1 - 12 - 2022
دیپلماسی ورزشی !
فرشید فتاحی- شاید کمتر کسی باور میکرد ایران و آمریکا از نظر ورزشی با یکدیگر مشکلی داشته باشند چراکه اکثر ورزشکاران صاحبنام ایرانی سیتیزن آمریکا هستند و زیر پرچم آمریکا قسم خوردهاند و همچنین چندین ورزشکار ایرانی در تیمهای باشگاهی آمریکا بازی کردهاند. از خداداد عزیزی بگیرید که در تیم سن خوزه بازی میکرد تا حامد حدادی که در لیگ برتر بسکتبال آمریکا شوت میزد امیر عابدزاده فرزند احمدرضا عابدزاده سالها در آمریکا بود و حالا خود عابدزاده در آمریکاست و مربیگری دروازهبانی میکند. حتی مسابقات کمپین کشتی که امسال در آمریکا برگزار شد و ایران با یک کاروان پر و پیمان به آمریکا رفت و در نیویورک و در میدان تایم با تیمهای آمریکا و روسیه کشتی نمادین گرفت تا بلکه در المپیک حفظ شود؛ اتفاقی که البته موثر واقع شد و دیدید که کشتی در المپیک ماند. اما وزارت خزانهداری آمریکا روز سهشنبه، ۱۹ شهریورماه با صدور دو مجوز، فعالیت گروههای بشردوستانه آمریکایی و نهادهای غیردولتی ایرانی و همچنین انجام مسابقات ورزشی میان ایران و آمریکا را از فهرست تحریمهای خود حذف کرد. دفتر کنترل داراییهای خارجی آمریکا که زیر نظر وزارت خزانهداری این کشور است، در بیانیهای گفته که این دو مجوز در راستای تقویت حمایت دولت آمریکا از فعالیتهای بشردوستانه و «نشان دادن تعهد دولت مبنی بر تقویت ارتباطات میان مردم ایران و آمریکا است».
مجوزها چه میگویند؟
براساس این مجوزها، نهادهای غیردولتی و گروههای بشردوستانه آمریکایی و ایرانی که در زمینههای خدمات درمانی، امدادرسانی برای فجایع طبیعی، حفاظت از محیط زیست، پروژههای حقوق بشری در ایران، فعالیتهای مرتبط با رویدادها و مسابقات ورزشی، حمایت مالی از ورزشکاران، مربیگری، داوری و تمرین همراه با سایر فعالیتها اقدام میکنند از فهرست تحریمهای آمریکا مستثنا میشوند. ایالات متحده آمریکا و متحدان اروپایی آن در سالهای اخیر به خاطر برنامه هستهای ایران اقدامات سختگیرانهای را علیه تهران به مرحله اجرا درآوردهاند و دسترسی جمهوری اسلامی را به درآمدهای حاصل از صادرات نفت محدود کردهاند که البته این کار آنها مخالفانی هم دارد اما مثل اینکه پیروزی حسن روحانی در انتخابات ریاستجمهوری ۲۴ خردادماه امسال امیدواریهایی را در زمینه حل و فصل اختلافات میان تهران و کشورهای غربی بر سر ماهیت برنامه اتمی ایران افزایش داده است. رویترز هم دیروز گزارشی در این باره نوشت. در این گزارش آمده بود: «در واشنگتن دیدگاهها در مورد نوع تعامل با جمهوری اسلامی ایران دو قسمت شده است. برخی معتقدند که باید به حسن روحانی فرصت داد و عدهای میگویند نباید فرصت داد.» تحلیلگران میگویند که اقدام وزارت خزانهداری آمریکا میتواند نشانهای از حسننیت واشنگتن در قبال دولت جدید ایران باشد. هر چند دولت آمریکا میگوید که هدف از این تحریمها، مردم عادی ایران نیستند و راه دادن ورزشکاران و همچنین پذیرفتن بازیکنان و مربیان ایرانی در آمریکا به همراه اجازه دادن به شرکتهای دارویی برای ارسال تجهیزات دارویی و سایر کالاهای پزشکی را به ایران نشان میدهد که ورزش و خدمات پزشکی آنچنان هم تحریم نبودهاند.
