راهکارهای عملیاتی برای رونق بورس

گروه بورس- هتل بین‌المللی استقلال تهران روز گذشته میزبان برنامه‌ای از پیش تعیین شده از سوی کانون نهادهای سرمایه‌گذاری بود که با حضور محمدرضا پورابراهیمی نایب رییس کمیسیون اقتصادی مجلس، عبده تبریزی دبیر کل سابق بورس تهران، مدیران و کارشناسان ارشد بازار سرمایه و نهادهای مرتبط آن سعی بر آن داشت تا با هم اندیشی درباره موضوعات و چالش‌های بورس به راهکارهای مورد نیاز برای تسهیل آن دست پیدا کند. در این جلسه که محور اصلی گفت‌وگو‌ها افت و کاهش ادامه‌دار بازار سرمایه بود همگان به این موضوع اذعان داشتند که در شرایط خاص تحریمی حال حاضر باید با تسهیل قوانین دست و پاگیر فعلی به صنایع و شرکت‌های فعال در بورس کمک قابل توجه‌ای شود تا با حفظ یک روند مثبت و متعادل به کلیت اقتصاد کشور نیز کمک شود.
بهروز خدارحمی، دبیر کل کانون سرمایه‌گذاری ایران در آغاز این نشست از کارشناسان اجرایی حاضر در جلسه درخواست کرد تا تمام تلاش خود و همکارانش را به‌کار گیرند تا با راهکارهای قانونی و موثر اطمینان و اعتماد سرمایه‌گذاران به بازار را افزایش داده و در حل مشکلات فعلی بازار حمایت مجلس از بازار سرمایه کشور را فراهم آورند.
فعالیت همراه با احتیاط
همچنین دبیر کل سابق بورس تهران نیز توجه همه حاضران را به تاثیرپذیری بازار از تصمیمات کلان در حوزه‌های پول و سرمایه جلب کرد.
عبده تبریزی در ادامه گفت: بازار سرمایه بسیار حساس است بنابراین تصمیم‌گیران باید با احتیاط کامل در مورد مسایل موثر بر بورس سخن گفته و با اخذ نظرات کارشناسی تصمیمات مالی اخذ کنند، بازار نقدینگی جدید می‌خواهد.حسین زارعی، مدیر عامل شرکت سرمایه‌گذاری صنعت ومعدن نیز در ادامه جلسه با اعلام اینکه بازار سرمایه در شرایط کنونی صرفا نیازمند تزریق نقدینگی جدید است، تصریح کرد: بورس ما عمق زیادی ندارد و بیش از هر چیز نیازمند حمایت است اما از نوع و شکل بازارهای آزاد. در شرایط کنونی بورس فقط نیاز به پول جدید دارد تا به دوران قبل از رکود و بحران بازگردد.وی گفت: زمانی که ما نیاز به پول در بازار سرمایه داریم، امضای صرف یک تفاهمنامه مساله را حل نخواهد کرد یا راهکارهایی مانند پرداخت وجه به شرکت‌های نفتی بزرگ بلکه بورس صرفا نیاز به تزریق پول دارد و این امر باید به مسوولان و تصمیم‌گیران بلندپایه کشور منتقل شود.
تسهیل سرمایه‌گذاری با طرح‌های تازه
همچنین وی طی پیشنهادی به مسوولان بازار سرمایه از آنها درخواست کرد شاخص کل که همان شاخص قیمت است و از سال ۸۷ متوقف شده را مجددا احیا کنند چراکه شاخص در تمام دنیا ملاک ارزیابی عملکرد بازارهاست. زارعی با اشاره به گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس درخصوص بازگرداندن شاخص قیمت گفت: در حال حاضر چهار سهم بازار ۲۵ درصد مجموع ارزش بازار را در اختیار دارند و یک سوم کل از رشد بازار کشور در اختیار شش سهم است، یعنی این سهام در اصل تعیین‌کننده شاخص کل هستند.
وی قوانین فعلی بورس را از جمله موانع پیش‌روی بازار دانسته و گفت: ضمن اینکه همگی به وجود قانون و نظارت دقیق به منظور وجود شفافیت در بازار معتقدیم اما هر بند قانون یک محدودیت است بنابراین تدوین‌کنندگان باید با ظرافت خاص در راستای تسهیل سرمایه‌گذاری و طراحی ابزارهای نو و رشد و توسعه بازار قانون‌زدایی کنند.
اهمیت بورس در اقتصاد کشور
در ادامه جلسه فتح‌اللهی، مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری توسعه ملی نیز در ادامه این نشست گفت: از آنجا که بورس از اهمیت ویژه‌ای در اقتصاد کشور برخوردار است و رفته‌رفته بزرگ‌تر شده و سرمایه‌گذاران بیشتری را درگیر خود می‌کند نیاز است نماینده‌ای از بازار سرمایه در دولت حضور یابد تا در تصمیمات کلان اقتصادی از جمله مالیات، عوارض صادرات، گمرک و… که بر بازار سرمایه تاثیرگذارند، اظهارنظر کند و تصمیم‌گیران را درخصوص عواقب تصمیم‌گیرها بر بازار سرمایه مطلع سازد.
