دلا این یادگار خون سرو است

سایه شمع ۹۰ سالگی‌اش را در کلن آلمان و میان اعضای خانواده فوت کرد اما همان زمان در زادگاهش شهر رشت مساله ثبت خانه پدری او نقل محافل خبری بود.
چند هفته پیش خبری مبنی بر تخریب و فروش خانه نیما یوشیج، پدر شعر نو جنجال به پا کرد. شراگیم پسر نیما سال ها پیش یادگار پدر را به دلیل مشکلات مالی فروخته بود و از آن زمان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری نیز سراغی از خانه نگرفته بود. به همین دلیل مالک تصمیم داشت کاربری را تغییر دهد که با پخش خبر این اتفاق شرایط تغییر کرد. بعد از آن رویداد دوباره بحث تملک خانه پدری سایه در زادگاهش در رسانه ها پیچید.
خانه‌ای ۱۲۰ ساله که امروز وضعیت خوبی ندارد و نیازمند رسیدگی است. رسم است که خانه بزرگان ادب و هنر را حفظ می‌کنند تا تبدیل شود به موزه‌ای برای علاقه‌مندان‌شان. اتفاقی که کمتر در کشور ما رخ داده و همچنان بر سر تعدادی از خانه‌ها دعواست. چند روز پیش اما بعد از چندین سال کش و قوس خانه «سیمین و جلال» مرمتش تمام شد و به زودی افتتاح می‌شود. اما همچنان وضعیت خانه صادق هدایت، ایران درودی، عزت‌الله انتظامی و بسیاری دیگر نا‌مشخص است.
طرح دوفوریتی خرید خانه ابتهاج
پس از انتشار خبرهایی درباره احتمال تخریب خانه پدری هوشنگ ابتهاج (ه. ا. سایه) در زادگاه شاعر و کش و قوس‌هایی که درباره ثبت ملی شدن این خانه وجود داشت، رضا رسولی، عضو شورای شهر رشت از تصویب طرحی خبر داد که الزام شهرداری رشت به خرید خانه زادگاه هوشنگ ابتهاج و گلچین گیلانی در محله استادسرا و تبدیل آن به «بنیاد شعر و غزل سایه» را در پی خواهد داشت.
فرهام زاهد، دیگر عضو شورای شهر رشت‌ نیز درباره طرح دوفوریتی خرید خانه ابتهاج گفت: طرح خرید خانه ابتهاج و گلچین یک روز پس از تولد استاد ابتهاج در صحن شورای شهر با امضای دیگر اعضا به صورت دوفوریتی تصویب شد. بر اساس این طرح، شهرداری رشت ملزم به خرید خانه ابتهاج و تبدیل آن به «بنیاد شعر و غزل سایه» شده است، البته با شرط بررسی اینکه به لحاظ ثبتی خانه متعلق به استاد ابتهاج باشد. ان‌شاءالله این کار در سال ۹۷ به انجام برسد و موجبات خوشحالی شهروندان و اصحاب فرهنگی شهر را فراهم کند.
او درباره شرطی که گذاشته شده است، بیان کرد: ما می‌دانیم که این‌ خانه، خانه پدری استاد ابتهاج است، اما به لحاظ قانونی باید مسیری را طی کنیم و صحت و سقم این بحث تایید شود و خرید صورت بگیرد.
عضو شورای شهر رشت خاطرنشان کرد: نگاهی که شورای شهر پنجم به این موضوعات دارد، بحث رویکرد فرهنگی شورا و حفظ بناها و چیزهایی است که شهر رشت به واسطه آنها به اولین‌ها تبدیل شده بود. شورای شهر به هر بنای تاریخی و حمام‌هایی که در سطح شهر وجود دارد و وضعیت مناسبی ندارد یا اینکه توسط بنگاه‌های دیگر خریداری و تخریب می‌شود با وسواس بیشتری نگاه می‌کند. شورا می‌خواهد در حد توان و متناسب با بودجه خود در بخش‌هایی که جزو آثار میراثی شهر است با هماهنگی میراث فرهنگی یا جاهایی که ثبت ملی نشده‌اند اما برای مردم به دلیل اینکه محل زندگی بزرگان این خطه بوده‌اند اهمیت دارند، وارد شود و آنها را به تملک درآورد و بناها را به موضوعاتی که به آنها تعلق دارد اختصاص دهد.
در زادروز ۹۰ سالگی ابتهاج (ششم اسفند) نیز نامه‌ای به همین منظور توسط جمعی از اهل فرهنگ‌ و فرهنگ‌دوستان رشت برای حفظ خانه پدری سایه نوشته شد.
همچنین رضا علیزاده، مدیرکل میراث‌ فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گیلان‌ اظهار کرد: اطلاعاتی درباره پیشینه این‌ خانه بر اساس مستنداتی که در سازمان ثبت اسناد استان وجود داشت، پیدا شده که آنها را به سازمان مرکزی ثبت آثار تاریخی در تهران فرستاده‌ایم و بخش‌های مربوط به استان انجام شده است.
مرتضی عاطفی، شهردار منطقه ۲ رشت‌ نیز درباره آخرین وضعیت خانه ابتهاج گفت: قدم اول این است که باید ثبث میراثی شود. در اینکه این‌ خانه زادگاه ابتهاج و گلچین گیلانی بوده است شکی وجود ندارد. خود آقای ابتهاج هم بارها این موضوع را تایید کرده‌اند.
او با بیان اینکه قدمت اولیه خانه بالغ بر ۱۲۰ سال است، افزود: این خانه به مرور زمان دستخوش تغییراتی شده که این موضوع کاملا طبیعی است. این خانه زادگاه دو شخصیت برجسته ادبیات ماست، به ویژه ابتهاج که می‌توانیم بگوییم بزرگ‌ترین شاعر معاصر ماست. فکر می‌کنم میراث فرهنگی باید توجه بیشتری به این خانه داشته باشد و هرچه سریع‌تر تکلیف آن را مشخص کند. تا زمانی که این خانه ثبت میراثی نشود، نمی‌توان اقدامی درباره آن انجام داد. متاسفانه تلاش‌های گروه‌های مردم‌نهاد و دوستداران فرهنگ تا الان بی‌نتیجه بوده است.