دوئل مسکو با غرب

بیست و هشتمین نشست غیررسمی سران سازمان همکاری‌های اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (اپک) روز جمعه به صورت آنلاین برگزار شد. در این نشست «بیانیه ۲۰۲۱ رهبران اپک» و برنامه اجرایی چشم‌انداز ۲۰۴۰ صادر شد.
بر اساس بیانیه‌ای که در این نشست به تصویب رسید، رهبران حاضر بر این باورند که اپیدمی کرونا همچنان بر زندگی مردم تاثیر می‌گذارد و اقتصاد آسیا و اقیانوسیه با مشکلات متعددی مانند عدم چشم‌انداز روشن و عدم تعادل میان اقتصادها مواجه است و احیای هرچه زودتر اقتصاد جهانی همچنان از مهم‌ترین وظایف امسال سازمان است. حاضران نشست برای بار دیگر تاکید کردند که جوامع اقتصادی این سازمان برای مقابله با کرونا و تضمین رشد اقتصاد منطقه‌ای به روشی نوآورانه، فراگیر و مستمر، با هم همکاری خواهند کرد. سران حاضر در نشست روز جمعه اپک اعلام کردند که قویا از مردم حمایت خواهند کرد تا دسترسی برابر به واکسن‌های ایمن، موثر، باکیفیت و مقرون به صرفه فراهم شود. شرکت‌کنندگان همچنین متعهد شدند واکسن کرونا را به عنوان محصول عمومی جهان عرضه کنند و برای توزیع عادلانه واکسن‌ها و گسترش تولید واکسن به تلاش‌های کنونی ادامه دهند.
رهبران حاضر درباره اقتصاد دیجیتالی به این توافق رسیدند که اجرای نقشه راه اینترنت و اقتصاد دیجیتال اپک را تسریع می‌بخشند و برای کاهش شکاف دیجیتالی میان اعضای سازمان و ایجاد یک محیط تجارت دیجیتال باز، منصفانه و فراگیر، زیرساخت‌های دیجیتال را تقویت می‌کنند و استفاده از فناوری‌های جدید را ترویج خواهند داد.
حاضران ضمن تاکید بر یکپارچگی اقتصادی منطقه‌ای و ساخت منطقه آزاد تجاری آسیا-اقیانوسیه اظهار کردند: باید اقدامات واقعی در راستای مفیدتر کردن الگوی اقتصادی جهان برای جلوگیری از تغییرات آب و هوایی، تقویت امنیت، انعطاف‌پذیری و افزایش دسترسی به انرژی اتخاذ شود. این نشست همچنین برنامه اجرایی «چشم‌انداز ۲۰۴۰ پوتراجایا» را صادر کرد، با این امید که تا سال ۲۰۴۰، یک جامعه باز هم‌سود، پویا، انعطاف‌پذیر و صلح‌آمیز در آسیا- اقیانوسیه ایجاد شود.
میزبانی آمریکا در بن‌بست روسیه
این در حالی است که به گزارش پولیتیکو، رهبران مجمع همکاری اقتصادی آسیا-اقیانوسیه (اپک) در پی ابراز نگرانی از سوی یک کشور عضو این سازمان، نتوانستند بر سر پیشنهاد جو بایدن رییس‌جمهوری آمریکا برای میزبانی از اجلاس این سازمان منطقه‌ای در سال ۲۰۲۳ به توافق برسند.
جاسیندا آردرن نخست‌وزیر نیوزیلند این بن‌بست ایجاد شده میان اعضای این سازمان را کم‌اهمیت تلقی کرده و به خبرنگاران گفت، انتظار دارد در هفته‌های آینده در مورد این موضوع تصمیمی اتخاذ شود.
آردرن در یک کنفرانس مطبوعاتی پس از میزبانی مجازی کشورش از اجلاس امسال سران این سازمان گفت: این موضوعی نیست که آن طور که شما تصور می‌کنید، به طور اساسی در سطح رهبران مورد بحث قرار گرفته، اما من کاملا مطمئن هستم که این مساله به زودی حل خواهد شد.
نه آردرن و نه کاخ‌سفید مشخص نکردند کدام یک از اعضای سازمان اپک (APEC) پیشنهاد آمریکا برای میزبانی از این نشست را بلوکه کرده است، اما دو مقام سابق آمریکایی گفتند که نشانه‌ها حاکی از مطرح شدن روسیه به عنوان مظنون احتمالی است.