اطلاع‌رسانی بهترین ابزار
افزون‌بر این سعید اسلامی‌بیدگلی، مدیر عامل شرکت مشاور سرمایه‌گذاری آرمان‌آتی نیز با بیان اینکه همگان بر بحران فعلی اقتصاد کشور توافق نظر دارند بحث خود را آغاز کرد و گفت: وقتی اقتصاد کشور در بحران می‌باشد طبیعی است که وظیفه بازار سرمایه نیست که قیمت‌های سهام را افزایش دهد تا این حرکت منجر به رشد شاخص شود چراکه این حرکت شفافیت بازار سرمایه را به حداقل می‌ساند.
اسلامی‌بیدگلی با تاکید بر این مطلب که وظیفه مسوولان شفاف کردن بازار است نه مدیریت شاخص گفت: ما ازمسوولان می‌خواهیم میدان اطلاع‌رسانی درست، شفاف و بدون محدودیت را که منافع ملی و سهامداران را دربر دارد احیا کنند تا در سایه اطلاعات نادرست و نهانی منافع شخصی بر منافع عمومی غالب نشود.
بازار سرمایه نیازمند مقررات‌زدایی
دبیر کل کارگزاران نیز در این نشست با اعلام اینکه یکی از آفت‌های بازار سرمایه و معیار بررسی عملکرد مدیران بازار حرکت صعودی یانزولی شاخص است، گفت: عملکرد مسوولان بازار سرمایه نباید با شاخص سنجیده شود چراکه در چنین صورتی دغدغه مسوولان صرفا کنترل و مدیریت شاخص خواهد بود.وی گفت: وظیفه اصلی نهادهای ناظر افزایش کارایی و شفافیت بازار به منظور حصول اطمینان سرمایه‌گذاران به سرمایه‌گذاری در این بازار است.میرصانعی ادامه داد: متاسفانه هرگاه رکود بر بازار سرمایه حاکم می‌شود، تصمیمات کوتاه‌مدت و کم‌اثر اتخاذ می‌شود و به مرحله اجرا درمی‌آید که اثر آن زودگذر است.
اثرپذیری اقتصاد کشور از بورس
مجتبی کباری، عضو هیات‌مدیره کانون سرمایه‌گذاری ایران نیز در این جلسه اقتصاد کشور را بانک‌محور دانست و گفت: هر چند بازار سرمایه کشور شرکت‌های زیادی را در خود جای داده و ارزشی بالغ بر ۱۵۰ هزار میلیارد ریال دارد اما باید قبول کنیم که تصمیم‌گیری‌ها در بازار بر پایه پول است و اثرات قابل توجهی بر بازار سرمایه دارد.وی ادامه داد: همان‌طور که در سال گذشته افزایش نرخ سود بانکی بازار سرمایه را با بحران مواجه کرد این دست تصمیمات ریسک سرمایه‌گذاران در بازار سهام را افزایش خواهد داد.
بهبود محیط کسب و کار
در همین حال رییس هیات‌مدیره کانون سرمایه‌گذاری ایران نیز در نشست هم‌اندیشی فعالان بازار سرمایه، این بازار را متاثر از سه فاکتور تولید، خدمات و نرخ سود دانست و گفت: شرایط ما در حال حاضر شرایط ویژه‌ای است. مهندس حیدری‌ملایر گفت: تصمیم‌های خلق‌الساعه اثرات زیان‌باری بر تولید و سود بنگاه‌های اقتصادی دارد.وی جایگزینی سوخت مازوت به جای گاز کارخانه‌های سیمان را علت بالا رفتن هزینه‌های این شرکت‌ها دانست و اعلام کرد بدون هیچ اعلام قبلی ناگهان چنین تصمیمی اتخاذ می‌شود و به مرحله اجرا درمی‌آید بدون آنکه پیامدهای آن برای تولیدکننده و سهامدار در نظر گرفته شود.مدیرعامل سرمایه‌گذاری گروه توسعه ملی افزود: در شرایط متغیر فعلی وظیفه ما، دولت، مجلس و تمامی مسوولان است که محیط کسب وکار را بهبود دهیم بنابراین باید در تصمیم‌گیری‌ها نظرات کارشناسی اخذ و بر پایه همین نظرات تاثیرات هر تصمیمی بررسی و اتخاذ شود.
