رای موافق به ایرادهای سابق

گروه سیاسی- مجلس انقلابی دیروز اصلاحیه کلیات لایحه بودجه ۱۴۰۳ را در دستور کار خود قرار داد و در نهایت در حالی به آن رای موافق داد که همان ایرادهایی که در جریان نشست علنی ۲۱ آذرماه مانع از تصویب این لایحه شده ‌بود، دیروز هم بار دیگر مورد انتقاد شماری از نمایندگان قرار گرفت؛ ایرادهایی که نمایندگان کمتر از ۱۰ روز پیش، با استناد به عدم ‌انطباق لایحه بودجه ۱۴۰۳ با برنامه هفتم توسعه، تورم‌زا بودن بودجه، تکیه بیش از حد بر مالیات و وضعیت نامشخص همسان‌سازی حقوق بازنشستگان و افزایش حقوق کارکنان مطرح کرده بودند و حال پس از حدود ۱۰ روز، بار دیگر نسبت به آن هشدار دادند، اما این‌بار رای به تصویب این لایحه دادند. آن هم در حالی که برخی از این ایرادها، حالا به‌شکلی مضاعف موجب نگرانی اقتصادانان و افکار عمومی است. چنانکه متوسط حقوق بازنشستگان در اصلاحیه بودجه نه‌تنها افزایش نیافته، بلکه ۲ درصد کاهش یافته است. به بیان دیگر در حالی که در نسخه اولیه لایحه بودجه ۱۴۰۳، افزایش حقوق بازنشستگان ۲۰ درصد و افزایش حقوق کارمندان ۱۸ درصد اعلام شده بود، در اصلاحیه این لایحه، افزایش متوسط حقوق بازنشستگان تنها ۱۸ درصد لحاظ شده است. این در حالی است که در نسخه اصلاحی بودجه سال آینده، حق عائله‌مندی با رشد ۵۰ درصدی و حق اولاد کارکنان دولت هم با رشد ۱۰۰ درصدی مطرح شده است. دولت در این چند روز همچنین جداولی را درخصوص مصارف بودجه تهیه و در اصلاحیه گنجاند تا مگر دست‌کم ناروشن بودن این بخش از لایحه را اصلاح کند. دولت انقلابی در این اصلاحیه، نرخ مالیات بر ارزش‌افزوده را نیز یک درصد افزایش داده تا منابع آن را صرف متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان لشکری و کشوری و والدین شهدا کند.
در نهایت اگرچه نمایندگان با اصلاحات اعمالی دولت انقلابی، کلیات لایحه بودجه را تصویب کردند، اما همچنان این بودجه، بحثی پرچالش میان دولت و مجلس انقلابی خواهد بود. چه آنکه همچنان مخالفان موضوعاتی همچون عدم اعتبار کافی برای خرید تضمینی گندم، برطرف نشدن ابهامات لایحه و بالا رفتن تورم به دنبال افزایش مالیات بر ارزش‌افزوده را به‌عنوان مشکلات و ایرادهای اساسی این لایحه مطرح کرده‌اند و به آن انتقاد دارند. این در حالی بود که رییس کمیسیون تلفیق بودجه در جریان نشست علنی دیروز مجلس نیز این ایرادها را تایید کرد. حمیدرضا حاجی‌بابایی در سخنانی در ابتدای بررسی اصلاحیه لایحه بودجه ۱۴۰۳ گفت: «واقعیت این است که در بودجه ۱۴۰۳ اصلاحات بیشتری نسبت به لوایح بودجه سال‌های قبل ایجاد شده و مجلس نیز در بررسی جزئیات لایحه، مواردی را اصلاح خواهد کرد.»