نیویورکتایمز هم خبر داد
روزنامه نیویورکتایمز گزارش داد که دولت آمریکا روز سهشنبه محدودیتهای درازمدت برای فعالیتهای انساندوستانه و حاکی از حسننیت بین ایران و آمریکا از جمله تبادل ورزشکاران را لغو کرد. این دومین باری است که دولت آمریکا در سالجاری تحریمهای خود علیه ایران را لغو میکند و در حالی انجام میشود که رییسجمهور ایران تمایل خود برای بهبود روابط را نشان داده است. دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا که ناظر بر تحریمهای ایران است روز سهشنبه در بیانیهای اعلام کرد که روند کارهای اداری برای لغو تحریمها را کاهش داده است تا ارایه خدمات بهداشتی، امدادرسانی، محافظت از حیات وحش و پروژههای حقوق بشری به ایران را تسریع بخشد. روزنامه نیویورک تایمز هم مثل رویترز اعلام کرده که فعالیتهای مرتبط با مسابقات و مراسم ورزشی، حمایت از بازیکنان ورزشی، مربیگری، داوری، آموزش و بسیاری فعالیتهای دیگر نیز مجاز شدهاند. در بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا آمده است که این اقدام که الزامات مستثنا شدن از تحریمها به صورت مورد به مورد را حذف میکند، نشانه «تعهد دولت (آمریکا) به تقویت روابط بین مردم آمریکا و ایران» است. گروههای حامی این اقدامات از این گام استقبال کردند. شورای ملی ایران- آمریکا که با تحریمها مخالف است گفت که سالها تلاش کرده است محدودیتها روی کمکهای انساندوستانه و تبادلات ورزشی لغو شوند. وزارت خزانهداری آمریکا البته در ماه می سال گذشته تحریمها علیه شرکتهایی که فناوریهای ارتباطی شخصی را به ایرانیان میفروشند، لغو کرد.
نگاهی به دیپلماسی ورزشی ایران و آمریکا
ورزش در دیپلماسی عمومی به عنوان ابزاری موثر برای توسعه روابط بینالمللی مورد تاکید است، خصوصا برای آن دسته از کشورهایی که دارای فضای سرد سیاسی متقابلی هستند میتواند موجب تلطیف و عادیسازی رابطه میان دو کشور شود. ورزش یکی از لوازم ایجاد رابطه دیپلماتیک ما بین دو کشور ایجاد و توسعه ارتباط فرهنگی میان مردم آن کشورهاست این به این معناست که ایجاد پیوند عمیق فرهنگی میان دو ملت میتواند موجب ارتباط پایدار دیپلماتیک و توسعه آن میان دو کشور شود. هنگامی که مسابقه فوتبال میان تیمهای ملی دو کشور برگزار میشود، ارتباط و کنشهای رفتاری میان ورزشکاران دو تیم به تماشاگران منتقل و به همین منوال به عموم مردم جامعه تسری داده میشود. ویلیام برنز، معاون وزیر امور خارجه وقت در امور سیاسی روز ۹ ژوییه ۲۰۰۸ طی جلسه استماعی درباره روابط با ایران در کمیسیون امور خارجی مجلس گفت: تبادلهای ورزشی یکی از راههای کمک به بازسازی پلهای ارتباطی بین ایالات متحده و جامعه ایرانی پس از ۳۰ سال جدایی است. طبق اظهارات مسوولان کشتی ایالات متحده، ایران و آمریکا رقابت طولانی و پرباری در ورزش کشتی دارند که به بیش از ۳۰ سال پیش باز میگردد؛ زمانی که کشتیگیران آمریکا در جام تختی در سال ۱۹۹۸ حضور یافتند، آنها اولین ورزشکاران و تیم ورزشی آمریکا بودند که از زمان انقلاب اسلامی ایران در مسابقات ورزشی در ایران شرکت میکردند. از آن زمان، تیمهای آمریکایی به طور مرتب در جام تختی و همچنین مسابقات جهانی سال ۱۹۹۸ تهران شرکت کردهاند و در آخرین بار در مسابقات جامجهانی