یکی از مقامات سابق که خواست نامش فاش نشود، گفت: گمانه‌زنی‌ها حاکی از این است که روسیه تا زمانی که آمریکا محدودیت‌های سفر به خاکش را برای روس‌های تحریم‌شده لغو نکند، مانع اتفاق‌نظر بر سر این مساله می‌شود. سخنگوی سفارت روسیه در واشنگتن به درخواست برای اظهارنظر پاسخ نداد. آمریکا تحریم‌های گسترده‌ای را علیه روسیه به بهانه سیاست‌های مسکو علیه اوکراین، تلاش برای ترور الکسی ناوالنی چهره مخالف دولت روسیه، موارد نقض حقوق بشر و نگرانی‌های دیگر اعمال کرده است. این موارد شامل محدودیت‌های مسافرتی هم می‌شود.
سخنگوی کاخ‌سفید گفت: برای میزبانی از اجلاس اپک، اجماع همه ۲۱ عضو لازم است و ما از اعضا برای حمایت قوی که تاکنون به عمل آوردند تشکر می‌کنیم. با این حال هنوز یک کشور به این اجماع نپیوسته است. امیدواریم این بن‌بست به سرعت حل و فصل شده تا اطمینان حاصل شود که می‌توانیم به پویایی مثبت در زمینه همکاری اقتصادی از طریق اپک ادامه دهیم.
بر اساس متنی که کرملین از سخنرانی ولادیمیر پوتین در این اجلاس منتشر کرده، او این موضوع را در سخنان خود در اجلاس مطرح نکرد، اما او با ذکر آرزوی موفقیت برای تایلند، میزبان سال آینده اجلاس اپک سخنرانی خود را به پایان رساند. او گفت: شما مطمئنا می‌توانید به حمایت و کمک ما تکیه کنید.
عدم توافق بر سر پیشنهاد بایدن برای میزبانی کردن از این اجلاس، حمایت آمریکا از این سازمان را به خطر می‌اندازد؛ سازمانی که آمریکا، چین و ۱۹ اقتصاد دیگر در منطقه به سرعت رو به رشد آسیا- اقیانوسیه را با هدف بحث در مورد تجارت و سایر نگرانی‌ها گرد هم آورده است. انتظار می‌رود مقامات آمریکا و روسیه طی روزهای آینده برای یافتن راهی برای ادامه حرکت به جلو دیدار کنند.
این شکست همچنین در حالی رخ می‌دهد که کاترین تای، نماینده تجاری آمریکا و جینا ریموندو، وزیر بازرگانی این کشور، قرار است در روزهای آینده نخستین سفر خود را به آسیا انجام دهند. کاترین تای به ژاپن، کره‌جنوبی و هند سفر می‌کند، در حالی که ریموندو به ژاپن، سنگاپور و مالزی می‌رود.
علاوه بر این، تصمیم دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری سابق آمریکا در اوایل سال ۲۰۱۷ برای خارج کردن کشورش از توافق تجاری موسوم به توافق شراکت ترانس-پاسیفیک و تمرکز فعلی بایدن بر دستور کار داخلی خود، ابهاماتی را در آسیا در مورد شدت برنامه‌های آمریکا برای تعامل اقتصادی در منطقه ایجاد کرده است. کاخ‌سفید در بیانیه‌ای اعلام کرد، در جریان نشست مجازی رهبران اپک، بایدن روش‌هایی را برای آزادسازی قدرت اقتصادی منطقه و تعمیق تعامل اقتصادی آمریکا در سراسر منطقه هند- اقیانوسیه مورد بحث و بررسی قرار داد. کاخ‌سفید ادامه داد: او همچنین بیان کرد که چگونه اعضای اپک می‌توانند با یکدیگر همکاری کرده تا استانداردهای اقتصاد دیجیتالی را که تعیین‌کننده جایگاه همه اقتصادهای ما در آینده هستند، توسعه دهند. اما او از اعلام برنامه‌های خود برای آغاز کردن مذاکرات در مورد یک توافق تجارت دیجیتال در منطقه، با وجود حمایت برخی رهبران تجاری از آن، خودداری کرد. آردرن در کنفرانس مطبوعاتی پایانی خود گفت که کشورهای اپک در تعدادی از زمینه‌ها از جمله تصویب یک برنامه اقدام بلندمدت برای ترویج سرمایه‌گذاری و تجارت آزاد و همچنین افزایش نوآوری و رشد اقتصادی پایدارتر و فراگیرتر به نتایج قابل توجهی دست‌یافته‌اند.