دیدار به قیامت

آزادراه تهران- شمال را می‌توان از جمله پروژه‌های ملی دانست که افتتاح آن به آرزوی محال یا چیزی شبیه به یک رویا تبدیل شده است، پروژه‌ای که با وجود گذشت بیش از ۳۸ سال از آن هنوز راه بسیاری تا افتتاح دارد این در حالی است که کارشکنی و ضد‌ونقیض‌گویی‌های وزارت راه در این پروژه نیز مزید بر علت شده است تا پروژ آزادراه تهران- شمال همچنان با اما و اگر‌های فراوان روبه‌رو باشد. از این رو مسوولان بنیاد به منظور شفاف‌سازی عملکرد خود و نشان دادن برخی واقعیت‌ها که از سوی وزارت راه کتمان می‌شد نه تنها بازدید از پروژه را برگزار کردند بلکه نشست خبری با حضور آب‌بر مدیر عامل شرکت آزادراه تهران- شمال نیز برگزار شد این در حالی است که وزیر راه‌و‌شهرسازی بار‌ها عنوان کرده است که در ساخت آزادراه تهران- شمال هیچ‌گونه معارضی وجود ندارد حال اینکه در بازدید از این پروژه تنها مساله‌ای که در تمامی چهار قطعه مشخص بود وجود معارضان بود، معارضانی که واحد‌های مسکونی بر سر راه این پروژه ساخته‌اند و تاکنون وزارت راه نتوانسته به‌طور کامل مناطق یک تا چهار را از معارض خالی کند.
آزادراه تهران- شمال با کوتاه‌تر کردن فاصله تهران-‌ چالوس از ۲۰۰ کیلومتر فعلی به ۱۲۱ کیلومتر زمان مسافرت را از ۵/۴ ساعت به ۵/۱ ساعت کاهش می‌دهد، طول مسیر ۱۲۰ کیلومتر و دارای دو خط رفت‌وبرگشت و یک خط شانه توقف بوده و در قسمت‌های فراز یک خط کندرو به مسیر اضافه می‌شود.
مسیر از ارتفاع ۱۳۵۰ متر از سطح دریا در تهران آغاز می‌شود، حداکثر ارتفاع از سطح دریا ۲۴۹۰ و حداقل ۵۰ متر است.
در طول این مسیر حدود ۴۵ کیلومتر تونل به صورت دوقلو شامل ۱۳۷ دستگاه وجود دارد.
بنابر این گزارش، آزادراه تهران- شمال به صورت مشارکتی و با تامین منابع مالی ۵۰ درصدی وزارت راه‌و‌شهرسازی و ۵۰ درصدی بنیاد مستضعفان احداث می‌شود.
۱۲۰هزار مترمربع معارض ملکی منطقه یک
منطقه یک آزادراه تهران- شمال از دهکده المپیک و تقاطع همت آغاز شده و تا دوآب شهرستانک به طول ۳۲ کیلومتر ادامه می‌یابد. احداث آزادراه در این منطقه تاکنون ۳۸ درصد پیشرفت فیزیکی داشته است. از مجموع ۵/۲۷ کیلومتر تونل پیش‌بینی شده مجموعا ۲۰ کیلومتر تونل حفاری و تثبیت شده است و برآورد‌ها حاکی است از مجموع پیش‌بینی شده ۱۱ میلیون مترمکعب عملیات خاکبرداری مجموعا ۷/۴ میلیون مترمکعب آن تاکنون انجام شده است.
پیمانکار منطقه یک شرکت STA چینی است و مشاور اجرای پروژه تا ۲۰ خردادماه شرکت هالکرو بود که به زودی با شرکت D2 اتریشی جایگزین خواهد شد.
مدیرعامل آزادراه تهران- شمال در مورد مهم‌ترین معضلات منطقه یک گفت:از مجموع معارضات ملکی منطقه یک تاکنون ۱۲۴ پلاک ملک به مساحت ۳۰۴ هزار مترمربع تملک و برای احداث مسیر آزادسازی و در اختیار پیمانکار قرار گرفته است ولی تاکنون تکلیف ۱۱۴پلاک ملک به مساحت ۱۲۰هزار مترمربع که در مسیر آزادراه قرار دارند مشخص نشده و باید در اولین فرصت از سوی وزارت راه‌و‌شهرسازی به منظور ادامه پروژه آزادسازی شود.
