دولت منشأ فساد

غلامحسین دوانی*
هر بار نام فساد در حوزه‌های کلان اقتصادی به گوش می‌رسد، نقش دولت در شکل‌گیری چنین رانت‌هایی پررنگ می‌شود و مسوولان را در جایگاه متهم ردیف اول آن
قرار می‌دهند.
دولت به دلیل تکیه زدن بر مسند قدرت توانایی آن را دارد که امکانات دولتی را به جهت تامین منافع شخصی مورد استفاده قرار دهد و منافع خود و گروه‌های وابسته به خود را تامین کند.
بنابراین می‌توان این‌گونه استدلال کرد که تخصیص‌دهنده اصلی رانت‌های بزرگ اقتصادی، دولت و گروه‌های
دولتی هستند.
این موضوع بیان می‌دارد که فساد همواره در بدنه اصلی دولت بروز می‌کند و به جهت تامین منافع دولتمردان و نهادهای وابسته به دولت شکل می‌گیرد.
اما رانت‌های بزرگ اقتصادی با منشأ دولتی، قابلیت نفوذ به بخش خصوصی را ندارد و اجازه ورود بخش خصوصی به منافع ایجاد شده را نمی‌دهد.
نمونه بارز شکل‌گیری فسادهای اقتصادی را می‌توان در نایاب شدن ارز طی یک سال گذشته دانست که دولت در نهایت با عرضه ارز به عناوین مختلف سعی در حفظ ظاهری تلاطم‌های ارزی بازار داشت، این در حالی است که با اجرای سیاست‌های اینچنینی موجبات به تاراج بردن منابع ملی را برای خود و هم‌رزمانش فراهم کرد.
هرچند قوه قضاییه به تازگی دست به محاکمه متهمان ارزی زده است و محاکمه متهمان فسادهای اقتصادی یکی از مراحل اصلی مقابله با فساد است، اما پیشگیری از شکل‌گیری چنین فسادهایی معقول‌تر از تشکیل پرونده‌های قانونی است، چه آنکه اعلام محکومیت افراد منابع ازدست‌رفته کشور را بازنمی‌گرداند.
* عضو جامعه حسابداران رسمی ایران