راهکارهای کاهش هیجان در بورس

روند معاملات بازار سرمایه طی دو هفته اخیر شرایط مناسبی نداشت و مسیر شاخص‌ها در این بازار عموما منفی بوده است. بدین ترتیب شاخص کل بورس در روزهای پایانی شهریورماه کانال یک میلیون و ۴۰۰ هزار واحدی را از دست داده بود. با این حال اما روز گذشته با آغاز معاملات پاییزی، شاخص کل به مدار رشد بازگشت و توانست مجددا در کانال ۴/۱ درصدی قرار گیرد. برخی تحلیلگران هیجان معامله‌گران را یکی از عوامل طولانی شدن روندهای اصلاحی بازار می‌دانند. با این حال نمی‌توان از دیگر متغیرهای مهم اثرگذار نیز چشم پوشید. در همین ارتباط، پیمان شوریابی کارشناس بازار سرمایه، با برشمردن عوامل برون‌زا و درون‌زای موثر بر روند معاملات طی هفته‌های اخیر اظهار کرد: از نظر تحلیلی، مشکل خاصی در بازار سرمایه دیده نمی‌شود و دلیلی برای افت قیمت سهم‌ها وجود ندارد. وی افزود: معتقدم منفی‌های این چند روز، اصلاح بوده و ناشی از مواردی است که تا حدی موجب عقب‌نشینی سهامداران شده است. شوریابی افزایش اطمینان در اقتصاد کلان کشور را مهم‌ترین راهکار پیشگیری از نوسانات هیجانی در بازار سرمایه می‌داند.
این کارشناس بازار سرمایه در خصوص وضعیت بازار بیان کرد: معمولا در نیمه اول سال بازار سرمایه اوضاع بهتری دارد؛ چراکه هم انتظارات سرمایه‌گذاران در این نیمه مثبت‌تر است و هم فصل مجامع به سبب سود تقسیمی و گزارش‌های خوب برخی صنایع، جذابیت خاص خود را دارد. ضمن اینکه اواخر هرسال با توجه به کسری بودجه دولت، بانک مرکزی اقدام به چاپ پول می‌کند که با تزریق این‌ پول به بازار، در نیمه اول هر سال اقتصاد ما رونق بیشتری دارد. اما با نزدیکی پایان شهریورماه، جو روانی بازار تغییر می‌کند و بعضی سرمایه‌گذارانی که در نیمه اول سال سود کرده‌اند، ترجیح می‌دهند سیو سود کرده و به بازار اوراق یا صندوق‌های با درآمد ثابت کوچ کنند. وی در گفت‌و‌گو با بورس‌نیوز ادامه داد: همچنین تسویه معاملات اعتباری کارگزاری‌ها منجر به منفی‌های بازار در شهریورماه می‌شود. البته وضعیت این دو هفته بازار سرمایه دلایل دیگری هم داشت. ازجمله اینکه با روی کار آمدن دولت جدید انتظار اعمال برخی سیاست‌ها در اقتصاد کشور می‌رود که این سیاست‌ها، ریسک سرمایه‌گذاری را افزایش می‌دهد و این افزایش ریسک موجب افزایش انتظارات سرمایه‌گذاران از بازدهی سهم‌ها می‌شود و این انتظارات قیمت سهم‌ها را به سمت پایین سوق می‌دهد. همچنین مواردی که توسط دولت جدید قانون‌گذاری می‌شود (از جمله قیمت‌گذاری سیمان و فولاد) باعث نااطمینانی در بازار سرمایه شده است. شوریابی تصریح کرد: علاوه بر این هرسال در نیمه دوم سال بحث قانون بودجه سال بعد هم مطرح می‌شود. با توجه به اینکه در لایحه بودجه، احتمالاتی مثل احتمال افزایش حقوق مالکانه معادن یا افزایش نرخ خوراک شرکت‌های پتروشیمی وجود دارد، ریسک سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه هم افزایش می‌یابد.‌ مجموع تمامی این اتفاقات در کنار هم باعث شده بازار سرمایه در دو سه هفته اخیر وارد اصلاح شود.
