روز کثیف بورس

هادی مومنی- روز ششم مرداد‌ماه سال ۹۷ را باید یکی از سیاه‌ترین روزهای تاریخ فعالیت بورس بدانیم. در حالی که نهاد ناظر مانند همیشه اغلب در سکوت نظاره‌گر بحران‌های جاری معاملات و تحرکات سهامداران در تالار شیشه‌ای است،‌ روز گذشته چند رسانه مکتوب و مجازی با سوءاستفاده از این وضعیت با یک سناریو‌سازی از پیش تعیین‌شده و خبرسازی جعلی درباره «رفع تکلیف پتروشیمی‌ها برای فروش ارز ناشی از صادرات به نرخ رسمی ۴۲۰۰ تومان و امکان فروختن آن در بازار ثانویه» اقدام به بازار‌سازی و هدایت مصنوعی بخش مهمی از خرید و فروش‌های بازار سهام کردند که در راس آن گروه پتروشیمی‌ها قرار داشتند.هر چند بانک مرکزی رسما این شایعه را تکذیب کرد اما واکنش سازمان بورس و ناظر بازار سهام هم به این شایعه‌سازی‌های کثیف که با هدف فریب سرمایه‌گذاران صورت گرفت حتی به ابطال معاملات نیز ختم نشد و در بستر یک شایعه نادرست که از سوی چند رسانه مدعی با هدایت دست‌های پشت پرده صورت گرفت زمینه‌ساز رشد بیش از ۳۰۰۰ واحدی شاخص بورس شد. اینکه چرا سازمان بورس در سیاه‌ترین روز تاریخ بازار سهام نسبت به بازار‌سازی مصنوعی و هدایت شده روز گذشته واکنشی نشان نداد بسیار نا‌امید‌کننده است و انتظار می‌رفت تا حداقل یک بیانیه ساده برای آگاه‌سازی سهامداران از سوی این نهاد صادر شود. به هر حال اگر از سوی سازمان بورس و نهاهای نظارتی با این‌گونه بازار‌سازی‌های مصنوعی و کثیف برخورد قاطع نشود صورت نگیرد باید در آینده‌ای نزدیک شاهد ابعاد تازه‌تری از این‌گونه تحرک‌های پشت پرده باشیم و این وضعیت اندک شفافیت و اعتماد شکل گرفته در بورس را نیز از بین می‌برد و البته به سیل بزرگی تبدیل خواهد شد که تبعات ویرانگری را به دنبال
خواهد داشت.
جزییات معاملات
بر اساس این گزارش، شاخص کل بورس با ۳۰۷۷ واحد رشد و رسیدن به ۱۱۱ هزار و ۸۷۷ واحد معاملات اولین روز هفته جاری را به پایان رساند. در روزی که اتفاق تازه‌ای در فضای اقتصادی ایران رخ نداد اما بورس و سهامداران بر بستر اخبار شکل گرفته ارزی، معاملات پر‌هیاهویی را شکل دادند. رصد اتفاق‌ها و اخبار روز گذشته تالار شیشه‌ای نشان می‌دهد بازار سهام در حالی با انتشار شایعه رفع تکلیف پتروشیمی‌ها برای فروش ارز ناشی از صادرات به نرخ رسمی ۴۲۰۰ تومان و امکان فروختن آن در بازار ثانویه با اقبال برای جمع‌آوری سهام گروه پتروشیمی و در عین حال هلدینگ‌های بزرگ آنها مواجه بود که تسری این موج به سایر گروه‌های پیشرو بازار شکل‌گیری صف‌های میلیونی خرید در اغلب نمادهای معاملاتی را رقم زد هرچند پرش سه هزار واحدی شاخص کل بورس روی تابلوی معاملات خودنمایی کرد‌ اما تکذیب این شایعه در بازار روز گذشته به بر باد رفتن همه خواب‌هایی که شایعه‌سازان ترسیم کرده بودند، منتهی شد. به نظر می‌رسد با توجه به در پیش بودن تحریم‌های هسته‌ای آمریکایی‌ها برخی ذی‌نفعان تلاش می‌کنند با انتشار شایعات بی‌اساس، از آب گل‌آلود بازار ماهی خود را بگیرند یا دست کم از آن فرار کنند.
