دولت کوتاه آمد

گروه بازرگانی- چند روزی می‌شود که لبخند از لبان رییس اتاق بازرگانی ایران محو نشده است. محسن جلال‌پور از اینکه توانست در سفر اروپایی رییس‌جمهور حضور داشته باشد بسیار خرسند است و این اتفاق را برگ برنده‌ای در کارنامه خود می‌داند.
بخش‌خصوصی به دلیل همراهی رییس‌جمهور در سفر به فرانسه و ایتالیا خشنود است. از این رو آنها تصور می‌کنند دولت به بخش‌خصوصی اعتماد لازم را پیدا کرده است.
اگرچه در حال حاضر هم بیش از ۸۰ درصد اقتصاد ما دولتی است اما می‌توان حضور تعدادی از نمایندگان بخش‌خصوصی همراه رییس‌جمهور را در این سفر نقطه عطفی برای اقتصاد دانست.
رییس اتاق بازرگانی ایران بر این باور است که دولت متوجه شده که دیگر نباید به تنهایی در اقتصاد کشور حضور داشته باشد و با این اقدام اخیرش که طی آن مدیریت قراردادها و انجام امور تجاری و اقتصادی سفر به اروپا به اتاق بازرگانی ایران سپرده شد، نشان‌دهنده این است که دولت تا حدودی کوتاه آمده است.
سرنوشت یک سوم قراردادها
ژمحسن جلال‌پور روز گذشته خبرنگاران را دور هم جمع کرد تا از اتفاقات سفر به به اروپا خبر دهد. اگرچه قرار بود محمد فطانت، مدیرعامل سازمان بورس نیز در این نشست حضور داشته باشد اما به دلایل نامشخصی در این جلسه حضور پیدا نکرد.
این مقام مسوول اضهار کرد: طی ۸۰ سال اخیر دورانی در اقتصاد ایران پشت سر گذاشته شده است که با گذر آن وابستگی به بودجه نفتی، استفاده از ثروت ملی و برداشت از منابع اصلی کشور بیشتر شده و این عادت بد برای ایران و تمامی کشورهای مورد مبادله و طرف‌های اقتصادی ما به شمار می‌رود.
وی با اشاره به اینکه در سفر اروپایی رییس‌جمهور برای نخستین بار تعدادی از فعالان اقتصادی همراه وی بودند، گفت: توان و ظرفیت اقتصادی ایران بسیار بالا است ضمن اینکه دولت یازدهم به بخش غیر دولتی اعتماد کرده و می‌خواهد زمینه ساز وصل کردن بنگاه‌های اقتصادی ایران به اروپا باشد. البته رفع مشکلات بانکی و بیمه‌ای و برقراری برخی ارتباطات لازم برای انجام امور اقتصادی از جمله دیگر اهداف این سفر بود.
وی با اشاره به اینکه ما به عنوان اعضای اتاق بازرگانی فرزندان همین کشور هستیم و در صورتی که امروز به عنوان فعالان بخش‌خصوصی به ما اعتماد شده است پاسخ این اعتماد داده می‌شود، گفت: در این قراردادها فعالیت در یک سوم امور به بخش‌خصوصی سپرده شده است هرچند که مستقیم نباشد.
محسن جلال‌پور گفت: در این سفر سه هدف اصلی را دنبال می‌کردیم که یکی از آنها نشان دادن توان و ظرفیت بخش‌خصوصی و بالا بردن تصویر این بخش در بین کشورهای اروپایی بود چراکه قبلا با سوء‌تدبیر داخلی و هجمه رسانه‌های صهیونیستی که به طور عمده مطالب نادرستی را ارائه داده بودند چیز دیگری در ذهن طرف اروپایی شکل گرفته بود و در این سفر زنگارزدایی از این وضعیت، نخستین هدف ما بود.
رییس اتاق بازرگانی، صنایع و معادن ایران خاطرنشان کرد: انتقال تکنولوژی زمینه‌سازی برای ورود به عرصه‌های بین‌المللی مشارکت و همکاری‌های اقتصادی براساس منافع ملی از جمله محورهای اصلی مذاکره طرف‌های ایرانی با همتایان اروپایی خود در سفر اخیر بود و بر این اساس، قصد داریم به صورت تدریجی حضور و تصدی گری دولت در اقتصاد را کم کنیم و کارها را به بخش‌خصوصی بسپاریم.