نیمه دوم سال؛ نیمه کوچک‌ترها
این کارشناس بازار سرمایه افزود: به نظر می‌رسد نیمه دوم سال نوبت بازی سهم‌های کوچک و متوسط بازار سرمایه که در نیمه اول رشد نکرده، خواهد بود و بعضی از سهم‌های بزرگی که در این مدت رشد کرده مدتی درجا خواهند زد. شوریابی در رابطه با راهکارهای جلوگیری از نوسانات شدید و هیجانی در بازار سرمایه اظهار کرد: اولین لازمه جلوگیری از نوسانات هیجانی در بازار سرمایه، افزایش اطمینان در اقتصاد کلان کشور است.‌ اظهارنظرهای ضدونقیض و مداوم در مورد عوامل اثرگذار بر اقتصاد کلان ازجمله نرخ بهره، به نفع بازار سرمایه ما نیست.‌ وی افزود: تورم و کسری بودجه خود موجب افزایش بی‌اعتمادی در اقتصاد کلان کشور می‌شود و باید برای این مهم راهکاری اندیشید. البته گام مثبتی که توسط دولت فعلی برداشت شده، گذار به سمت اقتصاد آزاد است.‌‌ عرضه محصولاتی همچون سیمان و در مرحله بعدی هم خودرو، که تا قبل از این به روش دستوری قیمت‌گذاری می‌شده، اتفاق مثبتی در این زمینه است.‌ شوریابی اظهار کرد: علاوه بر این ترغیب سرمایه‌گذاران به سرمایه‌گذاری غیرمستقیم در بازار سرمایه و توسعه صندوق‌های سرمایه‌گذاری راهکار مناسبی برای کنترل هیجانات بازار سرمایه است.
خوش‌بینی به احیای برجام
وی در ادامه در رابطه با پیش‌بینی اوضاع سیاسی و تاثیر توافق احتمالی بر نرخ ارز و به‌تبع آن بازار سرمایه عنوان کرد: به‌طورکلی سرمایه‌گذاران افرادی خوش‌بین هستند و اگر نسبت به وضعیت آینده خوش‌بین نبودند اصلا سرمایه‌گذاری نمی‌کردند. من هم شخصا نسبت به احیای برجام و توافق سیاسی خوش‌بین هستم. اما احیای برجام مادامی‌که تاثیری در وضعیت فروش نفت ایران نداشته باشد، منفعت خاصی برای ما ندارد. این کارشناس بازار سرمایه خاطرنشان کرد: به‌هرحال همکاری‌های اقتصادی با چین می‌تواند موجب ترغیب طرف مقابل ما به احیای برجام باشد. اما نکته اینجاست که احیای برجام اتفاق بد و منفی برای بازار سرمایه ماه نیست؛ چراکه از یک‌سو شرکت‌ها و صنایع داخلی ما در حال حاضر بابت واردات مواد اولیه و صادرات در شرایط تحریم و نقل‌وانتقال پول هزینه ۱۵ تا ۲۰ درصدی متحمل می‌شوند و با احیای برجام و رفع تحریم‌ها، دیگر این هزینه‌ها را متحمل نخواهند شد.‌ علاوه بر این صنایع در صورت احیای برجام و رفع تحریم‌ها، امکان دسترسی به منابع بین‌المللی را هم داشته و امکان اجرای طرح‌های توسعه و افزایش ظرفیت تولید خود را خواهند داشت و چنین اتفاقی منجر به رشد سودآوری شرکت‌ها و افزایش ارزش دلاری بازار سرمایه خواهد شد.
