رشد ۷۴ درصدی ارزش معاملات بورس

تامین مالی از طریق بازار سرمایه از رقم ۱۴۳ هزار میلیارد ریال طی سال ۱۳۹۱ به ۱۲۲۰ هزار میلیارد ریال طی سال ۱۳۹۵ رسیده که بیانگر رشد ۷۵۰ درصدی است. ارزش معاملات سهام، اوراق و مشتقه در بورس تهران، فرابورس، بورس کالا و بورس انرژی از ۱۰۹۶ هزار میلیارد ریال طی سال ۹۱ به مقدار ۱۹۰۲ هزار میلیارد ریال طی سال ۹۵ رسیده است که حکایت از رشدی ۷۴ درصدی دارد. به گزارش مرکز پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامی سازمان بورس و اوراق بهادار، شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران از ابتدای سال ۱۳۹۲ تا پایان اسفند ۱۳۹۵، رشدی بیش از صددرصدی را تجربه کرده است. شاخص کل با رشدی ۱۰۳ درصدی به مقدار ۷۷۲۳۰ واحد در زمان یاد شده رسیده است. ضمن اینکه برای متوسط بازدهی سالانه شاخص کل بورس تهران از ابتدای سال ۹۲ تا انتهای سال ۹۵ نیز عدد ۱۹ درصد ثبت شده است. تامین مالی از طریق بازار سرمایه از رقم ۱۴۳ هزار میلیارد ریال طی سال ۱۳۹۱ به ۱۲۲۰ هزار میلیارد ریال طی سال ۱۳۹۵ رسیده که بیانگر رشد ۷۵۰ درصدی است. اندازه (ارزش) بازار نیز از ۲۴۲۰ هزار میلیارد ریال در ابتدای سال ۱۳۹۲ به ۴۹۰۸ هزار میلیارد ریال در پایان اسفندماه سال ۱۳۹۵ رسیده که بیانگر ۱۰۳ درصد رشد است. این شاخص حاصل جمع ارزش بازار سهام، اوراق صکوک و اوراق مشتقه است که از حاصل ضرب قیمت ورق بهادار در تعداد اوراق منتشره به دست می‌آید. بیشترین افزایش در اندازه بازار مربوط به ارزش سهام پذیرفته‌شده در بورس تهران و فرابورس است. همچنین متوسط رشد سالانه ارزش بازار از ابتدای سال ۹۲ تا انتهای سال ۹۵ به ۱۹ درصد رسیده است.
تعداد کدهای سهامداری
مجموع تعداد کدهای سهامداری و تعداد صاحبان واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق‌ها، از قریب به ۵/۶ میلیون نفر در ابتدای سال ۱۳۹۲ به بیش از ۱۱ میلیون نفر تا پایان اسفندماه سال ۱۳۹۵ رسیده که رشدی ۷۵ درصدی را نشان می‌دهد. سرمایه‌گذاری خارجی در بازار سرمایه کشور در ابتدای سال ۱۳۹۲ حدود ۸۷۸ میلیارد ریال بوده که این رقم در پایان اسفندماه سال ۱۳۹۵ با ۱۳۲۸ درصد رشد به ۵۳۸/۱۲ میلیارد ریال رسیده است. عملکرد یادشده در بازار سرمایه در حالی به دست آمده است که در چهار سال اخیر، شاهد رویدادهای اقتصادی اثرگذار بر بازار سرمایه بوده‌ایم. به عنوان مثال، قیمت نفت از بشکه ای ۱۰۵ دلار در ابتدای سال ۹۳ به بشکه ای ۳۵ دلار در آذرماه سال ۹۴ رسید که بیانگر کاهش قیمت ۶۶ درصدی این محصول بنیادی در اقتصاد ایران و بازار سرمایه است. همچنین کاهش ۲۵ درصدی قیمت جهانی مس و کاهش قیمت سنگ آهن از ۱۳۴ دلار به ۸۸ دلار (۳۵ درصد) در بازه زمانی ۹۲ تا ابتدای ۹۶ بر شرکت‌های پذیرفته شده در بورس‌ها اثرگذار بوده است.
برنامه‌های اجرایی
همچنین سال گذشته اقدامات مهمی در بازار سرمایه انجام شده است که برخی از مهم‌ترین آنها شامل توسعه مکانیسم قیمت تضمینی به‌جای خرید تضمینی، تبدیل به اوراق بهادار کردن بدهی‌های دولت، راه‌اندازی بازار معاملات اوراق مشتقه (اختیار خرید و فروش)، راه‌اندازی بازار نقد سکه طلا با ابزار گواهی سپرده کالایی، ایجاد امکان تامین مالی شرکت‌ها از طریق بورس‌های کالایی با ابزار سلف موازی استاندارد به‌جای پیش‌فروش، راه‌اندازی بازار شرکت‌های کوچک و متوسط (شرکت‌های نوپا و دانش‌بنیان) به‌روزرسانی سامانه معاملات، تنقیح قوانین و مقررات بازار سرمایه ایران، افشای اطلاعات تولید و فروش ماهانه ناشران، راه‌اندازی سامانه رصد، راه‌اندازی روش ثبت سفارش (بوک بیلدینگ) در عرضه‌های اولیه، افزایش تعداد صندوق‌های سرمایه‌گذاری به منظور افزایش تقاضای سرمایه‌گذاری غیرمستقیم مردم و آموزش و ارائه سمینار به منظور افزایش تعداد شرکت‌های استفاده‌کننده از خدمات تامین مالی بازار سرمایه می‌شود.
تاثیر فرهنگ‌سازی
افزون بر این غلامعلی جعفرزاده ایمن‌آبادی، نماینده مردم رشت در مجلس با اشاره به روند نزولی شاخص کل قیمت بورس از ابتدای هفته جاری به خانه ملت گفت که عدم ثبات در اقتصاد کشور و برگزاری انتخابات همیشه بازار سرمایه را دچار رکود و متزلزل می‌کند. وی بازی بانک‌ها با نرخ سود را عامل فریز و تمرکز نقدینگی در بانک‌ها می‌داند و معتقد است تا زمانی که با ریل‌گذاری صحیح نقدینگی مردم به سمت خرید سهام در بورس و افزایش نقدینگی واحدهای تولیدی هدایت نشود، نمی‌توان شاهد رونق بازار سرمایه بود. نماینده مردم رشت در مجلس شورای اسلامی همچنین در ادامه گفت‌وگوی خود به رکود بازار، در فاصله چند ماه پیش و چند ماه پس از انتخابات کشور اشاره کرد و معتقد است در این شرایط سرمایه‌گذار جرات خرید سهام را ندارد. به گفته جعفرزاده ایمن‌آبادی، ۸۵ درصد مردم از بورس و بازار سرمایه آگاهی ندارند. عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی، به تحت‌الشعاع قرار گرفتن بازار سرمایه با نرخ کاذب سود بانکی نیز اشاره کرد و گفت: بسیاری از کشورهای دنیا نرخ سود صفر درصد و در نهایت تا چهار درصد دارند اما در ایران نرخ سود بین ۲۸ تا ۳۲ درصد است بنابراین با این نرخ سود نمی‌توان انتظار رونق بازار سرمایه را داشت.