27 - 11 - 2023
رمزگشایی از یک اندیشه دولتمدار
گروه انرژی- در حالی که فعالان صنعت برق نبود ثبات در سیاستگذاریها و دخالتهای وزارت نیرو در قیمتگذاری و سایر مولفههای صنعت برق را عامل عدم تمایل سرمایهگذاران در صنعت برق عنوان میکنند، علیاکبر محرابیان وزیر نیرو میگوید که دولت بنا ندارد قیمت برق را افزایش بدهد و تمرکز این وزارتخانه روی طرحهای مدیریت مصرف و توزیع خواهد بود.
ناترازی برق و مطالبات انباشته وزارت نیرو را در یکی از بدترین شرایط خود در دو دهه اخیر قرارداده است. در واقع مقامات این وزارتخانه در دوسال گذشته وضعیت موجود را اداره کردهاند و بنا به گفته کارشناسان حرکتی رو به جلو اتفاق نیفتاده است.
از یک سو تولیدکنندگان برق نگران آینده کسبوکار خود هستند؛ چه آنکه شرایط بهگونهای است که نه طرحهای توسعهای جلو میرود و نه مطالباتشان به موقع پرداخت میشود.فعالیت برای فعالان اقتصادی این روزها همانند حرکت در فضای مهآلود است. بیتا حاتم فعال صنعت برق در گفتوگو با بازار گفته است: گاهی اوقات فعالان صنعتی و تولیدکنندگان ترجیح میدهند که فعالیتی نکنند و در مناقصهها شرکت نکنند، چراکه آنها محصولی را با هزاران مشکل و حجم بالای از هزینهها تولید میکنند در نهایت شرکتهای دولتی پول آن را پرداخت نمیکنند.به گفته وی در صورت ادامه افزایش بدهیهای دولت به این صنعت چند سال دیگر شرکتهای کوچک نابود شده و تنها شرکتهای دولتی و خصولتی قادر به ادامه فعالیت خواهند بود.
این پیشبینی را البته هاشم اورعی استاد دانشگاه صنعتی شریف و کارشناس انرژی هم دارد. او میگوید: بحران انرژی موضوعی است که در آینده با تداوم روند فعلی بحرانیتر میشود. متاسفانه بحران انرژی در ایران به مرحله بغرنجی وارد شده است. هر سال با سرد شدن هوا و افزایش مصرف گاز خانگی، پتروشیمیها در تامین خوراک دچار مشکل جدی میشوند و نیروگاهها نیز با مازوتسوزی به استقبال آلودگی هوا میروند.به گفته او مصرف بالای گاز خانگی نیز در ایران رکودی بیسابقه زده است به گونهای که در ایران معادل هفت میلیون بشکه در روز گاز مصرف میکنیم و باید اذعان کرد بحران انرژی در ایران یکشبه ایجاد نشده و بخشی از آن به نداشتن برنامه بلندمدت و مدون و سیاست مصرف و تامین انرژی بازمیگردد.
هرچند اورعی یا دیگر فعالان صنعت برق راه حل عبور از این بحرن را اعتماد دولت به بخش خصوصی عنوان میکنند، اما در ادبیات مقامات دولت سیزدهم چنین موضوعی کمتر دیده میشود.
دستور مدیریت مصرف
علیاکبر محرابیان در تازهترین اقدامات در دست انجام وزارت نیرو برای حل بحرانهای صنعت برق گفته ظرفیت کشورمان در بخش مدیریت مصرف برق بسیار بالاست و باید از آن بیشتر استفاده کرد.
او در جمع مدیران عامل شرکتهای توزیع نیروی برق سراسر کشور به معاون هماهنگی توزیع شرکت توانیر دستور داده تا در همه شرکتهای توزیع، کمیته مدیریت مصرف در هر یک از بخشهای کشاورزی، خانگی، صنعتی و اداری تشکیل بدهد.
در شرایطی که تولیدکنندهها میگویند بدهیهای انباشته توان شرکتهای برقی را گرفته است، محرابیان میگوید «در بخش تولید، انواع و اقسام ظرفیت خود را برای تولید مهیا میکنیم.» اشاره وزیر نیرو به تسهیلاتی است که برای انرژیهای تجدیدپذیر در نظر گرفته شده است. موضوعی که بنا به گفته فعالان این صنعت هنوز ابهامهای فراوانی در بستههای حمایتی مالی دولت در این رابطه وجود دارد.
آنطور که بیتا حاتم فعال صنعت برق به خبرگزاری بازار گفته است: «با وجود همه شعارها و وعده و وعیدهایی که داده میشود، خبری از حمایت نیست. ۲ سال من درخواست ۱۰ میلیارد وام دادم. الان این رقم را به ۲ میلیارد کاهش دادهاند. البته باید تاکید کنم که همین رقم را هم پرداخت نکردهاند. از دانشبنیانی تنها گرفتاریها و دردسرهایش به ما رسیده و عمده حمایتها شامل واحدهای غیرتولیدی شده است. ما حتی در وصول مطالبات خود هم با چالش مواجه میشویم، چه برسد به گرفتن وام و تسهیلات.»