آب‌بر تاکید کرد: تملک املاک معارض به جهت مسایل حاکمیتی طبق قانون بر عهده وزرات راه‌و‌شهرسازی است.وی درخصوص معارض املاک منطقه سولقان اظهار داشت: در گذشته بخشی از منابع طبیعی با مجوز شورای اسلامی وقت سولقان توسط اشخاص حقیقی تصاحب و در آنها ساخت‌و‌ساز صورت گرفته است بنابراین طبق قانون این افراد مالک زمین ساختمان‌های نیمه ساز نیستند و از طرفی خرید مجدد منابع طبیعی توسط وزارت راه غیرقانونی است و تنها راه موجود استفاده وزیر از اختیارات تفویض شده ماده «۱۲۷» قانون اساسی است.
مدیرعامل شرکت آزادراه تهران- شمال کل هزینه صورت گرفته برای اجرای پروژه از ابتدا تا خردادماه ۹۱ را ۲۱۷میلیارد تومان اعلام کرد و افزود: هزینه مورد نیاز برای تکمیل منطقه یک آزادراه با احتساب رفع معارضات معادل مجموع ۱۶۰ میلیارد تومان هزینه ریالی و ۱۵۰ میلیون دلار هزینه ارزی است که صرف تملک معارضات ملکی، پیمانکار، مشاور و پرداخت‌های قانون شامل بیمه، مالیات بر ارزش‌افزوده و سایر موارد است
توقف اجرا به دستور
قائم مقام وزارت راه
مدیرعامل شرکت آزادراه
تهران- شمال با اشاره به منطقه ۲ و ۳ که از دو آب شهرستانک شروع و تا پل زنگوله به طول ۲۵ کیلومتر ادامه می‌یابد، گفت: در این منطقه سه تونل ۴/۶ کیلومتری به نام تونل البرز پیش‌بینی شده که در مجموع تونل دسترسی البرز به طور کامل و یکی از تونل‌های اصلی به طول ۸۰۰ متر تاکنون حفاری شده است.
قائم مقام قبلی وزارت راه و ترابری طی نامه شماره ۷۶۳۶۷٫ ۴۴ مورخ ۲۳/۶/۹۰ دستور توقف عملیات اجرایی در منطقه ۲ و ۳ را ابلاغ کرد و بر اساس استدلال کارشناسی شرکت آزادراه به جهت منطقه بحرانی تونل البرز در پروژه وزارت راه‌و‌شهرسازی طی نامه شماره ۹۰٫ ۱۹۶٫ ۱۰۷۸۳۴ مورخ ۲۲/۱۲/۹۰ موافقت کرد تا تنها در یک باند تونل البرز حفاری ادامه پیدا کند.آب بر در خصوص معارضات ملکی موجود در منطقه ۲ تصریح کرد:تاکنون ۶۱ پلاک ملک به مساحت ۱۳۸هزار مترمربع تملک و در اختیار تیم پروژه آزادراه تهران- شمال قرار گرفته است و ۴۲۲پلاک ملک به مساحت ۵۱۰ هزار مترمربع در مسیر آزادراه باید تملک و برای ادامه مسیر در اختیار شرکت قرار گیرد.
قطعه سوم بدون نقشه و دست نخورده
عباسعلی آب‌بر با اشاره به دستور توقف عملیات در مناطق ۲ و ۳ گفت: منطقه ۳ از پل زنگوله تا سه راهی دشت نذیر پیش‌بینی شده است و بجز نقشه‌برداری و مطالعات کارشناسی در منطقه ۳ کلا هیچ عملیات عمرانی قابل توجهی صورت نگرفته است. در این منطقه در مجموع ۴۰۰ ملک باید تملک شود و تاکنون بابت هزینه‌های مطالعات و نقشه‌برداری حدود دو میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان هزینه شده و برای احداث کامل پروژه در منطقه ۳ به طول ۴۶ کیلومتر حدود دو هزار میلیارد تومان بودجه برای مصارف طراحی، اجرا، هزینه‌های بیمه،مالیات بر ارزش‌افزوده و تملک اراضی باید تامین شود.
