راهکاری زودبازده در مبارزه با ناترازی انرژی

مهندس تورج بطحایی*
یکی از مهم‌ترین
ابر بحران‌های کشور که تولید و توسعه صنعتی را به شدت دچار مشکل می‌کند موضوع ناترازی انرژی است. بخش ساختمان با حدود 40‌درصد از مصرف کل انرژی کشور و
به عنوان بخشی غیر‌مولد که انرژی صرفا برای تامین شرایط آسایشی (سرمایش، گرمایش، آب‌گرم مصرفی، روشنایی و لوازم اداری و خانگی و…) از پتانسیل بسیار بالایی برای بهینه‌سازی مصرف انرژی برخوردار است.
در این میان نکته حائز اهمیت سهم مصرف انرژی در تاسیسات سرمایشی، گرمایشی و تهویه مطبوع ساختمان‌هاست که حدود 70‌درصد مصرف انرژی سالانه را به خود اختصاص می‌دهد.
افزون بر آن ساختمان‌های غیرمسکونی با کاربری‌های اداری، آموزشی و تجاری نیز از پتانسیل‌های بالایی برای بهینه‌سازی مصرف انرژی و غیرفعال کردن تاسیسات در ساعات تعطیلی ساختمان برخوردارند.
راه‌حل‌ها و راهکارهای متعددی برای بهینه‌سازی انرژی و کاهش مصرف در تاسیسات ساختمانی و صنعتی وجود دارد. عامل اصلی در انتخاب
هر یک از راهکارها به هزینه‌های اجرایی آن
(کم هزینه- هزینه متوسط- ‌پرهزینه) و میزان کارایی راهکار در صرفه‌جویی انرژی و دوره بازگشت سرمایه بستگی دارد.
طبیعتا راهکارهایی نظیر تعویض تجهیزات موجود با دستگاه‌های راندمان بالا و کم‌مصرف (مانند تعویض بویلرهای موجود با دیگ‌های چگالشی یا تعویض پنجره‌های موجود با پنجره‌های دوجداره) عموما در رتبه‌بندی راهکارهای پرهزینه قرار می‌گیرند و حتی برخی راهکارها به لحاظ عملیاتی و اجرایی هیچ‌گونه توجیهی ندارند مانند عایق‌کاری پوسته یک ساختمان قدیمی که عملا کاری بسیار دشوار است.
در نقطه مقابل برخی راهکارهای کم هزینه یا با هزینه متوسط که کارایی مناسبی در صرفه‌جویی انرژی با دوره بازگشت سرمایه‌ای کمتر از سه سال را دارند می‌توانند در کوتاه‌ترین زمان ممکن نقش قابل‌توجهی در کمک به رفع ناترازی انرژی
داشته باشند.
از جمله این راهکارهای زودبازده به موارد زیر اشاره می‌شود:
– کنترل هوشمند تاسیسات سرمایش، گرمایش و تهویه مطبوع
– پایش آنلاین و مانیتورینگ تاسیسات مبتنی‌بر اینترنت اشیا (IOT)
– عایق کاری تاسیسات سرمایش و گرمایش
– استفاده از شیرهای ترموستاتیک رادیاتور
– درزبندی منافذ (پنجره‌های تک‌جداره فلزی– در‌های رفت‌وآمد)
– استفاده از لامپ‌های LED و فوق کم‌مصرف
– رسوب‌زدایی دوره‌ای مبدل‌های حرارتی و منابع آب‌گرم مصرفی

– تنظیم احتراق شعل‌ها
– استفاده از شیرهای بالانسینگ در طبقات
– استفاده از منابع عایق انبساط در سیستم‌های گرمایشی
– میترینگ آب و انرژی و خوانش از راه دور کنتورها برای مدیریت مصرف
سندیکای شرکت‌های تاسیساتی و صنعتی ایران با طیف متنوع و گسترده‌ای از شرکت‌های عضو در زمینه‌های پیمانکاری و اجرای تاسیسات ساختمانی، صنعتی، نفت و گاز و نیرو، تجدیدپذیر، نگهداری و تعمیرات، سازندگان تجهیزات و محصولات مرتبط با حوزه تاسیسات، نقش بسزایی در حیطه بهینه‌سازی مصرف انرژی و کمک به رفع ناترازی انرژی دارد. گواه این موضوع برگزاری موفق اولین همایش «تاسیسات؛ گلوگاه ناترازی انرژی» است که در آذر‌ماه سال‌جاری با حضور متخصصان، علاقه‌مندان و دغدغه‌مندان به موضوع انجام شد.
بی‌شک این سندیکا با سابقه و تجربه درخشان و بهره‌مندی از حضور و تجربه بی‌بدیل اعضای خود، سهم قابل‌توجهی در کمک به رفع ناترازی انرژی ایفا می‌کند.
بر این اساس از دولتمردان انتظار می‌رود، با بهره‌گیری صحیح از امکانات و منابع موجود، زمینه‌های مناسب برای استفاده و بهره‌مندی از ظرفیت‌های سندیکای شرکت‌های تاسیساتی و صنعتی ایران را فراهم کند تا در اسرع وقت از توانمندی‌های شرکت‌های عضو برای انجام پروژه‌های بهینه‌سازی انرژی و توسعه فعالیت‌ها استفاده شود.
*عضو هیات بازرسان سندیکای شرکت‌های تاسیساتی و صنعتی ایران