دوباره روس‌ها

گروه سیاسی- رایزنی‌های غیرمستقیم ایران و آمریکا در قطر تمام شد و آن‌طور که به نظر می‌رسد به جایی هم نرسید. از این‌رو است که بسیاری از تحلیلگران از شکست مذاکرات گفته و امیدی به احیای توافق هسته‌ای ندارند. برخی دیگر اما همچنان امیدوار بوده و معتقدند که گفت‌وگوهای انجام‌شده‌، مقدمه رایزنی‌های بعدی است و حتی اگر در فضای رسانه‌ای اعلام نشود، آثار مثبتی داشته است. این گروه خوشبین البته کمافی‌السابق حساب ویژه‌ای هم روی حمایت و همراهی روسیه و چین باز کرده‌اند. از این رو است که به اظهارات مقامات این دو کشور در جلسه اخیر شورای امنیت اشاره کرده و معتقدند که هنوز هم فرصت برای حصول توافق باقی است.این‌طور که به نظر می‌رسد، مقامات و مسوولان کشور در حوزه دیپلماسی نیز نظرشان به این گروه دوم نزدیک است. شاهد اینکه از یک سو همچنان از در دسترس بودن توافق می‌گویند و آن را هم مشروط به مواضع طرف مقابل می‌کنند. از سوی دیگر هم رایزنی‌ با روس‌ها و چینی‌ها را بی‌وقفه ادامه می‌دهند. مصداق این مدعا نیز سفر اخیر علی باقری‌کنی، مذاکره‌کننده ارشد کشورمان به روسیه است که بلافاصله بعد از پایان گفت‌وگوهای دوحه انجام شده و توجه‌ها را نیز به خود جلب کرده است.
حساب کاربری نمایندگی روسیه در وین با انتشار عکسی از دیدار علی باقری با همتای روس خود خبر داد. آنطور که معلوم است باقری و سرگئی ریابکوف در مسکو با هم ملاقات و گفت‌وگو کرده‌اند. اولیانوف یعنی نماینده روسیه در مذاکرات وین نیز در این دیدار حاضر بوده و طبق روال به اطلاع‌رسانی درباره آن پرداخته است.
اولیانوف طی پیامی در حساب کاربری خود در توئیتر گفت‌وگوی معاونان وزیران امورخارجه ایران و روسیه درباره برجام را مثبت ارزیابی کرد. وی در پیام خود نوشت: این نشست یک تبادل نظر حرفه‌ای درباره وضعیت کنونی برجام و چشم‌اندازهای مذاکرات وین بود.اولیانوف افزود: ارزیابی من این است که با وجود تمام دشواری‌ها توافق هسته‌ای همچنان قابل اجرا است. برای اینکه این اتفاق رخ دهد، آمریکا ‌باید انعطاف بیشتری از خود نشان دهد.اینکه آمریکا به درخواست روسیه برای انعطاف بیشتر چقدر اهمیت می‌دهد یا نمی‌دهد، بعدا معلوم خواهد شد اما اینطور که معلوم است، طرف ایرانی به این طور درخواست‌ها و مواضع طرف شرق مذاکره خیلی امیدوار است. این امیدواری اما درحالی است که روسیه در مقاطع مختلفی ثابت کرده که در جریان مذاکرات هسته‌ای ایران و غرب چیزی غیر از منافع ملی خود را پیگیری نکرده و در واقع با کارت ایران در مقابل غرب بازی می‌کند. شرط گذاشتن‌های طرف روسی که به گفته برخی تحلیلگران در ایجاد وقفه در مذاکرات نقش بسزایی داشت، تنها یک مورد از اینطور مواضع روسیه است. سفر اخیر مذاکره‌کننده ارشد کشورمان به روسیه، آن هم درست بعد از به نتیجه نرسیدن در گفت‌وگوهای با وساطت قطر با آمریکا می‌تواند موضوع معناداری باشد. به خصوص اگر حواسمان باشد که روس‌ها در ماه‌های اخیر مدام سعی کرده‌اند که واسطه بین ایران و طرف غربی باشند و به جای ما مذاکره کنند.به هر روی تصمیم‌گیری درباره میزان اعتماد به روسیه و تعریف مناسبات با این کشور به عهده مسوولان در تیم دیپلماسی دولت است و از ما در فضای رسانه غیر از مرور رویکردهای روسیه و هشدار درباره بزنگاه‌هایی که این کشور پشت ما را خالی کرده، کاری ساخته نیست.