رییس اتاق بازرگانی صنایع و معادن ایران افزود: ایران در دهه‌های اخیر عمدتا به عنوان کشوری ثروتمند دارای منابع و ثروت ارزی فراوان در بازارهای خارجی مطرح بود در حالی که آنچه در دهه‌های اخیر بر مبنای نوع نگاه به اقتصاد این کشور مورد عمل واقع شده نگاه متفاوتی با آنچه بوده که باید اتفاق می‌افتاده است.
وی گفت: در دوران تحریم اقتصاد ایران با مشکلات جدی مواجه شد و تمامی دولتمردان، نظام و فعالان اقتصادی را با راه و چاه و جریانات واقعی تعاملات اقتصادی آشنا کرد بنابراین در دوران جدید اشتباهات گذشته تکرار نخواهد شد.
وی ادامه داد: با اعتمادی که دولت به بخش‌خصوصی کرد، این بخش نشان داد آنقدر به بلوغ رسیده که توان پاسخ دادن به این اعتماد را دارد و هدف دیگر ما زمینه‌سازی برای وصل شدن به کشورهای اروپایی به ویژه ایتالیا و فرانسه برای حل مشکلاتی از جمله بانکی و بیمه‌ای بوده است.
به گفته جلال‌پور، قراردادهایی که در سفر اخیر اروپایی رییس‌جمهور به امضا رسید، نگاه برنامه‌ریزی و کار مشارکتی درازمدت، سرمایه‌گذاری مشترک، سود و زیان مشترک و تولید برای صادرات بود.
پژو خطا کند، دو طرف متضرر می‌شوند
رییس اتاق ایران از همکاری قبلی پژو با ایران به عنوان یک قرارداد غیرمستحکم یاد کرد و گفت: این بار ضرر احتمالی دوجانبه خواهد بود.
رییس اتاق بازرگانی، صنایع و معادن ایران تصریح کرد: در قرارداد پژو، ایران در دوران تحریم متوجه شد آنچه با این شرکت خودروساز فرانسوی به امضا رسیده، مستحکم نبود و امروز قراردادی که میان ایران و پژو به امضا رسیده، سرمایه‌گذاری مشترک، سود و زیان مشترک، تولید برای صادرات و صادرات ۳۰ درصد از محصولات تولیدی را رقم زده است بنابراین اگر بنا باشد در این قرارداد ضرری متوجه همکاری شود، هر دو کشور به میزان مساوی این ضرر را متحمل خواهند شد.
وی اظهار داشت: در موضوع خرید هواپیما نیز دیدگاه این بود که منابع ارزی را که ایران هر سال به دلیل نبود زیرساخت‌های لازم به کشورهای همسایه می‌رساند حذف شده و به ایران برگردد به این معنا که سالانه رقم زیادی به کشورهای همسایه‌ای که با ایران رابطه خوبی نداشتند، به دلیل انجام برخی پروازها داده می‌شد و این امر منجر به رشد و شکوفایی این کشورها شده است.
جلال‌پور ادامه داد: امروز بدون اینکه حتی یک یورو هزینه شود، این بخش از گردش عملیات و مالی در بحث گردشگری و ترن‌اور حمل هوایی با انجام یک فاینانس از سوی شرکت مربوطه صورت می‌گیرد و بخشی از هزینه آن نیز به ایران باز خواهد گشت.
رییس اتاق بازرگانی، صنایع و معادن ایران تاکید کرد: در زمینه اورهال ساخت قطعات هواپیما و بخشی از نیازهای هوایی نیز در این قرارداد تصمیماتی اتخاذ شده و از فضای هوایی کشور نیز برای درآمدزایی استفاده می‌شود.
وی گفت: قراردادهایی که در دوران جدید اقتصاد ایران به امضا خواهد رسید تمام جوانب کار را رعایت کرده و اتاق بازرگانی بین‌الملل نیز در بعد حقوقی به‌عنوان داور انتخاب شده است تا بتوان از ضرر و زیان احتمالی جلوگیری کرد.