اثر روانی کاهش نرخ ارز بر بازار سرمایه
شوریابی تاکید کرد: نگرانی‌ها بابت افت نرخ ارز و افت بازار سرمایه در صورت احیای برجام بیشتر ریشه روانی دارد و منطقی نیست. دلار نیمایی در حال حاضر در محدوده ۲۳ هزارتومانی قرار دارد. معتقدم محدوده ۲۳ هزارتومانی کف نرخ دلار است و دلار قیمت‌های پایین‌تر از این را نخواهد دید. اختلاف نرخ ارز نیمایی و نرخ ارز در بازار آزاد، عمدتا به سبب هزینه‌های دور زدن تحریم‌ها است و در صورت رفع تحریم و رفع هزینه‌های نقل‌وانتقال پول ناشی از تحریم، نرخ دلار بازار آزاد به نرخ نیما نزدیک خواهد شد.
نحوه اثرگذاری قیمت‌های جهانی
بر محصولات داخلی
شوریابی همچنین با اشاره به نگرانی‌هایی که در مورد احتمال کاهش قیمت‌های جهانی وجود دارد گفت: اعتقادی به کاهش قیمت‌های جهانی ندارم.‌ در بازارهای جهانی، هر محصول به طور مستقل داینامیک خاص خود را دارد و این‌طور نیست که چون قیمت سنگ‌آهن افت کرده،‌ پس قیمت تمام کامودیتی‌ها باید کاهش یابد. در بخش کالاهای صنعتی در بازارهای جهانی، کماکان تقاضا پرقدرت است‌ و احتمالا فلزات قیمت‌های بالاتری به خود خواهند دید‌‌ و کاهش قیمت مختص به کالاهایی است که در بازار آنها با مازاد عرضه مواجه هستیم.
صنایع برتر
این کارشناس بازار سرمایه در معرفی صنایع برتر برای سرمایه‌گذاری گفت: به نظر می‌رسد صنعت پالایشی در نیمه دوم سال صنعت جذابی بوده و بازدهی مناسبی نصیب سهامداران خود خواهد کرد. در صادرات فرآورده‌های نفتی به ‌اندازه صادرات نفت‌خام، مشکل و محدودیت وجود ندارد و احتمالا دولت با تخفیف در خوراک پالایشی‌ها (نفت خام)، شرایط را برای افزایش تولید فرآورده‌های نفتی فراهم می‌کند. بنابراین، این صنعت چه به لحاظ اجرای طرح‌های توسعه‌ای و چه از نظر تخفیفی که می‌تواند منجر به افزایش سود آنها شود، جذاب است و می‌تواند صنعت پیشرو بازار نیمه دوم سال باشد. صنعت دیگری که در نیمه دوم سال احتمالا اوضاع مناسبی خواهد داشت صنعت سیمان خواهد بود. وی گفت: ورود سیمان به بورس کالا و الزام به عرضه سیمان در بورس کالا، تحول بزرگی است که در صنعت سیمان ما رخ داده است. با این اتفاق، سودآوری شرکت‌های سیمانی هم در نیمه دوم امسال و هم در سال آینده افزایش داشته و به پویایی بیشتر سهم‌های سیمانی خواهد انجامید.
شوریابی همچنین اظهار کرد: صنعت بعدی که به لحاظ تحلیلی، پتانسیل رشد در نیمه دوم سال را دارد، صنعت تولید اوره است.‌ در تمام دنیا با استفاده از زغال‌سنگ، اوره تولید می‌شود؛ حال‌آنکه در کشور ما با استفاده از گاز اقدام به تولید دوره می‌شود. با افزایش قیمت زغال‌سنگ در بازارهای جهانی، تولید اوره با گاز در کشور ما جذاب خواهد بود. ضمن اینکه تقاضای اوره در بازارهای جهانی هم‌افزایشی است. از این ‌رو معتقدم صنعت اوره هم می‌تواند در نیمه دوم امسال بازدهی خوبی نصیب سهامداران خود کند.