دیدار جو بایدن با مقامات کی‌یف

نسیم جلالی – حمله به سنگر هواداران مسکو در حوالی اسلاویانسک، تشنج در شرق اوکراین را دامن زده است‌‌. مسکو این اقدام را اهمال کی‌یف در اجرای تصمیمات ژنو خواند‌‌. جدایی‌طلبان هم در واکنش به این حمله، رفت و آمد شبانه را ممنوع کرده‌اند‌‌.
دولت موقت کی‌یف اعلام کرده بود که شرق اوکراین در ایام عید مذهبی پاک، آرام خواهد بود و دستوری برای اقدام نظامی و خشونت مسلحانه علیه جدایی‌طلبان هوادار روسیه صادر نمی‌شود‌‌ اما این آتش‌بس یکشنبه گذشته شکسته شد و سنگر خیابانی شبه‌نظامیان متمایل به مسکو در ساعت سه بامداد مورد حمله قرار گرفت‌‌. محل تیراندازی در نزدیکی اسلاویانسک بود‌‌.
هنوز دلیل تیراندازی، عاملان آن و تعداد دقیق کشته‌شدگان روشن نیست‌‌. خبر این حمله نخست از سوی رسانه‌های نزدیک به کرملین و تلویزیون دولتی روسیه پخش شد‌‌. منابع مختلف، آمار مختلفی از قربانیان این درگیری داده‌اند رسانه‌های روسی به فوریت خبر کشته شدن پنج نفر، شامل سه شورشی و دو عامل حمله را منتشر کردند اما رهبر یکی از گروه‌های هوادار مسکو گفته است که قربانیان چهار نفرند‌‌.
وزارت کشور اوکراین بدون ذکر هرگونه جزییات اعلام کرده که این درگیری، نزاع میان دو گروه مسلح متخاصم بوده است‌ اما جدایی‌طلبان هوادار مسکو «رایت سکتور» را عامل این حمله معرفی کرده‌اند‌‌. این گروه دست راستی افراطی در جریان تظاهرات ماه فوریه در میدان استقلال کی‌یف و سقوط یانوکوویچ نقش قاطعی داشت‌‌. رهبر شبه‌نظامیان مستقر در اسلاویانسک، یکشنبه گذشته با تاکید بر عاملیت رایت‌‌سکتور در حمله یادشده از مسکو خواست که نیروهای حافظ صلح به منطقه اعزام کند‌‌.
تکذیب ملی‌گرایان
وزارت خارجه روسیه، درگیری یکشنبه گذشته در اسلاویانسک را اقدامی تحریک‌آمیز خوانده و تاکید کرده که این رویداد نشانگر اراده اندک مقامات کی‌یف برای خلع سلاح و مهار ملی‌گرایان و افراط‌گرایان است‌‌.
در اطلاعیه وزارت خارجه روسیه آمده که تعدادی از مردم بیگناه غیرنظامی در حمله افراد مسلح وابسته به «رایت سکتور» کشته شده‌اند‌‌. مستند این مدعا، عکس‌هایی هستند که توسط مردم در زمان حمله گرفته شده‌ و آرم «رایت‌ سکتور» را روی لباس مهاجمان نشان می‌دهند‌‌. مسکو اینک دولت اوکراین را متهم به نقض توافق ژنو و اهمال در تخفیف مناقشه در شرق می‌کند‌‌. این درحالی است که سخنگوی ملی‌گرایان افراطی، اتهام مشارکت در حمله به اسلاویانسک را رد کرده و متقابلا نیروهای ویژه روسی را عامل چنین یورشی خوانده است‌‌.
مطالبات اشغالگران
نشست ژنو برای کاهش تنش در شرق اوکراین تصمیماتی گرفته که تاکنون توجهی به آنها نشده است‌‌. وزیران خارجه روسیه، آمریکا، اوکراین و مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، پنجشنبه گذشته، بر سر خلع سلاح گروه‌های شبه‌نظامی غیرقانونی و آزاد شدن ساختمان‌های اشغال شده توسط آنها به توافق دست یافتند‌‌.
اما گروه‌های مسلح و اونیفورم پوش هوادار روسیه تاکنون به فراخوان این نشست گردن ننهاده‌اند و همچنان مراکز و ساختمان‌های دولتی را تحت اشغال خود دارند‌‌ .‌‌آنها گفته‌اند که امضای روسیه در پای این توافق برایشان الزام‌آور نیست‌‌. این گروه‌ها برای پایان دادن به اشغال مراکز دولتی سه شرط عمده تعیین کرده‌اند که شامل خلع سلاح «رایت سکتور» و سایر گروه‌های فاشیستی در منطقه، برگزاری رفراندوم برای الحاق شرق اوکراین به روسیه و تخلیه میدان استقلال کی‌یف از نیروهای هوادار غرب می‌شود‌‌.
از سوی دیگر، عملیات «ضد ترور» واحدهای ویژه ارتش اوکراین موفقیتی در شرق این کشور نداشته‌اند و حتی برخی سربازان اوکراینی به هواداران روسیه پیوسته‌اند‌‌. با این همه، آرسنی آواکف، وزیر کشور اوکراین یکشنبه گذشته اعلام کرد که سه نفر در لوهانسک با سلاح‌هایشان بدون خونریزی دستگیر شده‌اند‌‌.
از طرفی جو بایدن از دیروز در سفری دو روزه به اوکراین درحالی‌ که بحران در آن کشور روابط غرب و روسیه را تیره کرده است با مقام‌های کی‌یف دیدار و گفت‌وگو کرد‌‌.
به گزارش BBC، بایدن با نخست‌وزیر، رییس‌جمهور اوکراین و برخی دیگر مقام‌های عالی‌رتبه دیدار کرد‌‌. جو بایدن با نمایندگان پارلمان آن کشور از احزاب و مناطق گوناگون و نیز نمایندگان سازمان‌های غیردولتی نیز دیدار داشت‌‌. در بیانیه کاخ سفید آمریکا آمده است در این دیدارها در مورد تلاش‌های بین‌المللی برای ثبات و قوت بخشیدن به اقتصاد اوکراین، کمک به اوکراینی‌ها برای ایجاد اصلاحات در قانون اساسی آن کشور، تمرکززدایی، تلاش‌ها علیه فساد و برپایی انتخابات آزاد و عادلانه ریاست‌جمهوری گفت‌وگو شده است‌‌.
سفر بایدن درحالی انجام می‌شود که طی تازه‌ترین دور از خشونت‌ها در اوکراین دست‌کم چهار نفر در درگیری‌های مسلحانه در اسلاویانسک در شرق آن کشور کشته شده‌اند‌‌. آمریکا، روسیه، اتحادیه اروپا و اوکراین پنجشنبه گذشته در ژنو سوییس بر خلع سلاح جدایی‌طلبان مسلح طرفدار روسیه در شرق اوکراین و نیز این موضوع که آنها باید ساختمان‌های دولتی اشغال شده را ترک کنند، توافق کردند‌‌. جدایی‌طلبان که طی هفته‌های گذشته بحران‌های تازه را برای اوکراین به وجود آورده‌اند، گفته‌اند که این توافق را قبول ندارند‌‌. غرب، روسیه را به ایجاد بحران در اوکراین متهم کرده است؛ مسکو این اتهام‌ها را رد کرده و دولت هوادار غرب در کی‌یف را متهم به نادیده گرفتن خواست‌های روس‌ها و روس‌زبان‌های آن کشور کرده است‌‌. روسیه شبه‌جزیره کریمه که بخشی از خاک اوکراین بود را پس از برگزاری همه‌پرسی در آن که با مخالفت گسترده غرب و کی‌یف روبه‌رو بود به خاک خود الحاق کرده است‌‌.
افراد مسلح نقابدار در شرق اوکراین
روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی نوشت که تصاویر و توضیحات نشان می‌دهند افراد مسلحی که در شرق اوکراین حضور دارند، از ارتش روسیه یا نیروهای اطلاعاتی این کشور هستند‌‌.
