دورنمای تاریک

گروه بازرگانی- قطع همکاری برندهای مطرح لوازم‌خانگی کره‌ای از جمله مشکلاتی است که با تشدید تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران حادث شده اما به گفته تولیدکنندگان داخلی، این وضعیت می‌تواند به سکویی برای جهش صنعتگران داخلی تبدیل شود اما به شرط اینکه دولت از کمک به فعالان اقتصادی در سال رونق تولید داخلی غافل نماند.چند ماهی می‌شود که بازار لوازم‌خانگی تحت تاثیر تحریم‌های آمریکا قرار گرفته است. قطع واردات لوازم‌خانگی از کره‌جنوبی گرفته تا مشکل شدن تامین مواد اولیه از دیگر کشورهای خارجی تنها بخشی از معضلاتی است که فعالان بازار را با دردسر مواجه کرده است. به گفته اصناف، بدعهدی کره‌ای‌ها باعث شد که بازار حتی در مقطعی با کمبود کالا و حتی گرانی‌های جدید مواجه شود. در واقع برخی از تولیدکنندگان داخلی از بحران به وجود آمده در حوزه بازار لوازم‌خانگی خارجی سوءاستفاده کردند و اجناس خود را با افزایش قیمت‌های میلیونی در بازار عرضه کردند. اگرچه این موضوع تنها رکود موجود در بازار را با افزایش بیشتری مواجه کرد چرا که مردم حتی اگر بخواهند هم نمی‌توانند با حقوق‌های فعلی از پس خرید لوازم‌خانگی با قیمت‌های باورنکردنی بر آیند.
اما نکته قابل تامل در شرایط فعلی این است که آیا خداحافظی برندهای مطرح کره‌ای از ایران که حجم قابل توجهی از بازار را به خود اختصاص داده بودند، می‌تواند به نفع مصرف‌کننده داخلی تمام شود یا تنها ضرر بیشتر آنها را به دنبال دارد؟
با کره‌ای‌ها کاری نداریم
تولیدکنندگان ایرانی بر این عقیده هستند که تحریم‌ها بهترین موقعیت برای صنعتگران داخلی است تا بازار را با محصولات ایرانی تامین کنند. اما در مقابل برخی کارشناسان بر این باورند که شرایط پیش آمده می‌تواند منجر به ایجاد انحصار برای برای برندهای مطرح ایرانی در بازار لوازم‌خانگی شود. همانطور که طی ماه‌های پیش شاهد این بودیم که برخی از این برندها از کمبود لوازم‌خانگی خارجی در بازار سوءاستفاده کردند و قیمت محصولات خود را به طور عجیبی افزایش دادند. با این حال فعالان بازار لوازم‌خانگی بر این عقیده هستند که باید از موقعیت به وجود آمده در بازار نهایت استفاده را کرد و با افزایش کیفیت و تولید محصولات ایرانی، بازار را در سیطره کالاهای تولید داخل درآورد. چرا که به این ترتیب می‌توان علاوه بر حضور پررنگ در بازار داخلی، شرایط را برای حضور در بازارهای خارجی نیز فراهم کرد.
بر همین اساس رییس هیات‌مدیره انجمن لوازم صوتی و تصویری ایران در واکنش به اینکه گفته می‌شود قطعات لوازم‌خانگی دو برند معروف کره‌جنوبی به ایران وارد نمی‌شود، گفت: بسیاری از شرکت‌های تولیدکننده لوازم‌خانگی، دیگر کاری با کره‌ای‌ها ندارند.علیرضا موسوی‌مجد با بیان اینکه این شرکت‌ها راه خود را پیدا کرده‌اند، خاطرنشان‌کرد: داخلی‌سازی قطعات و دستیابی، یکی از راه‌هایی است که شرکت‌های داخلی برای مقابله با خروج یکباره برندهای کره‌ای از بازار ایران در پیش گرفته‌اند.
موسوی‌مجد افزود:‌ هرچند تحریم‌ها مشکلاتی برای واردات و تامین قطعات ایجاد کرده، اما دلیل نمی‌شود که شرکت‌ها دست از تلاش بردارند. اکنون بیشتر واحدهای صنعتی فعال در عرصه لوازم‌خانگی، راه داخلی‌سازی و افزایش عمق ساخت داخل، همچنین تولید محصولات جدید را در پیش گرفته‌اند.موسوی‌مجد تاکید کرد: شرایط به گونه‌ای است که تولید محصولات کنونی شرکت‌ها و محصولات جدید با دور زدن تحریم‌ها، استفاده از تامین‌کنندگان جدید مواد و قطعات و ارتقای داخلی‌سازی در نیمه دوم سال شتاب گرفته و با قدرت اعلام می‌کنیم تا پایان امسال وضعیت بسیار خوبی را در صنعت لوازم‌خانگی و تامین بازار شاهد خواهیم بود.
رونق بازار در نیمه دوم سال
وی پیش‌بینی کرد که در شش ماهه دوم امسال با افزایش عمق ساخت داخل محصولات، شاهد بهبود شرایط تولیدکنندگان و افزایش شمارگان تولید و کاهش قیمت‌ها باشیم.رییس هیات‌مدیره انجمن لوازم صوتی و تصویری ایران خاطرنشان کرد: جنسی که اکنون در بازارها موجود است، تا شب عید پاسخگوی نیازهاست و در شرایط کنونی که ماه محرم آغاز شده و رکود را در بازار شاهدیم فرصت مناسبی برای شرکت‌ها برای ارتقای داخلی‌سازی است.