روند شاخص‌ها
بر اساس آمارهای معاملاتی، روز گذشته همه شاخص‌های بورس با رشد به کار خود پایان دادند به طوری که شاخص کل با ۳۰۷۷ واحد صعود معادل ۸۳/۲ درصد به ۱۱۱ هزار ۸۷۷ واحد، شاخص قیمت «وزنی – ارزشی» با ۹۰۲ واحد رشد معادل ۸۳/۲ درصد به ۳۲ هزار ۸۰۵ واحد، شاخص کل «هم‌وزن» با ۶۷ واحد افزایش معادل ۶۷ درصد به ۱۸ هزار و ۳۴۹ واحد، شاخص قیمت «هم‌وزن» با ۴۷ واحد رشد‌ معادل ۳۷/۰ درصد به ۱۲ هزار و ۹۹۱ واحد، شاخص آزاد شناور با ۳۰۳۱ واحد افزایش‌ معادل ۵۷/۲ درصد به ۱۲۰ هزار و ۸۷۹ واحد، شاخص بازار اول با ۲۲۳۹ واحد افزایش معادل ۸۴/۲ درصد به ۸۱ هزار و ۱۹۵ واحد و شاخص بازار دوم با ۶۲۶۲ واحد افزایش معادل ۸۲/۲ درصد، به ۲۲۸ هزار و ۶۶۳ واحد رسید.
نمادهای تاثیر‌گذار
از سوی‌ دیگر روز گذشته ۷ نماد « فارس با ۳۸۹ واحد، فولاد با ۳۵۷ واحد، فملی با ۲۱۵ واحد، کگل با ۲۰۹ واحد، پارس با ۱۷۹ واحد، تاپیکو با ۱۵۳ واحد و جم با ۱۳۶ واحد» افزایش بیشترین تاثیر مثبت را بر شاخص کل بورس بر جای گذاشتند. این گزارش می‌افزاید، همه شاخص‌های صنایع تالار شیشه‌ای با افزایش مواجه شدند به طوری که شاخص صنایع «وسایل ارتباطی با ۷۹ واحد رشد معادل ۹۹/۴ درصد به یک هزار و ۶۶۸ واحد، زراعت با ۲۴۷ واحد صعود معادل ۹۷/۴ درصد به ۵ هزار و ۲۳۰ واحد، کانه فلزی با ۱۴۹۴ واحد افزایش معادل ۹۶/۴ درصد به ۳۱ هزار و ۶۲۴ واحد، فلزات اساسی با ۳۵۹۹ واحد رشد معادل ۷۷/۴ به ۷۹ هزار و ۲۴ واحد، شیمایی با ۳۳۸ واحد افزایش، معادل ۷۴/۴ درصد به ۷ هزار و ۴۴۸ واحد، چند رشته‌ای صنعتی با ۴۹۶ واحد رشد معادل ۴۸/۴ درصد به ۱۱ هزار و ۵۸۲ واحد، زغال‌سنگ با ۶۳ واحد افزایش معادل ۱۱/۴ درصد به یک هزار و ۶۰۵ واحد» رسید.
بیشترین کاهش قیمت سهم
در عین حال نگاهی به آمارهای معاملاتی روز گذشته بازار سهام مشخص می‌کند: قیمت سهام نمادهای «فایرا، لپارس، شخارک، کبافق، جم، شفن و تکنو» بیشترین افزایش قیمت و نمادهای «خپویش، دروز، دجابر، خمحور، پدرخش، سرود و ساروم» بیشترین کاهش قیمت را در بازار سهام رقم زدند. به این ترتیب، در پایان معاملات روز گذشته بورس، در ۸۳ هزار و ۸۲۵ نوبت معاملاتی، دو میلیارد و ۲۹۶ میلیون برگه اوراق بهادار به ارزش ۵۲۳ میلیارد تومان در بورس معامله شد و ارزش بازار به ۴۲۷ هزار و ۶۲۲ میلیارد تومان رسید.