معارضات ملکی و حوادث
مدیرعامل آزادراه تهران- شمال در زمینه منطقه ۴ نیز گفت: منطقه ۴ به طول ۲۰ کیلومتر از سه‌راهی دشت نذیر تا شهرستان چالوس تاکنون ۸۳ درصد پیشرفت فیزیکی داشته است و پیش‌بینی می‌شود این منطقه تا پایان شهریورماه سال‌جاری به اتمام برسد.
وی با اشاره به اینکه در منطقه ۴ در مجموع ۵۳۵ ملک به مساحت ۷۲۹ هزار مترمربع تملک شده است و تنها چهار ملک به مساحت ۳۵۰۰ مترمربع باید تملک و برای احداث کامل پروژه در اختیار آزادراه قرار گیرد، گفت: رانش غیرقابل پیش‌بینی زمین در منطقه ۴ که ناشی از یک چشمه بالادستی در فاصله دو کیلومتری پروژه است از دیگر مشکلات در این منطقه است که باعث شد تا حدود ۶۰۰ هزار مترمکعب خاک به جاده اصلی ریزش کند و در حال جابه‌جایی خاک و مستحکم‌سازی دیواره هستیم.
مهم‌ترین دلیل تاخیر
مهندس آب بر در مورد مشکلات تامین مالی پروژه گفت: از ابتدای پروژه تا پایان اسفندماه ۱۳۹۰ سهم پرداخت شده وزارت راه به عنوان شریک پروژه معادل ۱۹۰ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان بوده و سهم آورده بنیاد بدون احتساب سود سرمایه گذاری با توجه به تعهدات شرکت آزادراه به پیمانکاران، مشاوران، آزمایشگاه و بیمه و… معادل ۲۰۲ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان بوده است.
وی توضیح داد: شرایط ویژه جوی منطقه و ترافیک مسیر محدودیت‌های ویژه‌ای را برای اجرای عملیات عمرانی فراهم می‌کند مثلا فقط اواخر بهار و فصل تابستان امکان اجرای عملیات عمرانی و حفاری در منطقه البرز وجود دارد و اگر بودجه مختص این منطقه در زمستان برای شرکت آزادراه تامین شود عملا در سال بعد هزینه خواهد شد.
وی در مورد برنامه زمان‌بندی اجرای پروژه نیز گفت: اجرای پروژه در صورت تامین به موقع منابع مالی بر اساس برنامه زمان‌بندی سطح پنج انجام می‌شود و در حال حاضر در صورت تامین مالی کارشناسان ما می‌توانند براساس زمان‌بندی سطح پنج دقیقا اعلام کنند مثلا در هفته اول فصل تابستان چه ابزار، ماشین‌آلات، مصالح و نیروی انسانی در منطقه چهار مورد نیاز است و پروژه دقیقا در این منطقه در هفته اول تابستان تا چه حد پیشرفت فیزیکی باید داشته باشد.
آب‌بر در ادامه اظهار داشت: طی شش ماهه اخیر نیکزاد، وزیر راه‌و‌شهرسازی و صادقی، معاون وی به ویژه از ابتدای سال ۹۱ همکاری و حمایت‌های قابل تقدیری از پروژه داشتند که من به سهم خودم و به نمایندگی همه مجریان پروژه از ایشان تقدیر و تشکر می‌کنم و معتقدم که برای اجرای منطقه ۴ و بخش ریالی منطقه یک در سال ۹۱ دچار مشکل نخواهیم شد و استمرار این حمایت‌ها و تامین به موقع مالی می‌تواند تاثیرات قابل توجهی در اجرای این پروژه ملی داشته باشد.آب‌بر در پاسخ به سوال «جهان‌صنعت» در خصوص واگذاری منطقه دو و سه به پیمانکار دیگر گفت: در پروژه‌های بزرگ همیشه اختلاف در برداشت از متن قرارداد وجود دارد. این پروژه یک کار مشارکتی براساس حق‌السهم مساوی ۵۰ درصدی بین وزارت راه‌و‌شهرسازی و شرکت آزادراه تهران- شمال به نمایندگی بنیاد مستضعفان است. شریک ۵۰ درصدی قانونا نمی‌تواند دخل و تصرفی در یک یا دو بخش از کل قرارداد داشته باشد مگر آنکه مذاکره کند و براساس مفاد قرارداد حقوق شریک خود را در نظر بگیرد ما معتقدیم منطقه دو و سه منفک از قرارداد منعقدشده نیست.
