دلایل کاهش صادرات ایران به عراق

به گفته برخی از کارشناسان، قیمت‌هایی که به عنوان قیمت پایه برای پیمان‌سپاری ارزی و بازگشت هر تن کالای صادراتی به عراق از سوی گمرک اعلام شده، با واقعیت‌های صادرات انطباق ندارد‌. در همین رابطه دبیرکل اتاق مشترک ایران و عراق با اشاره به کاهش صادرات ایران به عراق، گفت: صادرات به عراق از نظر وزنی و ارزشی نسبت به شش ماهه اول سال کاهش یافته است‌.
حمید حسینی در مورد وضعیت صادرات به عراق و دو عامل کاهش میزان صادرات به این کشور به فارس گفت: دولت همه صادرکنندگان از جمله صادرکنندگان به کشور عراق را مشمول طرح پیمان‌سپاری ارزی کرده و بر این اساس باید ارز حاصل از صادرات توسط صادرکنندگان برگردانده شود اما از آنجا که مکانیسمی برای بازگرداندن ارز از عراق وجود ندارد بسیاری از صادرکنندگان بزرگ، صادرات خود را به عراق متوقف کردند‌. وی بیان کرد: علاوه بر این موضوع، اعتصاب کامیون‌داران و مشکلاتی که پیرامون این مساله به وجود آمد میزان صادرات را به عراق کاهش داد زیرا با اعتصاب کامیون‌داران هم کالای کمتری به عراق منتقل شد و هم مواد اولیه تولید به کارخانه‌ها نمی‌رسید و به این ترتیب تولید دچار مشکل شد‌.
حسینی گفت: قیمت‌هایی که به عنوان قیمت پایه برای پیمان‌سپاری ارزی و بازگشت هر تن کالا از سوی گمرک جمهوری اسلامی ایران وضع می‌شود با واقعیت صادرات همخوانی ندارد و این قیمت‌ها بیش از قیمتی است که کالا با آن صادر می‌شود‌. وی افزود: با توجه به محدودیت‌ها و مشکلاتی که بانک‌های عراقی در برقراری مبادلات مالی با بانک‌های ایران دارند، امکان بازگشت ارز حاصل از صادرات از طریق دلار وجود ندارد بنابراین باید بانک مرکزی برای حل این مساله چاره‌ای بیندیشد‌.
دبیرکل اتاق مشترک ایران و عراق با اشاره به تشکیل یک کارگروه با ریاست وزیر صنعت برای حل این موضوع اظهار داشت: پیشنهاد بخش خصوصی این است که بازگشت ارز حاصل از صادرات کالا به عراق به صورت دینار باشد و دینار وارد چرخه ارز کشور شود‌. وی افزود: در ضمن همان‌طور که به پتروشیمی‌ها اجازه داده شده ۷۰ درصد ارز کالای صادراتی خود را برگردانند به‌نظر می‌رسد باید به صادرکنندگان کالا به عراق هم اجازه داد در راستای پیمان‌سپاری ارزی ۵۰ درصد ارز حاصل از صادرات خود را برگردانند و بقیه را در اختیار داشته باشند‌.
حسینی با اشاره به اینکه میزان صادرات به عراق در شش ماهه ابتدای امسال ۴ میلیارد و ۱۵۰ میلیون دلار بوده است، گفت: این رقم نشان می‌دهد که به‌طور متوسط روزانه حدود ۲۳ میلیون دلار کالا به عراق صادر شده است‌. وی با اشاره به کاهش شدید صادرات به عراق اظهار داشت: در حال حاضر صادرات روزانه کالا به عراق به حدود ۱۴ تا ۱۵ میلیارد دلار رسید که این رقم نشان می‌دهد صادرات به عراق از لحاظ ارزشی، کاهش ۳۰ درصدی و همچنین صادرات به عراق از نظر وزنی کاهش ۵۰ درصدی داشته است‌. حسینی افزود: البته بخشی از کاهش صادرات هم به ممنوعیت صادرات برخی از محصولات کشاورزی برمی‌گردد‌.
گفتنی است شهریورماه گذشته رییس کل بانک مرکزی از صدور بخشنامه‌ای به گمرکات کشور خبر داد و براساس آن اعلام شد که صادرکنندگان با امضای پیما‌ن‌سپاری ارزی تعهد دهند ارز حاصل از صادرات را ظرف مدت سه ماه به کشور برمی‌گردانند‌. این در حالی است که پیش از این و براساس بخشنامه‌های اولیه بانک مرکزی در ابتدای امسال، صادرکنندگان کالا به عراق از بازگشت ارز حاصل از صادرات به سامانه نیما معاف شده‌ بودند‌.