جلال‌پور در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه از ۱۸ تفاهمنامه تنها سه قرارداد با بخش‌خصوصی در ایتالیا منعقد شده و بقیه مجددا مربوط به بخش دولتی است، چگونه می‌توان با این روش سهم بخش‌خصوصی از اقتصاد را گسترش داد، گفت: آنچه در ایتالیا اتفاق افتاد، این است که از مجموع ۱۸ سند ۱۰ تفاهمنامه بین وزارتخانه‌های دو کشور به امضا رسید و هشت قرارداد هم عملیاتی شد که از این هشت قرارداد، سه قرارداد مربوط به بخش‌خصوصی و پنج قرارداد مربوط به بخش‌های دولتی و نیمه‌دولتی بود.
سال ۹۵، سال گشایش اقتصادی
جلال‌پور درخصوص پیش‌بینی آینده اقتصاد ایران خاطرنشان کرد: نمایان شدن آثار رفع تحریم‌ها و قراردادهای جدید یک‌شبه در اقتصاد ایران نمایان نمی‌شود و کاری زمانبر است که گام‌های ابتدایی آن برداشته شده است.
رییس اتاق بازرگانی، صنایع و معادن ایران افزود: در دوران پیش رو امیدواریم بتوانیم به رفاه برسیم اما این رفاه به سرعت اتفاق نمی‌افتد بلکه باید با تامل باشد.
وی اظهار داشت: در سال ۹۵ گشایش در اقتصاد ایران صورت خواهد گرفت و روزهای بهتری رقم خواهد خورد.
جلال‌پور تصریح کرد: بخش‌خصوصی امروز با دقت بر سر میز مذاکره می‌نشیند و قرارداد امضا می‌کند بنابراین امیدواریم بتوانیم بهترین‌ها را در قراردادها به نفع منافع ملی لحاظ کنیم.
تکمیل اولین حلقه از زنجیره توسعه
محمدرضا انصاری، نایب رییس اتاق بازرگانی ایران نیز در خصوص این سفر گفت: این سفر اولین حلقه از یک زنجیره توسعه بود و لازم است از فرصت ایجاد شده که به مدد کوشش‌های سیاسی سیاستمداران کشور ما برای تعامل با دنیا حاصل شده است، استفاده کنیم.
وی خاطرنشان کرد: باید توجه داشت که اقتصاد ما و فعالان اقتصادی با مشکل رکود، بیکاری و سختی‌هایی که در دوران تحریم ایجاد شد، دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند. بنابراین باید باز شدن دروازه‌های اقتصادی به روی کشور را به درستی مدیریت کرد تا این مشکلات حل شود.
وی افزود: خارجی‌ها علاقه‌مند هستند که نیروی کار و کالاهای خود را به ایران بفرستند اما هدف ما این است که اشتغال توسعه پیدا کند و ظرفیت‌سازی ملی ایجاد شود.
انصاری اظهار کرد: آیا شأن کشور ما این است که به عنوان مقام سوم در منطقه بعد از عربستان سعودی و ترکیه قرار گیرد؟
وی گفت: گرچه ایران به لحاظ سیاسی اولین قدرت منطقه خاورمیانه است اما باید به لحاظ رفاه زندگی مردم، پیشرفت‌های لازم انجام شود.
این فعال بخش‌خصوصی خاطرنشان کرد: در حال حاضر نباید دروازه‌های کشور بدون فکر و مدیریت باز شود بلکه لازم است دولت با تعامل و مشارکت با بخش‌خصوصی، ظرفیت‌های کشور را توسعه دهد چراکه در غیر این صورت، ظرفیت‌های ملی کشور برای نسل‌های بعدی توسعه نمی‌یابد. اما دولت باید توجه کند که با کمک به بخش‌خصوصی، می‌توان به اهداف پیش‌رو دست یافت.