مهدی اسماعیلی از جمله نمایندگانی است که کماکان نیز با لایحه بودجه دولت انقلابی مخالف است، در بخشی از سخنانش در جریان نشست علنی دیروز مجلس گفت: «همسان‌سازی حقوق بازنشستگان با افزایش مالیات بر ارزش‌افزوده صرفا بار گرانی در جامعه به همراه دارد.» او که از جمله اعضای هیات‌رییسه کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس انقلابی است، بر این اساس تاکید کرد که «این اصلاحیه هدف ما را برای همسان‌سازی حقوق بازنشستگان محقق نمی‌کند.» همزمان یکی از اعضای کمیسیون عمران مجلس انقلابی در مخالفت با تصویب کلیات لایحه بودجه سال ۱۴۰۳ کل ‌کشور گفت: «سیاست‌های ابلاغی مبتنی بر مهار تورم بود، اما مشخص نیست کجای لایحه دولت این سیاست‌ها دیده شده است.» البرز حسینی که تاکید داشت دولت انقلابی، مردم و بازنشستگان را در مقابل مجلس قرار داده در این رابطه گفت: «اگر در مجلس به یک درصد افزایش مالیات بر ارزش‌افزوده رای داده شود، تورم افزایش می‌یابد و اگر رای داده نشود، جامعه بازنشستگان در مقابل مجلس قرار می‌گیرند.» این در حالی بود که یکی دیگر از ایرادهای تکراری اصلاحیه لایحه بودجه سال آینده که پیش‌تر در نسخه اولیه نیز مورد انتقاد نمایندگان مجلس انقلابی قرار گرفته بود، بحث عدم انطباق این لایحه با برنامه هفتم توسعه بود. نکته‌ای که دیروز از سوی حسینعلی حاجی‌دلیگانی مورد تاکید قرار گرفت و این نماینده مجلس انقلابی در این رابطه گفت: «در لایحه اصلاحیه بودجه ۱۴۰۳، نه لایحه دولت در برنامه هفتم در نظر گرفته شده و نه مصوبات مجلس در این برنامه هفتم.»
یکی از اعضای کمیسیون تلفیق بودجه ۱۴۰۳ هم با طرح پرسش‌هایی در مخالفت با لایحه بودجه ۱۴۰۳ گفت: «آیا افزایش ۱۸ درصدی متوسط حقوق کارکنان و بازنشستگان متناسب با تورم دیده شده است؟!» مهرداد گودرزوند‌چگینی گفت: «معافیت سالانه حقوق و دستمزد متناسب با تورم در کشور است؟!» این در حالی بود که سید ناصر موسوی‌لارگانی که پیش از این از مخالفت خود با نسخه اولیه این لایحه نیز سخن گفته بود، دیروز در مخالفت با اصلاحیه دولت انقلابی در لایحه بودجه ۱۴۰۳ تاکید کرد: «افزایش یک درصدی مالیات بر ارزش‌افزوده برای همسان‌سازی حقوق بازنشستگان یعنی ما دست در جیب مردم کرده و از یک جیب آنها پول برداشته و به جیب دیگر آنها پول بریزیم.» حسین محمدصالحی که از دیگر مخالفان لایحه بودجه ۱۴۰۳ بود نیز افزایش یک درصدی ارزش‌افزوده را به معنای افزایش چندین درصدی قیمت کالا و خدمات و راندن اقتصاد کشور به‌سوی گردنه‌های دشوار و صعب‌العبور دانست و گفت: «سازمان برنامه‌و‌بودجه برای افزایش درآمدهای دولت راه جدیدی کشف نکرده است، بلکه مردم را در مقابل مردم قرار داده و برای پرداخت حقوق بخشی از مردم در جیب سایر مردم دست کرده است.»
این در حالی بود که ابراهیم نجفی نیز با تاکید بر اینکه باید در بودجه بحث برنج دیده شود، گفت: «جای سوال است که چرا دولت به حوزه برنج توجهی نمی‌کند.» او گفت: «آقای منظور باید به این سوال پاسخ دهد که چرا تنها دولت به حوزه گندم ورود پیدا کرده، اما نگاهی به حوزه برنج ندارد، در حالی که ۱۵۰ همت برای خرید تضمینی گندم در نظر گرفته‌اند، اما تنها با در نظر گرفتن ۳۰ همت برای حوزه برنج می‌توان بسیاری از مشکلات این حوزه را حل کرد. بسیاری از نمایندگان شمال کشور بحث برنج را دنبال کرده‌اند و ما خواستاریم که در بودجه بحث برنج نیز دیده شود.»
