رفع سایه ترس و وحشت از بازار کامودیتی‌ها

آیت وکیلیان- بیماری کووید۱۹ همچنان بازارهای جهانی را تحت تاثیر شدید خود قرار داده است به طوری که در این یک سالی که از آغاز شیوع این ویروس در جهان می‌گذرد، مناسبات و معاملات مالی و اقتصادی در عرصه جهانی در واقع خود را با این وضعیت تطبیق داده‌اند. بازار کامودیتی‌ها نیز از این قاعده مستثنی نبوده است. برخی از تحلیلگران اقتصادی معتقدند با کشف واکسن کرونا بازار کامودیتی‌ها آرامش نسبی خود را به دست خواهد آورد. برخی دیگر از تحلیلگران نیز این فرضیه را مطرح می‌کنند که کامودیتی‌ها در دوران پساکرونا امکان اینکه با وضعیت تثبیت‌شونده‌ای مواجه شوند، دشوار است. در این میان کشور چین به نظر می‌رسد که یک تجربه استثنایی داشته است. رضا شهرستانی در گفت‌و‌گو با «جهان‌صنعت» در تایید این راهبرد چینی‌ها گفت: این کشور با دارا بودن پروژه‌های کلان توانسته هم تولید صنایع فولاد را افزایش دهد و هم خود را بی‌نیاز از فرآیند واردات ببیند. یک تحلیلگر ارشد بین‌الملل مواد معدنی و فولاد نیز معتقد است چین در دورانی که کرونا بر بازارهای جهانی سایه افکنده بستر رشد اقتصادی را برای خود فراهم کرده است به گونه‌ای که افزایش قیمت سنگ‌آهن را باید در این راستا ارزیابی کرد.
رفع تدریجی یک وضعیت دشوار
عضو هیات‌مدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد در پاسخ به این سوال «جهان‌صنعت» که آیا اثرات مهلک بیماری کرونا موجب شده کامودیتی‌ها رویکرد فروش هیجانی را در دستور کار خود قرار دهند، گفت: طبیعی به نظر می‌رسد که با شیوع ویروس کرونا کامودیتی‌ها شاهد کاهش تولید شده و این فرآیند اگرچه به وضعیت بهبودی رسید اما جایی برای نگرانی بابت کاهش سودآوری شرکت‌های فولادی وجود ندارد. چشم‌انداز قیمت جهانی فولاد هم آن‌گونه که نشان می‌دهد، مثبت است.وی در پاسخ به اینکه چرا کشوری مثل چین در این وضعیت آشفته وضعیت تثبیت‌کننده را تجربه می‌کند و اثرات این وضعیت بر بازارهای جهانی چگونه بوده است، می‌گوید: چین در شرایط فعلی در حال تولید است اگرچه به خاطر شیوع کرونا، برخی معادن تعطیل شده و بازارهای جهانی با کمبود برخی مواد اولیه فولاد مواجه است. این موضوع روی روند تولید فولاد در برخی کشورها اثرگذار بوده است. این کشور با وجود سیر مثبت واردات و سیر معکوس حوزه صادراتی خود خلأیی را ایجاد کرده که بر اثر آن است. ما شاهد افزایش قیمت‌ها در این عرصه هستیم. اگر به یاد داشته باشید قیمت فولاد با توجه به نرخ تورم تا ۱۰ سال پیش حدود ۱۲۰۰ تومان معامله می‌شد. از سال ۲۰۰۷ ما شاهد سقوط قیمت‌ها در این عرصه بودیم. بنابراین اگر محدودیتی در صادرات فولاد انجام نشود، شرکت‌های فولادی فرصت خوبی برای صادرات خواهند داشت و سود خوبی هم از صادرات فولاد کسب کنند.
موانعی به نام سیاستگذاران داخلی
وی در مورد راهبردهای غیرکارشناسانه برخی سیاستگذاران در عصر کرونایی گفت: اگر سیاستگذاران داخلی چوب لای چرخ صادرکنندگان نگذارند، صنعت فولاد به راحتی می‌تواند محصول خود را روانه بازارهای صادراتی کند و از این بابت هیچ مشکلی وجود ندارد.شهرستانی ضمن انتقاد از مداخله‌های صمت در صادرات محصولات فولادی گفت: مداخله‌های وزارت صمت در روند صادرات محصولات فولادی، نگرانی‌هایی در بازار ایجاد کرده که احتمالا موجب ترس سهامداران هم شده است. به هر حال سهامداران هر صنعتی به دنبال حداکثر سود هستند و در شرایطی که کشور درگیر مشکلات ناشی از تحریم‌ها و کروناست، باید دست تولیدکنندگان در صادرات باز باشد تا هم شرکت‌ها و هم اقتصاد کشور از ارزآوری صنعت فولاد منتفع شوند.
نگرانی کامودیتی‌ها از آینده
در این باره تحلیلگر ارشد بین‌المللی مواد معدنی و فولاد نیز می‌گوید: نگرانی در خصوص آینده اقتصاد جهان به سبب شیوع بیماری کرونا و عدم اطمینان در مورد زمان پایان این بحران مرگبار سبب شده آینده بازار فولاد و سایر کامودیتی‌ها (مواد پایه و معدنی) در ‌هاله‌ای از ابهام فرو رود. جدیدترین پیش‌بینی صورت‌گرفته توسط کارشناسان نشان می‌دهد بهای سنگ‌آهن که ماده اصلی در صنعت فولاد به شمار می‌آید تا پایان سال ۲۰۲۰ به نصف سطح کنونی می‌رسد که معادل ۵۵ دلار در هر تن است.کیوان جعفری‌طهرانی معتقد است از دیگر سو بنا بر اعلام انجمن جهانی فولاد، آمار تولید ۶۴ کشور عضو از ژانویه (دی-بهمن ۹۸) تا پایان ژوئن (خرداد-تیر) ۲۰۲۰ افزون بر۷۸۳ میلیون تن فولاد خام (میانی) اعلام شده است که این رقم نسبت به مدت زمان مشابه در سال ۲۰۱۹ افت نزدیک به شش درصدی دارد.
گفتنی است افت شدید تولید ژاپن، کره‌جنوبی، آمریکای‌شمالی و اروپا در ماه ژوئن ۲۰۲۰ ثبت شد و در عین حال تولید فولاد خام چین هم رشد ۵/۴ درصدی را تجربه کرده است.تولید‌کنندگان بزرگ فولاد در آسیا نیز از جمله ژاپن، هند و کره‌جنوبی با کاهش شدید تولید روبه‌رو شدند. همچنین آمریکای شمالی و اروپا نیز کاهش تولید را در مدت زمان یادشده تجربه کرده‌اند. اما در میان سایر فلزات گرانبها، کارشناسان در خصوص آینده مس امیدوارند و روندی رو به رشد را برای فلز سرخ متصور شده‌اند.
گزارش‌ها از افزایش تقاضا برای خرید مس در بازارهای جهانی حکایت دارد. بر اساس گزارش بازار بورس فلزات لندن، هر تن مس در حال حاضر در بازارهای جهانی شش هزار و ۳۵۶ دلار معامله می‌شود. به باور شماری از کارشناسان، طلای سرخ در سه ماهه سوم سال ۲۰۲۰ در محدوده شش هزار و ۶۰۰ دلاری بیتوته می‌کند.
به نظر کارشناسان و فعالان بازار فلزی جهان، فلز روی که در دو سال گذشته فراز و نشیب‌های فراوانی را تجربه کرده در سه ماهه سوم سال ۲۰۲۰ روند افزایشی را به سبب افزایش تقاضا تجربه می‌کند.
بر اساس گزارش بازار بورس فلزات لندن، در حال حاضر هر تن روی در بازارهای جهانی حدود دو هزار و ۳۷۱ دلار به فروش می‌رسد. بنا بر اعلام موسسه صنعتی فیچ، تولید جهانی معادن روی طی سال‌های آینده میلادی با افزایش روبه‌رو خواهد شد.این موسسه همچنین بر این باور است که تولید جهانی معدن روی به ‌طور متوسط سالانه ۷/۱ درصد تا سال ۲۰۲۹ افزایش یافته و به ۸/۱۴ میلیون تن می‌رسد.
بازگشت آرامش نسبی به بازار کامودیتی‌ها
تحلیلگر ارشد بین‌الملل مواد معدنی و فولاد می‌گوید: کشف واکسن کرونا باعث شده آرامش نسبی به بازار کامودیتی‌ها و کالایی بازگردد، سنگ‌آهن، فولاد و مس که امروز قیمت‌شان افزایش یافته نیز متاثر از اعلام این خبر هستند، اما باید اشاره شود بخش عمده‌ای از افزایش بهای فولاد و سنگ‌آهن به دلیل تلاش چین برای رسیدن به رشد اقتصادی بالای ۶ درصدی است.
جعفری‌طهرانی در گفت‌وگو با ایراسین با بیان این مطلب در ادامه افزود: خبر خوبی که به تازگی منتشر شده و از موفقیت دو شرکت داروساز آمریکایی (مدرنا و فایزر) مبنی بر کشف واکسن کرونا خبر داده، روی بازار مواد معدنی همچون سنگ‌آهن اثرگذار بوده است.
وی افزود: قیمت سنگ‌آهن در حال حاضر به بهای خود در سال ۲۰۱۳ نزدیک شده و رکورد قیمتی این ماده معدنی به هفت سال گذشته خود رسیده است، زیرا اکنون قیمت سنگ‌آهن با عیار ۶۲ درصد به مرز ۱۳۰ دلار رسیده و عیار ۶۵ درصد نیز از رقم ۱۴۰ دلار عبور کرده است.
‌تحلیلگر ارشد بین‌الملل مواد معدنی و فولاد ادامه داد: البته باید توجه داشت این رشد قیمتی متاثر از اتفاقات رخ داده در اقتصاد چین هم بوده و توانسته رشد بالای اقتصادی را در سه ماهه سوم امسال ثبت کند.به گفته وی، چین در سه ماهه نخست ۲۰۲۰ به دلیل بحران کرونا نتوانست آغاز خوبی داشته باشد، زیرا اولین کشوری بود که با بحران کرونا درگیر شد و چند روز پیش نیز اولین سالگرد شیوع ویروس کرونا در چین بود. در بسیاری از کشورهای اروپایی و ایران نیز این فراگیری سه ماه بعد اعلام و درگیری با آن آغاز و در نتیجه مشکلات بیشتری دامنگیر آنها شد.
رشد قیمتی سنگ‌آهن و فولاد
جعفری‌طهرانی ادامه داد: البته چین توانست این بیماری را در کشور خود کنترل کند، اما متاسفانه این ویروس به دیگر کشورها هم انتقال پیدا کرد؛ بنابراین نمی‌توان گفت کشف واکسن کرونا به تنهایی باعث رشد قیمتی سنگ‌آهن و فولاد شده است. قیمت فعلی فولاد بالاست زیرا چین در تلاش است تا عقبگرد منفی در سه ماهه اول سال ۲۰۲۰ و رشد خنثی در سه ماهه دوم خود را در شش ماه پایانی سال جبران کند و به هدف رشد اقتصادی خود که حداقل شش درصد است دست پیدا کند.‌تحلیلگر ارشد بین‌الملل مواد معدنی و فولاد ادامه داد: همه این موارد باعث شده تا فعالیت اقتصادی چین بالا باشد، مصرف سرانه فولاد افزایش یابد و همچنین به سنگ‌آهن بیشتری نیاز پیدا کند.وی افزود: با این وجود، انتشار خبر کشف واکسن کرونا، باعث شد بازار کامودیتی‌ها و کالایی خوش‌بین شده و ترس و وحشت در بازار نیز فروکش کند، البته باید توجه داشت که به تولید انبوه رسیدن واکسن کرونا و رسیدن به دست همه کشورها پروسه‌ای طولانی دارد و در ایران نیز به عکس‌العمل و توانمندی وزارت بهداشت بازمی‌گردد که بتواند به نحو عالی این موضوع را مدیریت کند و سرمایه لازم را برای واردات آن اختصاص دهد.به گفته این ‌تحلیلگر ارشد بین‌الملل مواد معدنی و فولاد، کشورهایی که وضعیت اقتصادی خوبی دارند و واکسن را سریع‌تر دریافت می‌کنند طبیعتا اقتصاد آنها سریع‌تر پویا می‌شود و از حالت رکود زودتر خارج خواهد شد.
جعفری‌طهرانی ادامه داد: اکنون بازار کالایی خوش‌بین‌تر شده و ترس و وحشت از بین رفته است. برای مثال قیمت مس مرز هفت هزار دلار و ۲۰۰ دلار را رد کرده و برخی از تحلیلگران پیش‌بینی برای عبور قیمت مس از هشت هزار دلار تا ۱۰ دلار را مطرح کرده‌اند. البته وضعیت عرضه و تقاضای بازار و محدودیت‌هایی که در معادن آمریکای‌جنوبی و شیلی بوده نیز به طور خودکار روند قیمتی مس را جهت عبور از هشت هزار دلار تقویت می‌کند، اما همان‌گونه که اشاره شد اخبار منتشره برای کشف واکسن کرونا این امر را مشتبه می‌کند که ممکن است قیمت مس از مرز ۱۰هزار دلار نیز عبور کند.