اشتیاق بانک‌های خارجی
همچنین در این نشست مجید قاسمی، مدیرعامل بانک پاسارگاد با اشاره به گشایش‌هایی که طی هفته‌های اخیر در مسایل بانکی ایران اتفاق افتاده است، خاطرنشان کرد: ایمیل‌های بسیاری از بانک‌های اروپایی در حین و بعد از سفر اخیر رییس‌جمهور به ایتالیا و فرانسه دریافت کرده‌ایم که نشان از اشتیاق بانک‌های خارجی برای کار با ایران دارد.
وی افزود: از بانک مرکزی فرانسه ایمیلی دریافت کرده‌ایم که خواستار برقراری ارتباط با بانک مرکزی ایران است و قصد دارد روابط بانکی را که طی سال‌های گذشته با اقتصاد ایران قطع شده بود، مجددا احیا کند.
قاسمی گفت: با بانک مرکزی ایتالیا مذاکراتی صورت گرفته و در این کشور برای بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران افتتاح حساب انجام نشده است تا بتواند با پشتیبانی از بانک مرکزی زمینه‌ساز خدمات‌رسانی بانک‌های تجاری ایران به مشتریان شود.
وی خاطرنشان کرد: بانک مرکزی باید در حساب خود پول داشته باشد تا بتواند بانک‌ها را تامین منابع کند به همین دلیل افتتاح حساب از سوی بانک مرکزی کشورهای اروپایی برای بانک مرکزی ایران بسیار مثبت است.
وی تصریح کرد: برای تامین منابع مالی به منظور فاینانس و رفع نیازهای اساسی بخش مالی کشور تفاهماتی صورت گرفته و پوشش بیمه‌ای از سوی دو موسسه بیمه اعتباری ساچه و کوفست برای تقاضاهای ایرانی انجام خواهد شد.
قاسمی گفت: هفته آینده هیاتی از موسسه بیمه اعتباری ساچه به ایران خواهد آمد تا نیازهای مشتریان ایرانی را از نزدیک دیده و نسبت به تامین آنها اقدام کند.
وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه ظاهرا بانک‌ها اروپایی پیشنهادهای خوبی با بهره پایین برای خطوط فاینانس و اعتباری به فعالان بخش‌خصوصی داده‌اند و آیا امکان دارد، این مساله سبب فشار بر بانک‌های داخلی برای کاهش نرخ سود بانکی شود، اظهار داشت: بحث‌های مختلفی در این زمینه انجام گرفت که مهم‌ترین آن تامین سرمایه بنگاه‌های کوچک و زودبازده بود.
قاسمی افزود: ۸۰ هزار بنگاه کوچک و زودبازده در کشور وجود دارد که نقش مهمی در کشور ایفا می‌کنند و نیاز به تامین سرمایه دارند. در همین راستا شرکت بیمه‌ای ساچه پیشنهاد داد تا سقف ۱۵ میلیون یورو البته به مرور زمان بتواند در راستای نوسازی و بازسازی خطوط تولید و تامین مواد اولیه این بنگاه‌ها اختصاص دهد، یعنی از طریق منابع ارزان قیمت ایتالیایی به کمک بهینه‌سازی بنگاه‌های کوچک و زودبازده برویم.
قاسمی افزود: مضاف بر آنکه نرخ بهره در بانک‌های خارجی یک تا دو درصد است.
مدیرعامل بانک پاسارگاد این را هم گفت که بانک مرکزی با ایجاد معاملات بین بانکی که ایجاد کرده و تدابیری که اتخاذ شده به دنبال کاهش نرخ سود بانکی است و قطعا ورود فاینانس‌های خارجی در این راستا بی‌تاثیر نخواهد بود، مضاف بر آنکه دولت باید سعی کند نرخ تورم را ثابت نگه دارد.
قاسمی از پیشنهاد فرانسوی‌ها برای تامین خط اعتبار اسنادی سه فرودگاه کشور خبر داد و گفت: فرانسوی‌ها پیشنهاد دادند برای بالا بردن ظرفیت فرودگاه امام خمینی تا ۴۵ میلیون نفر یک میلیارد یورو خط اعتباری فرودگاه مشهد ۶۰۰ میلیون یورو و فرودگاه اصفهان ۴۵۰ میلیون یورو را تامین کنند.