وی یادآور شد: شرایط سخت تحریم‌ها، بسیاری از تولیدکنندگان را به تحرک جدی واداشته و اکنون بسیاری از قطعات از جمله دیودها، مقاومت‌ها، خازن‌ها و غیره که مصارف عمومی دارند را به طور مستقیم یا غیرمستقیم از سایر بازارها تامین می‌کنند.
این اظهارنظرها در حالی است که بررسی آمارهای وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز حاکی از تولید ۳۶۵ هزار و ۳۰۰ دستگاه یخچال و فریزر از ابتدای امسال تا پایان تیرماه است که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل رشد ۶/۱۵ درصدی نشان می‌دهد. همچنین در چهار ماه نخست امسال ۱۶۷ هزار و ۴۰۰ دستگاه تلویزیون توسط شرکت‌های داخلی تولید شد که در مقایسه با مدت مشابه پارسال افت ۴/۲۷ درصدی داشته است.
بی‌توجهی دولت به فرصت تحریم
اگرچه برخی فعالان بازار لوازم‌خانگی بر این عقیده هستند که اوضاع بازار خوب است و تولیدکنندگان می‌توانند با افزایش تولید، موجب کاهش قیمت‌ها و ایجاد رونق در نیمه دوم سال جاری شوند اما برخی دیگر از تولیدکنندگان بر این عقیده هستند که بی‌توجهی دولت و بانک‌ها به واحدهای تولیدی موجب بی‌انگیزگی این واحد‌ها شده است. به گفته برخی فعالان بازار، با وضعیت فعلی که تامین مواد اولیه به امری دشوار تبدیل شده و موانع تولید نیز برچیده نشده است، نمی‌توان آینده خوبی را برای بازار لوازم‌خانگی متصور بود. مگر اینکه دولت رویکرد خود را در مورد تولید تغییر دهد و تسهیلات جدیدی را برای بخش تولید در نظر بگیرد. این در حالی است که بی‌توجهی دولت به فرصت به وجود آمده، نابودی برخی واحدهای تولیدی را به دنبال داشته است.بر همین اساس یک تولیدکننده لوازم‌خانگی با بیان اینکه در حال حاضر سیستم بانکی تمایلی به ارائه تسهیلات به تولیدکنندگان ندارد، گفت: تحریم بهترین فرصت برای حمایت از تولیدکننده داخلی است ولی دولت از این فرصت استفاده نمی‌کند.امیر نصرالله‌زاده با اشاره به اینکه اولین دغدغه هر تولیدکننده برای آغاز فعالیت خود تامین سرمایه است، اظهارداشت: متاسفانه در حال حاضر سیستم بانکی تمایلی به ارائه تسهیلات به تولیدکنندگان ندارد به‌نحوی که هر کسی می‌تواند از بانک‌ها وام بگیرد به‌جز تولیدکنندگان که این موضوع اصلا خوب نیست.این تولیدکننده لوازم‌خانگی با بیان اینکه در برخی از موارد بانک‌ها سودهای بالایی را در مقابل پرداخت تسهیلات به تولیدکنندگان اعلام می‌کنند، افزود: در این شرایط رکود بازار و مشکلات تولید کدام تولیدکننده توانایی پرداخت سودهای بالای بانکی را دارد؟
وی تصریح کرد: امروز سرمایه لازم برای کار تولیدی چندین برابر شده و هرکس توان تامین این سرمایه را ندارد. جالب اینجاست مسوولان می‌بینند که منابع مالی از تولید خارج می‌شود اما توجهی برای جلوگیری از این موضوع نمی‌کنند.
بنگاه‌داری سیستم بانکی
نصرالله‌زاده با بیان اینکه «چرا کسی با بنگاه‌داری سیستم بانکی برخورد نمی‌کند؟»، گفت: قرار بود دولت با ثبات نرخ ارز تکلیف تولیدکنندگان را مشخص کند اما این موضوع هم اجرایی شده و همه نگران تغییرات نرخ ارز هستند.این تولیدکننده لوازم‌خانگی با اعلام اینکه سرمایه‌گذاری در بخش صنعت نه‌تنها برای دولت هزینه ندارد بلکه سودآور هم است، ابراز کرد: با تشدید تحریم‌های بین‌المللی و خروج شرکت‌های لوازم‌خانگی خارجی از بازار باید حمایت لازم از تولیدکننده داخلی می‌شد تا آنها جان تازه گرفته و سهم خود را در بازار افزایش دهند اما این موضوع هم اجرایی نشد.وی اضافه کرد: در حال حاضر به‌جای حمایت از تولیدکننده داخلی بازار لوازم‌خانگی با خطر افزایش قاچاق روبه‌رو است، جالب اینجاست برخی به‌صورت رسمی این قاچاق‌ها را انجام می‌دهند و کسی هم با آنها برخورد نمی‌کند.نصرالله‌زاده با یادآوری اینکه همچنان مشکلات تامین مواد اولیه برقرار است، گفت: تولیدکننده امروز خسته است و هیچ برنامه حمایتی برای آنها تعریف نشده است.اما به طور کلی با وجود اعمال تحریم‌های اقتصادی علیه ایران و موانعی که این تحریم‌ها برای صنایع مختلف از جمله تولیدکنندگان لوازم‌خانگی ایجاد کرده، برخی کارشناسان بهبود شرایط تولیدکنندگان، افزایش شمارگان تولید و کاهش قیمت‌ها در نیمه دوم سال را نوید می‌دهند؛ خبری که بعید به نظر می‌رسد با شرایط فعلی در ماه‌های آینده اتفاق بیفتد.