دو میلیون و ۸۰۰ هزار فرصت شغلی خاموش

تکمیل و راه‌اندازی طرح‌های ناتمام صنعتی در کشور به علت ایجاد ارزش‌افزوده و اشتغالزایی همواره مورد توجه بوده است به طوری که یکی از عمده‌ترین شعارهای اقتصادی هر دولتی قبل از روی کار آمدن تکمیل طرح‌های ناتمامی است که از قبل کلید خورده است. اکثر طرح‌های ناتمام کشور تاکنون به علت تحریم‌ها، نبود قطعات، کمبود نقدینگی و عدم بهره‌مندی از تسهیلات به سرانجام نرسیده است. توافق هسته‌ای اما علاوه بر سایر بخش‌های اقتصاد برای بخش صنعت کشور نیز به معنای پایان این مشکلات و تکمیل طرح‌ها بود. گزارش وزارت صنعت، معدن و تجارت نشان می‌دهد که بیش از ۹۴ هزار طرح صنعتی و معدنی با پیشرفت‌های فیزیکی متفاوت تا انتهای تیرماه ۱۳۹۴ در دست اجرا بود که در صورت اتمام آنها، برای دو میلیون و ۸۵۰ هزار نفر اشتغال ایجاد می‌شود. تا پایان تیرماه امسال ۹۴ هزار و ۷۱۰ طرح صنعتی و معدنی در دست اجرا بود که بررسی‌ها نشان می‌دهد حدود ۸۰ درصد از این طرح‌ها پیشرفت فیزیکی کمتر از ۲۰ درصد دارند.
بر این اساس، تعداد ۷۵ هزار و ۴۳۱ طرح با پیشرفت فیزیکی کمتر از ۲۰ درصد وجود دارد و این در حالی است که تعداد طرح‌های با پیشرفت فیزیکی بالای ۸۰ درصد تنها ۴۲۰۴ مورد است. بر پایه این گزارش، ۶۲۶۴ طرح با پیشرفت فیزیکی ۲۰ تا ۴۰ درصد، ۵۳۵۴ طرح با پیشرفت فیزیکی ۴۰ تا ۶۰ درصد و ۳۴۵۷ طرح با پیشرفت فیزیکی ۶۰ تا ۸۰ درصد در دست اجراست.
وزارت صنعت، معدن و تجارت پیش‌بینی کرده است که با اجرای همه این طرح‌ها بیش از ۸۶۵ هزار میلیارد تومان سرمایه‌گذاری در این بخش صورت گیرد. سرمایه‌گذاری پیش‌بینی شده برای طرح‌های کمتر از ۲۰ درصد پیشرفت به تنهایی ۷۴۲ هزار میلیارد تومان است که به نظر می‌رسد فاصله زیادی تا تحقق داشته باشد اما در عین حال در پروژه‌های ۲۰ تا ۴۰ درصد پیشرفت ۴۵ هزار میلیارد تومان سرمایه‌گذاری خواهد شد.
به همین ترتیب برای طرح‌های ۴۰ تا ۶۰ درصد پیشرفت فیزیکی حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان، برای طرح‌های ۶۰ تا ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی ۲۲ هزار میلیارد تومان و برای طرح‌های با پیشرفت فیزیکی بیش از ۸۰ درصد حدود ۲۵ هزار میلیارد تومان سرمایه‌گذاری پیش‌بینی شده است.
این در حالی است که اگر بخش‌خصوصی با کمک دولت موفق شود این طرح‌ها را به سرانجام برساند، حدود دو میلیون و ۸۵۰ هزار شغل جدید ایجاد خواهد شد اما حدود دو میلیون و ۱۳۵ هزار نفر اشتغال از این تعداد در حال حاضر مربوط به طرح‌هایی است که کمتر از ۲۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارند و به این آسانی به مرحله بهره‌برداری نخواهند رسید.
در عین حال اگر ۴۲۰۴ طرح صنعتی و معدنی که در حال حاضر بیش از ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارند و به پایان مراحل اجرایی خود نزدیک شده‌اند، به اتمام برسد، می‌توانند حدود ۱۴۰ هزار و ۵۰۰ شغل جدید ایجاد کنند. بر اساس گزارش وزارت صنعت، معدن و تجارت، تعداد اشتغال پیش‌بینی شده برای طرح‌های ۲۰ تا ۴۰ درصد پیشرفت فیزیکی ۲۵۷ هزار نفر، برای طرح‌های ۴۰ تا ۶۰ درصد پیشرفت فیزیکی ۱۸۹ هزار نفر و برای طرح‌های ۶۰ تا ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی ۱۲۸ هزار نفر است. به گزارش ایسنا، بررسی‌های استانی نشان می‌دهد که بیشترین تعداد طرح‌های صنعتی و معدنی با پیشرفت فیزیکی بیش از ۸۰ درصد با ۵۹۴ طرح مربوط به استان اصفهان است که پتانسیل خوبی برای سرمایه‌گذاری دارد. از سوی دیگر بیشترین طرح‌هایی که پیشرفت فیزیکی کمتر از ۲۰ درصد دارند، متعلق به استان آذربایجان‌شرقی هستند که تعداد این طرح‌ها به ۸۱۲۷ طرح می‌رسد.
همان‌طور که آمار نشان می‌دهد بسیاری از طرح‌های در دست اجرا در مراحل اولیه قرار دارند و به عبارت بهتر می‌توان گفت که بخش زیادی از آنها متوقف هستند که دلیل این موضوع را می‌توان در ابتدا مجوزهای برنامه‌ریزی نشده دولت قبل و پس از آن نبود نقدینگی در کشور دانست. اما این روزها با بهبود روابط سیاسی ایران با سایر کشور، دولت باید تمرکز خود را بر بخش صنعت و معدن قرار داده و علاوه بر در اختیار قرار دادن تسهیلات برای این طرح‌ها، شرایط را برای ورود سرمایه‌گذاران خارجی به این بخش برای اتمام طرح‌ها و ایجاد اشتغال فراهم کند.