تشویق سرمایه‌گذاران
زینت مرادی‌نیا، معاون پذیرش و تامین مالی کارگزاری تامین سرمایه نوین بحث خود را در این جلسه با پرسشی از مسوولان آغاز کرد و گفت: کشوری که سرمایه‌گذار داخلی با توجه به بحران تصمیم‌گیری و شرایط موجود در بورس از آن خارج می‌شود چگونه می‌تواند سرمایه‌های خارجی را جذب کند.وی گفت: در شرایط کنونی و با ریسک‌های موجود کدام سرمایه‌گذار معقولی حاضر به سرمایه‌گذاری در بازار است و همان‌طور که می‌بینیم حتی صندوق‌های سرمایه‌گذاری نیز با بهره‌گیری از سپرده‌های بانکی، اوراق صوکوک و سایر اوراق با سود ثابت به سهامدارانشان سرویس می‌دهند.
وی تاکید کرد: اگر می‌خواهیم به سمت جلو حرکت کنیم باید منافع سرمایه‌گذاران با منافع ملی همسو باشد چراکه رشد اقتصادی زمانی رخ خواهد داد که کل سرمایه‌گذاران فکر کنند، می‌توانند به سود دست یابند.
وی گفت: فارغ از بحث سیاست مقام ناظر، اقدامات بانک مرکزی، تحریم‌ها و مشکلات فعلی اقتصادی باعث کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران شده و ضربه‌ای سنگین بر بازار سرمایه وارد کرده است.وی گفت: متاسفانه اعتماد سهامداران به بازار سرمایه کاهش یافته و اندک اندک از آن خارج شدند که این صدمات قابل جبران نیست.
نگاه بلندمدت به سیاست‌گذاری در بازار سرمایه
علی رحمانی در این نشست به مدیریت ریسک، سیاست‌های بخش پولی، بحث تزریق نقدینگی اشاره کرد و گفت: باید نحوه سیاست‌گذاری بانک مرکزی مورد بررسی و بازنگری قرار گیرد و تصمیمات همسو با منافع بازار سرمایه گرفته شود.
وی با ارایه دو پیشنهاد از مسوولان خواست در شرایط فعلی که بازار سرمایه شرایط مناسبی ندارد نرخ مالیات نقل و انتقالات و کارمزدها تعدیل شود چراکه تنها کسی که در این بازار بحرانی سود می‌کند دولت است که در هر حالی اخذ مالیات از معاملات سهام را در دستور کار دارد. وی در پیشنهاد دوم از شورای بورس خواست شرایطی را فراهم آورند تا وجوه اداره شده نزد سازمان بورس از طریق سیستم بانکی در اختیار شرکت‌های سرمایه‌گذاری قرار گیرد تا از طریق این نقدینگی قابل توجه بخشی از نیازهای بازار پاسخ داده شود. وی در پایان انجام پروژه‌های تحقیقاتی حوزه بازار سرمایه در مرکز پژوهش‌های مجلس را به مهمان ویژه این نشست پیشنهاد داد.
جلب اعتماد سرمایه‌گذاران خرد
همچنین محمدرضا رهبر، مدیرعامل کارگزاری حافظ نیز جلب اعتماد از دست رفته بازار را مهم‌ترین اولویت فعالان بازار سرمایه دانست و تاکید کرد: تمامی سیاست‌های تعرفه‌ای، عوارض ارزی و مالی علیه بازار سرمایه اتخاذ شده است.وی تدوین سیاست‌های مناسب به منظور جلب اعتماد عمومی و تزریق نقدینگی لازم را از جمله راهکارهای رونق بازار اعلام کرد و گفت: عدم آشنایی سازمان‌ها و ارگان‌های مختلف تصمیم‌گیر با بازار سرمایه موجب شده تا تصمیم‌گیری علیه بازار سرمایه صورت گیرد.
حرکت‌های با تدبیر
در پایان این نشست محمدرضا پورابراهیمی، نایب‌رییس کمیسیون اقتصادی مجلس مشکلات مطرح شده از سوی حاضران را به دو بخش داخلی و خارجی تقسیم‌بندی کرد و گفت: با تدبیرمدیریتی در ساختار نظام اقتصادی کشور تمامی مشکلات قابل حل است.وی گفت: مدیریت نرخ ارز که از جمله وظایف دولت است، تعیین نرخ سود مناسب بانک‌ها با در نظر گرفتن منافع بازار سرمایه است و ما می‌تواند بخش عمده‌ای از مشکلات مطرح شده را از سر راه بردارد.وی ادامه داد: دولت موظف بود نرخ بهره را کاهش و تک رقمی کند که این امر در دستور کار کمیسیون قرار گرفته و تلاش ما بر کاهش آن است.پورابراهیمی گفت: دوستانی از شرکت‌های کارگزاری و سرمایه‌گذاری مکررا مراجعه و از نظارت فراقانونی سازمان بورس گلایه دارد چراکه همین امر باعث شده تا بسیاری از راهکارهای رونق بازار در چرخه اخذ مجوز سرگردان باشد.
عضو شورای عالی بازار سرمایه گفت: دستورالعمل‌هایی که موانعی برسر راه شرکت‌ها هستند باید
اصلاح شود.