همزمان یکی از اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس انقلابی نیز در مخالفت با کلیات اصلاحیه لایحه بودجه ۱۴۰۳ گفت: «دولت ۴۵۰ هزار میلیارد تومانی به صندوق تامین اجتماعی بدهی دارد و باید مطالبات بازنشستگان از این محل جبران شود، اما این موضوع در بودجه دیده نشده است.» غنی نظری همچنین خاطرنشان کرد: «باید برای همسان‌سازی حقوق بازنشستگان از منابع صندوق‌ها استفاده شود، نه اینکه با افزایش مالیات بر ارزش‌افزوده از جیب شاغل‌ها برداریم و به جیب بازنشستگان بگذاریم.» این در حالی بود که محمدحسین فرهنگی نیز به این ایراد اشاره کرد و گفت: «از جیب بازنشستگان گرفتن و به خودشان بازگرداندن چه حسنی دارد؟! مالیات بر ارزش‌افزوده را از خود بازنشستگان می‌گیریم و بعدا به خودش پس می‌دهیم؛ این اتفاق رخ ندهد، بهتر است.»
یوسف داوودی دیگر نماینده مخالف تصویب کلیات اصلاحیه لایحه بودجه ۱۴۰۳ نیز در این رابطه گفت: «روح لایحه بودجه خلاف برنامه هفتم توسعه است؛ دولت در لایحه برنامه هفتم به دنبال افزایش پلکانی مالیات بر ارزش‌افزوده بود که مجلس با آن مخالفت کرد حالا دولت در لایحه بودجه خواستار افزایش یک درصد مالیات ارزش‌افزوده شده است. با این بودجه ارزش پول ملی کشور افت کرده و باعث ایجاد بحران‌های اجتماعی خواهد شد.»
با این همه اما رییس سازمان برنامه‌و‌بودجه از همدلی مجلس انقلابی با دولت انقلابی تشکر کرد و گفت: «حتما هیچ کاری به‌جز آنچه خداوند متعال انجام می‌دهد، بی‌نقص و عیب نیست.» داود منظور بر این اساس اضافه کرد: «اگر نمایندگان مجلس به کلیات لایحه رای بدهند، حتما رای به جزئیات آن نیست و در جلسات کمیسیون تلفیق سعی خواهیم کرد که تمام نگرانی‌هایی را که مخالفان کلیات بودجه مطرح کردند برطرف کنیم.»
در نهایت نمایندگان مجلس انقلابی در حالی با ۱۵۴ رای موافق، ۶۰ رای مخالف و ۵ رای ممتنع از مجموع ۲۲۲ نماینده حاضر در مجلس با کلیات لایحه اصلاحیه بودجه ۱۴۰۳ موافقت کردند که این لایحه بلافاصله به کمیسیون تلفیق ارجاع شد تا جزئیات آن نیز مورد بررسی قرار گیرد. این در حالی بود که رییس مجلس انقلابی پس از تصویب کلیات لایحه بودجه سال ۱۴۰۳ کل کشور به بیان توضیحاتی درباره زمان‌بندی رسیدگی به جزئیات لایحه بودجه سال ۱۴۰۳ در مجلس پرداخت و گفت: «بنابر ماده ۱۸۲ نمایندگان به مدت ۵ روز فرصت دارند تا پیشنهادهای خود را در سیستم ثبت کنند و کمیسیون‌های تخصصی نیز ۵ روز فرصت بررسی و ارجاع این پیشنهادات را به کمیسیون تلفیق دارند.» محمدباقر قالیباف همچنین توضیح داد: «کمیسیون تلفیق نیز ۱۰ روز فرصت بارگذاری گزارش خود را دارد و بعد از آن نیز نمایندگان ۳ روز فرصت دارند تا نظر خود را درباره این گزارش ثبت کنند. انشاءالله تا زمانی که بخواهیم بودجه را در مجلس رسیدگی کنیم، برنامه هفتم توسعه به قانون تبدیل و ابلاغ شده است.»