تهران حضور داشتند که به مقام سوم جهان رسیدند. نکته قابل ملاحظه در دیپلماسی عمومی در مسابقات جامجهانی کشتی تهران، حضور رییسجمهور وقت ایران، (محمود احمدینژاد) هنگام توزیع مدال در جمع اعضای تیم ملی کشتی ایالات متحده و گرفتن عکس یادگاری با آنها بود. اما با این حال احمدینژاد در اقدامی معنادار هیچ اعتنایی به تیم روسیه نکرد. مسابقه کشتی با تیم ایالات متحده میتواند در اذهان عمومی القای این نکته باشد که حال که ما میتوانیم با تیم کشتی ایالات متحده در فضای دوستی و صمیمیت مسابقه دهیم چرا این رابطه را در عرصه دیپلماتیک با یکدیگر نداشته باشیم. از طرفی وقتی رییسجمهور ایران با تیم ایالات متحده در تهران عکس یادگاری میگیرد و به گرمی از آنها استقبال میکند چرا این رابطه صمیمانه در مورد رییسجمهور ایالات متحده موضوعیت نداشته باشد. در مورد نوع تعامل با روسیه نیز این اقدام میتواند یک هشدار برای روسیه تلقی شود که اگر احتمالا رابطه ایران و ایالات متحده دستخوش تغییرات شود در این میان روسیه دیگر جایگاه سابق خود در مورد رابطه دیپلماتیک با ایران را نخواهد داشت.
ایالات متحده و دیپلماسی ورزشی
مدتهاست که ایالات متحده متوجه نقش قدرتمند ورزش به عنوان یک علاقه مشترک فرهنگی شده است که موجب نزدیکتر شدن مردم و فرهنگهای مختلف در سراسر جهان میشود، به خصوص در زمینه برقراری ارتباط با جوانان و نوجوانان. کارن هیوز، معاون وزیر خارجه در دیپلماسی عمومی و روابط عمومی اعتقاد دارد «ورزش یک زبان مشترک است که میتواند باوجود تفاوتهای نژادی، مذهبی و منطقهای مردم را به دور یکدیگر جمع کند. ورزش، رهبری، کار تیمی، احترام به قوانین و احترام به یکدیگر را میآموزد. پیروزی و موفقیت در ورزش مستلزم تمرین، انضباط و اراده راسخ و مهارتهای مهم است که به جوانان کمک میکند تا در تمام جنبههای زندگی موفق شوند. دفتر اتحاد از طریق ورزش اداره امور آموزشی و فرهنگی، مدیریت برنامههای تبادل بینالمللی وزارت امور خارجه با هدف ایجاد ارتباط بین جامعه جهانی از طریق ورزش را برعهده دارد. اتحاد از طریق ورزش با بهرهگیری از درسهای آموزشی داخل و خارج زمین ورزش تاکید ویژهای بر تقویت نقش جوانان و افراد محروم دارد. اتحاد از طریق ورزش در راستای دیدگاه هیلاری رادهام کلینتون، وزیر امور خارجه وقت مبنی بر «دیپلماسی با قدرتی هوشمند» است و از تمامی ابزارهای دیپلماتیک در دسترس (برنامههای تبادل بینالمللی ورزش) برای پیشبرد اهداف ایالات متحده در زمینه سیاست خارجی و تقویت درک متقابل استفاده میکند. دفتر امور فرهنگی و آموزشی وزارت امور خارجه (ECA’s) بخش اتحاد ورزشی بیش از یکهزار ورزشکار را از ۶۰ کشور برای برنامههای دیدارهای ورزشی در ایالات متحده گردهم آورده است. از سال ۲۰۰۵ تا سال۲۰۱۱ برنامه «اتحاد ورزشی» ۲۷۴ ورزشکار آمریکایی را از طریق برنامههای ورزشی به ۵۸ کشور فرستاده است. هنوز آمار مربوط به سال ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ منتشر نشده اما همه اینها نشان میدهد که آمریکا برنامهریزی ویژهای برای دیپلماسی ورزشیاش با کشورهایی که رابطهاش با آنها سرد است، دارد. در روزهای آینده به این مساله بیشتر میپردازیم.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد