دور زدن یک ویروس

روزهایی که ویروس کرونا درهای گالری‌ها و موزه‌ها را بسته، نمایشگاه‌گردی آنلاین یکی از امکان‌هایی است که اینترنت برای علاقه‌مندان به دیدن آثار هنری و تاریخی مهیا کرد تا مخاطبان درون خانه خود بنشینند و در راهروی گالری‌ها و موزه‌ها قدم بزنند.
روزهای اخیر که بیماران مبتلا به کرونا نیز در ایران مشاهده شدند، همه رویدادهای فرهنگی و هنری به دستور سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در راستای تمهیدات پزشکی و ضرورت پیشگیری مناسب از خطر ابتلا به بیماری لغو شد و همچنین در توصیه اداره کل هنرهای تجسمی به گالری‌های سراسر کشور که روز سه‌شنبه هشتم اسفند منتشر شد از گالری‌ها خواسته شد مراسم افتتاحیه و اختتامیه‌های خود را تا اطلاع ثانوی لغو کنند.
در دنیای کنونی بسیاری از گالری‌ها، موزه‌ها، کتابخانه‌ها، دانشگاه‌ها و سایر سازمان‌های فرهنگی و هنری نمایشگاه‌های آنلاین برگزار می‌کنند و به طور فزاینده‌ای مورد استقبال و استفاده مخاطبان قرار گرفته است.
حجم گسترده‌ای از دنبال‌کنندگان شبکه‌های اجتماعی در فضاهای مجازی هستند و بسیاری از هنرمندان تمایل دارند بتوانند آثار خود را در این فضا‌ها نمایش دهند.
نمایشگاه آنلاین هنری در قالب موزه و گالری در سال‌های اخیر توانسته دنبال‌کنندگان زیادی را با خود همراه کند و برای هنرمندانی که مخاطبان آنها مرزها را درمی‌نوردند ولی مشکلات سفر، امکان حضور در نمایشگاه آنها را برای علاقه‌مندان دشوار می‌کند برگزاری این نمایشگاه می‌تواند این امکان را فراهم کند.
محاسن این نمایشگاه ضمن صرفه‌جویی در هزینه‌های تولید آثاری همچون چاپ، قاب، نصب، بیمه و حمل‌و‌نقل این است که تعداد بیشتری از افراد به این آثار دسترسی پیدا خواهند کرد و نمایش آثار تنها برای کسانی که قادر به مراجعه حضوری در گالری یا مسافرت از شهرستان به پایتخت هستند محدود نمی‌شود بلکه برای همه افرادی که به یک رایانه متصل به اینترنت دسترسی دارند، قابل دیدن است.
بر‌خلاف نمایشگاه‌های فیزیکی، نمایشگاه‌های آنلاین محدود به زمان نیست و گالری‌ها مجبور به باز و بسته کردن در یک زمان مشخص نیستند، گالری آنلاین ۲۴ ساعت شبانه‌روز در دسترس است.
در بخش تبلیغات نیز برگزارکنندگان نمایشگاه آنلاین این امکان را دارند که با استفاده از تکنیک‌های مختلف همچون ارسال تبلیغات به ایمیل‌ها حامیان مالی بیشتری را جذب کنند.
نمایشگاه‌های آنلاین به چندین روش انجام می‌شود. ارائه تصاویر آثار به صورت thumbnail (پشت سر هم) و همچنین تولید ویدئو از آثار نمایشگاه به همراه نشست‌های منتقدان نمایشگاه از رایج‌ترین نمایش‌هاست.
می‌توان به نمایش آثار مارتین پار عکاس انگلیسی صاحب‌نام جهان اشاره کرد که افتتاح نمایشگاه وی در هنگ‌کنگ به صورت همزمان در جهان برگزار شد.
نمایش آثار این هنرمند با بهره‌گیری از نرم‌افزارهایی که فضای نمایشگاه را به صورت ۳۶۰ درجه نمایش می‌دادند، بود و مخاطب می‌توانست به صورت مجازی یک گالری‌گردی واقعی را تجربه کند و با موس رایانه می‌توانست میان آثار حرکت کند، به عقب برگردد، وارد اتاق و از آن خارج شود.
گالری‌گردی آنلاین نه تنها امکان تجربه واقعی گالری‌گردی را در اختیار مخاطب قرار می‌دهد بلکه حتی می‌تواند برای هنرمند یا کیوریتور روشی نظام‌مند برای نمایش آثار فراهم کند.
بر این اساس ورود و خروج مخاطب در مسیری هدفمند هدایت می‌شود تا به نتیجه مطلوب هنرمند برسد.
اولین موزه‌ای که در جهان آثار خود را به صورت آنلاین نمایش داد موزه تاریخ علوم آکسفورد در سال ۱۹۹۵ بود و پس از آن بسیاری از نهادهای علمی، فرهنگی و هنری اطلاعات و آثار خود را در معرض نمایش کاربران مجازی خود قرار دادند.
هرچند در ایران جای خالی تاسیس بخش آنلاین گالری‌ها سال‌هاست دیده می‌شود و اراده‌ای برای شکل‌گیری آن دیده نمی‌شود ولی در روزهای تعطیلی گالری‌ها برای تمهیدات پزشکی ویروس کرونا این مهم ضرورت یافته است.