاش‌هایی کردیم و قرار است برای آنهایی که کمتر دریافت می‌کنند، افزایش‌هایی را در نظر بگیریم تا عدالت برقرار شود.
معاون رییس‌جمهور ادامه داد: برخی طی سال‌های اخیر با حقوق‌های بالا بازنشسته شدند که با استفاده از این مصوبه بوده است، این در حالی است که در حال حاضر از یک میلیون و ۲۶۰ هزار بازنشسته دولت، بیش از یک میلیون نفر کمتر از یک میلیون تومان و تا ۷۰۰ هزار تومان می‌گیرند. البته تعدادی نیز تا یک و نیم میلیون تومان دریافت می‌کنند، بنابراین دولت قصد دارد بین ۱۲ تا ۲۰ درصد حقوق بازنشستگان خود را افزایش دهد به نحوی که اگر حقوق آنها به رقم ۷۰۰ هزار تومان نزدیک است، میزان افزایش حقوق بیشتر باشد.
سخنگوی دولت افزود: حداقل حقوق بازنشستگان در حال حاضر ۷۵۰ هزار تومان است که حقوق این افراد به یک میلیون تومان خواهد رسید، همچنین تا پایان برنامه حقوق آنهایی که حداقل را دریافت می‌کنند، به دو برابر خواهد رسید تا عدالت رعایت شود.
سخنگوی دولت در مورد تاثیر نرخ ارز در لایحه بودجه سال ۹۵ عنوان کرد: سناریوهایی برای نرخ ارز در این لایحه در نظر گرفته شده که یکی از آنها نرخ ۲۹۹۷ تومان است، این در حالی است که دولت علاقه مند به افزایش قیمت ارز نیست. عده‌ای تصور می‌کنند که اگر قیمت ارز بالا برود دولت آن را در بازار می‌فروشد و کسب درآمد می‌کند اما این به هیچ وجه به نفع اقتصاد ملی نیست زیرا هزینه‌های تولید ناشی از قیمت افزایش ارز، افزایش می‌یابد. اقتصاد ما شاخصی به نام نرخ ارز دارد و باید تلاش کنیم که قیمت آن واقعی باشد و واقع‌بینانه در نظر گرفته شود.
نوبخت در مورد وضعیت هدفمندی یارانه‌ها و پرداخت یارانه‌های نقدی در سال ۹۵ گفت: در لایحه بودجه سال ۹۵ همانند سال ۹۴ عمل خواهیم کرد اما به تاسی از سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی باید یارانه‌ها را به صورت هدفمند در نظر بگیریم که هم مباحث اجتماعی و هم تولید و اشتغال را مدنظر قرار دهیم و این چارچوب در بودجه سال آینده دیده شده است.
رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، سقف مجموع منابع و مصارف در این زمینه برای سال آینده را ۴۸ هزار میلیارد تومان به صورت پیش‌بینی شده ذکر کرد و افزود: در سال آینده نیز مشابه امسال به افرادی که یارانه می‌دهیم، همان میزان ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومان پرداخت خواهد شد ولی برای سال ۹۵ با مصوبه مجلس باید آیین‌نامه اجرایی در این زمینه تهیه شود.
تداوم حذف یارانه ثروتمندان
در سال آینده
رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه حدف یارانه اقشار پردرآمد در سال آینده ادامه می‌یابد؟ گفت: وزارت کار برنامه شناسایی پردرآمدها را طی سال‌جاری در دستور کار داشته و قرار است این برنامه در سال ۹۵ نیز ادامه یابد.