بنابر این گزارش، آزادراه تهران-‌ شمال کماکان درگیر مشکلات فراوانی است که تکمیل آن را با چالش مواجه کرده است. در این راستا بنیاد مستضعفان به عنوان شریک ۵۰ درصدی این پروژه مدعی است مشکلات این آزادراه در صورت تامین منابع مالی و آزادسازی اراضی معارضی برطرف خواهد شد و پروژه حداقل در مناطق یک و ۴ زودتر به اتمام می‌رسد.
تکلیف با دادگاه
مدیرعامل شرکت آزادراه
تهران-‌ شمال درخصوص این سوال که چرا در این شرایط از حضور در پروژه آزادراه انصراف نمی‌دهید، گفت: ما در ۵۰ درصد پروژه شریک هستیم و کنار نمی‌رویم و تنها راه این است که با تعامل و مذاکره مشکل خود را برطرف کنیم و در غیر این صورت باید از طریق مراجع قضایی این مشکل برطرف شود.
مدیرعامل شرکت آزادراه
تهران-‌ شمال اضافه کرد: هیچ ضرر و زیانی در آزادراه تهران- ‌شمال ندیده‌ایم. ما ۵۰ درصد سهم خود را داریم و هیچ مشکلی با کسی نداریم و اگر وزارت راه می‌خواهد که ما کنار رویم، لازم است حساب و کتاب‌های خود را با ما انجام دهند، مطالبات ما را پرداخت کنند تا ما پای خود را کنار بکشیم البته این امر تنها در صورت موافقت بنیاد انجام می‌شود.
آب‌بر با ادعای اینکه بنیاد، باغ پردیس و اراضی اطراف حاشیه آزادراه را که مقرر بود در قبال ساخت آزادراه دریافت کند، نگرفته خاطرنشان کرد: این در حالی است که وزارت راه‌و‌شهرسازی ظاهرا برای ساخت مناطق ۲ و ۳ به دنبال کنسرسیوم است.
مدیرعامل شرکت آزادراه تهران-‌ شمال اظهار داشت: ما آمادگی برگزاری نشست و مناظره بنیاد مستضعفان و وزارت راه را درباره آزادراه تهران- شمال داریم.
آب‌بر با بیان اینکه بنا به گفته وزیر راه در این آزادراه مشکلاتی است، تصریح کرد: بنده هم این مشکلات را قبول دارم اما در این پروژه شریک هستم، یعنی ۵۰ درصد شراکت داریم، در خوب و بد پروژه شریک هستیم، بنابراین شریک من نمی‌تواند بدون رضایت مرا کنار گذارد.
وی تاکید کرد: وزارت راه می‌تواند حساب و کتاب‌های خود را با بنیاد انجام دهد تا بنیاد در صورت تمایل کنار رود یا در غیر این صورت به صرف تنها ادعا و صحبت یکی از طرفین مشارکت، سهم ۵۰ درصدی مشارکت بنیاد از بین نمی‌رود.
عذرخواهی صادقی از بنیاد
آب‌بر خاطرنشان کرد: اینجانب به نمایندگی از بنیاد مستضعفان قرارداد احداث آزادراه تهران-‌ شمال را با وزارت راه‌و‌شهرسازی امضا کرده‌ام.
آب‌بر در ادامه در پاسخ به سوال دیگر خبرنگار «جهان‌صنعت» در خصوص صحبت‌های یک نماینده مجلس گفت: من به فحش خوردن از طرف نمایندگان مجلس
عادت دارم.
سجادی، مدیرکل روابط عمومی نیز با یادآوری آنکه با اصرار آقای هاشمی ساخت آزادراه تهران- شمال به بنیاد مستضعفان داده شد، پرسید: چرا این همه هیاهوی تبلیغاتی علیه بنیاد و شرکت آزادراه به راه افتاده است. هرچند احمد صادقی، معاون وزیر راه به دلیل گفته‌های بیگدلی عذرخواهی کرده و اظهار کرده بیگدلی اشتباه کرده است.
در هر صورت امید است آزادراه تهران- شمال هرچه سریع‌تر مراحل پیشرفت خود را به دور از دعواها و فشارهای سیاسی طی کند.