دلیل رفتار غیرمنطقی بورس چیست

لیلا حاجی‌زاده- یک کارشناس بازار سرمایه با اشاره به وضعیت مطلوب بازار سرمایه در میان‌مدت، دلیل اصلی رفتار غیرمنطقی بازار در دو روز معاملاتی اخیر که منجر به سقوط حدود ۱۳۰۰ واحدی شاخص شد را اعلام کرد. سیدحمید میرمعینی در گفت‌وگو با ملت‌بازار با تاکید بر اینکه روند حرکتی بازار در دو روز معاملاتی گذشته را نمی‌توان ملاک و مبنایی برای تحلیل وضعیت آینده بورس قرار داد، اظهار داشت: از دلایل اصلی افت شدید شاخص یک روز پس از توافق هسته‌ای (چهارشنبه هفته گذشته) و در اولین روز کاری هفته جاری، عرضه‌های سنگین برخی از سهامداران حقوقی و همچنین سازمان خصوصی‌سازی در هفته‌های گذشته و به تبع آن خروج نقدینگی از بازار بود. وی ادامه داد: با عرضه‌های سنگینی که توسط سهامداران حقوقی و همچنین سازمان خصوصی‌سازی طی روزهای معاملاتی هفته قبل به خصوص تا روز سه‌شنبه صورت گرفت، ترس از ادامه این روند فشار فروش را به بازار منتقل کرد. میرمعینی با بیان اینکه علت این اقدام حقوقی‌ها نیاز شدید به نقدینگی به دلایل مختلف بوده، گفت: نکته قابل توجه در روزهای گذشته این بوده که نقدینگی قابل توجهی در بازار در جریان نبوده است چراکه به محض وارد شدن نقدینگی جدید و تازه‌نفس از سوی سهامداران عمده عرضه‌ها تشدید شد و به این طریق از یک طرف شاهد خروج نقدینگی از چرخه بازار بودیم و از طرف دیگر انرژی پول‌های تازه به سرعت به پایان رسید. این فعال بازار سرمایه با اشاره به دلایل دیگری که منجر به رفتار غیرمنطقی بازار در دو روز معاملاتی گذشته شد و نتیجه آن، سقوط نزدیک به ۱۳۰۰ واحدی شاخص کل بود، گفت: به اعتقاد من دلیل اصلی این اتفاق، در جریان نبودن نقدینگی کافی در بازار و تشدید عرضه‌ها بود. واقعیت آن است که سهامداران و سرمایه‌گذاران جدید کشش فروش و عرضه‌های حقوقی‌ها را نداشتند چراکه نقدینگی قابل توجهی در بازار سرمایه وجود نداشت که بتوان بازار و قیمت سهام را رو به بالا حمایت کرد. میرمعینی به اظهارنظر برخی کارشناسان و دلایل مطروحه آنان در به وجود آمدن شرایط منفی بازار بعد از اعلام توافق هسته‌ای پرداخت و گفت: یکی از این دلایل بحث برگزاری مجامع سالانه بانک‌هاست. با توجه به الزام بانک مرکزی مبنی بر تقسیم سود ۱۰ درصدی، این مساله مطرح می‌شود که بانک‌ها برای سال مالی ۹۳ مجامع خوبی نخواهند داشت. وی افزود: در واکنش به این موضوع که به عنوان یکی از دلایل ریزش بازار روز گذشته مطرح شد، باید گفت با توجه به اینکه مجامع این شرکت‌ها مربوط به سال گذشته است، نباید تاثیر مضاعف منفی بر این گروه داشته باشد چراکه بازار سرمایه براساس انتظارات آتی شکل می‌گیرد. این کارشناس بازار سرمایه با تاکید بر اینکه با ورود اقتصاد به چرخه رشد و رونق و کاهش ریسک سیستماتیک ناشی از اوضاع سیاسی، انتظار می‌رود اوضاع عملیاتی بانک‌ها در سال‌های قبل تکرار نشود و به اصطلاح سال ۹۳ به عنوان کف سودآوری بانک‌ها طی چند سال آینده باشد، گفت: با ایجاد روزنه‌های امید در حوزه اقتصادی و برنامه‌های دولت در این زمینه و بهبود وضعیت عملیاتی و کاهش معوقات سیستم بانکی و همچنین کاهش هزینه‌های عملیاتی بانک‌ها و افزایش تعداد دفعات گردش پول در سیستم بانکی، انتظار می‌رود افزایش سودآوری بانک‌ها رخ دهد. وی با اشاره به دلیل دیگر افت بورس که مدنظر تحلیلگران این حوزه است، گفت: بسیاری معتقدند اثر روانی و هیجانی توافق هسته‌ای بر بورس تنها رشد ۲۰ درصدی بوده که قبل از اعلام رسمی توافق این رشد و تاثیر حاصل شده است و دیگر نباید در کوتاه‌مدت شاهد رشدهای اینچنینی بود.
برندگان و بازندگان
میرمعینی با استناد به صحبت‌های رییس سازمان بورس مبنی بر اینکه ایران می‌تواند با کسب بالاترین رشد اقتصادی در سال‌های آینده به یکی از کشورهای برتر تبدیل شود، گفت: با برداشته شدن و کمرنگ شدن سایه ریسک سیاسی، شرایط اقتصادی به مرور زمان براساس برنامه‌های ششم و هفتم توسعه و سند چشم‌انداز ایران ۱۴۰۴ رو به بهبود خواهد گذاشت و رسیدن به یکی از کشورهای برتر در این حوزه دور از ذهن نیست که در کنار آن، بازار سرمایه نیز می‌تواند به وضعیت مطلوب برسد. وی با تاکید بر اینکه خریداران سهام برندگان و فروشندگان سهام بازندگان شرایط فعلی بازار در میان‌مدت محسوب می‌شوند، گفت: با وجود رخدادهای خوب اقتصادی، ورود سرمایه‌های خارجی و نقدینگی جدید و پرقدرت به مرور زمان می‌توان شاهد رونق و شکوفایی بورس تهران بود. همچنان که در بسیاری از گروه‌ها از جمله خودرو، بانک، حمل‌و‌نقل و… سهام ارزنده وجود دارد که نباید از آنها غفلت کرد.
بی‌توجهی به بازار سرمایه
میرمعینی با اشاره به وجود مشکل اساسی بی‌توجهی عملی مسوولان اقتصادی به بازار سرمایه کشور گفت: با وجود معرفی بازار سرمایه به عنوان موتور محرک اقتصاد توسط مسوولان و صحبت از اهمیت ویژه آن در برنامه‌های آینده دولت اما در عمل شاهد اتفاق و حمایت خاصی در این‌باره نیستیم. شاهد این مدعا عدم هماهنگی میان دستگاه‌های اقتصادی و زیرمجموعه‌های آن بوده به طوری که فروش‌های سنگین توسط سازمان خصوصی‌سازی و صندوق‌های بازنشستگی در حال انجام است. وی ادامه داد: چنانچه کمبود نقدینگی دلیل عرضه‌های سنگین اعلام می‌شود، باید تاکید کرد این مجموعه‌ها نباید تمام مشکلات خود را از طریق بازار سرمایه حل کنند و لازم است مسیرهایی غیر از این را در پیش بگیرند. این کارشناس بازار سرمایه به سهامداران پیشنهاد کرد در معاملات بازار سهام طی هفته جاری و آینده هیجانی برخورد نکرده و در خرید و فروش سهام عجولانه تصمیم‌گیری نکنند.