به نوشته روزنامه نیویورک تایمز، اکنون دو هفته است که افرادی مسلح موسوم به «افراد سبز» ساختمان‌های دولتی اوکراین در شرق این کشور را تحت اشغال خود درآورده‌اند و خواستار جدایی از کی‌یف هستند‌‌. این درحالی است که مسکو بارها اتهامات وارده به خود مبنی بر تهاجم پنهان به اوکراین را تکذیب کرده است‌‌. اما سرویس امنیتی اوکراین هفته گذشته یک مامور اطلاعاتی ارتش روسیه به نام «ایگور استولکوف» را در میان این افراد مشاهده کرده بود‌‌.
در همین راستا جن ساکی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا اظهار کرد: جهان نسبت به ارتباط روسیه با ناآرامی‌های شرق این کشور متحدالقول است و عکس‌های اخیری که اوکراینی‌ها تهیه کردند نیز سندی بر این مدعاست‌. موضوع حضور نیروهای روس در شرق اوکراین تاثیر زیادی بر توافق به دست آمده در ژنو خواهد گذاشت‌‌. کرملین اعلام کرده است که نیروهای روسی در حوادث شرق اوکراین دخیل نبوده و اصلا فردی به نام استولکوف وجود خارجی ندارد‌‌.
قانون‌گذار ارشد آمریکا: در حال از دست دادن شرق اوکراین هستیم
رییس کمیته روابط خارجه سنای آمریکا هشدار داد که اگر همین‌طور ادامه دهیم، شرق اوکراین را از دست می‌دهیم و فکر می‌کنم که این یک فاجعه ژئوپلتیکی می‌شود‌‌.
اظهارات باب کورکر، رییس کمیته روابط خارجه سنا حاکی از آن است که وی بر این باور است که شرق اوکراین هر اندازه هم که دور باشد در زمان‌هایی از تاریخ تحت نفوذ آمریکا قرار داشته است‌‌. سناتور کورکر در حقیقت خواستار افزایش تحریم‌های آمریکا علیه روسیه برای مجازات این کشور درخصوص تهدید کنترل آمریکا بر این منطقه است‌‌. وی گفت: اکنون زمان آن رسیده که باراک اوباما، رییس‌جمهور آمریکا در این منطقه محکم‌تر عمل کند و نفوذ بیشتری داشته باشد‌‌. سناتور کورکر گفت که خواستار تحریم دولت و همچنین بخش انرژی روسیه است و آمریکا باید روابط امنیتی خود با اوکراین را از جمله کمک مستقیم برای ارتش کی‌یف که در شرق اوکراین در حال مبارزه است، تقویت کند‌‌.
پوتین به روس‌زبان‌های شوروی شهروندی می‌دهد
رییس‌جمهور روسیه دیروز لایحه‌ای را تایید کرد که طبق آن روس‌‌زبان‌های ساکن اتحاد جماهیر شوروی می‌توانند به سادگی شهروند روسیه شوند‌‌.
به گزارش رویترز، کاخ کرملین دیروز اعلام کرد که تصمیم ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهور روسیه برای تسهیل قوانین شامل تمام کشورهای اتحاد جماهیر شوروی سابق می‌شود‌‌. این تغییرات به دنبال الحاق شبه‌جزیره کریمه به خاک روسیه و تنش‌ در مناطق شرقی اوکراین که عمدتا روس‌زبان هستند به وقوع پیوست‌‌. آرسنی یاتسنیوک، نخست‌وزیر موقت اوکراین در مصاحبه با ان‌بی‌سی گفته بود که پوتین تلاش می‌کند اتحاد جماهیر شوروی را احیا کند‌.‌ این‌گونه به نظر می‌رسد که پوتین در تلاش است تا بار دیگر حمایت روس‌زبان‌ها را جلب کند و بسیاری از سیاستمداران غربی هشدار داده‌اند که وی در پی الحاق مناطق بیشتری از اوکراین به خاک روسیه است‌‌.