محرابیان اما بدون توجه به موانع پیش روی تولید، برنامه مدیریت مصرف را این روزها پیگیر است. او گفته است اگر نیازهای بخشهای مختلف با انرژی مطابق با یک الگو و برنامه درست تامین شود، این ناترازیها روزبهروز افزایش مییابد.» وزیر نیرو گفته است: در این شرایط شما هر چه که میدوید ناترازی از شما جلوتر حرکت میکند، بنابراین در صورت داشتن الگو و برنامه درست، صورت مساله تغییر خواهد کرد. در حالی که ما در صنعت برق برای رفع ناترازی دو مدل ویژه داریم؛ یک روش این است که ما صنعت را بهگونهای توسعه دهیم که ظرفیتهای تولید و توزیع را افزایش دهیم، در کنار آن ما باید مدیریت مصرف را بهگونهای انجام دهیم که با حداقل انرژی، حداکثر تامین انرژی را انجام دهیم.
او میگوید: در واقع اوج مصرفهای لحظهای و ساعتی را به خطوط به هم متصل در طول شبانهروز تبدیل کنیم که این به معنای تامین انرژی بیشتر و مصرف اقتصادی از کلیات صنعت برق کشور است.
معمای قیمتهای دولتی
یکی از درخواستهای پیاپی تولیدکنندگان برق واقعی شدن قیمتهاست. آنها میگویند قیمتهای پایین هزینههای آنها را پوشش نمیدهد و توان مالی تولیدکنندگان باعث شده که نهتنها طرحهای توسعهای خود را اجرا نکنند، بلکه توان موجود واحدهایشان هم تحلیل برود.
محرابیان معتقد است این خواسته تولیدکنندهها در شرایط کنونی نامتعارف است. او گفته است: «همه جا میگویند باید نرخ برق اصلاح شود، اصلاح نرخ به چه معناست، یعنی آنکه دنیا هر قیمتی برق میفروشد ما هم همانگونه برق بفروشیم، این به مصرفکننده علامت میدهد. در پاسخ به این سوال که آیا این امکانپذیر است باید گفت چنین امکانی وجود ندارد، زیرا باید به این سوال پاسخ داد که این خانواری که قرار است نرخ انرژی آن بینالمللی شود آیا سرانههای دیگر آن نیز بینالمللی است که با توجه به آنکه اینچنین نیست، بنابراین نه امکانپذیر است و نه جوانمردانه است.»
وزیر نیرو تاکید کرد: آیا حقوق یک کارگر، کارمند و معلم بینالمللی است که نرخ انرژی بینالمللی محاسبه شود؟ نکته مهم آن است که اکنون بدون دست گذاشتن روی نرخ، از پارامترهای اقتصادی به گونهای استفاده شده است که همان اثرگذاری را خواهد داشت.
او توضیح داد: تفاوت مصرف تابستان و زمستان کشور ما بیش از ۳۲ هزار مگاوات است، ۳۲ هزار مگاوات معادل مصرف کشور مصر است و دهها کشور دیگر حتی از مصر هم کمتر مصرف میکنند. حال آنکه مصر، کشوری است که ۱۱۰ میلیون جمعیت دارد و جیدیپی این کشور ۶۰ میلیارد دلار بیش از جمهوری اسلامی ایران است، درواقع مصر، کشور فقیری نیست و ۶۰ میلیارد دلار بیشتر از ما تولید میکند. جمعیت آن نیز ۲۰ تا ۳۰ میلیون بیش از جمهوری اسلامی ایران است و اقلیم آن اگر گرمتر نباشد، خنکتر نیست. البته منظور من آن نیست که اگر به مردم رفاهی دادیم آن را پس بگیریم، در واقع بیان چنین مقایسهای برای آن است که ببینیم در جهان و در کشورهای دیگر با این ۳۲ هزار مگاوات چه میکنند.محرابیان گفت: مهمترین دستور کار ما این است که بتوانیم به روش صحیح مدیریت مصرف کنیم. اکنون با این رویکردی که عرض کردم میبینیم که آن اعداد و ارقام چه درباره ناترازی و سرمایهگذاری و چه درباره معادلات و مسائلی که به نظر لاینحل میرسیدند، به مسالهای قابل حل تبدیل میشوند. تفاوت نگاه در گذشته و امروز این است. البته ممکن است عدهای فکر کنند ما برای فرار از مسوولیت توسعه این رویکرد را مدنظر قرار دادهایم، که اینچنین نیست و شرایط ایجاب میکند همانقدر که به مدیریت مصرف توجه میکنیم به بخش افزایش ظرفیت نیز توجه داشته باشیم.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد