رویایی دست‌نیافتنی برای تابستان

بزرگ‌ترین کارتل نفتی جهان در حالی به نشست خود پایان داد که برابر انتظار معامله‌گران و ناظران بازار نفت، تولید خود را ثابت نگه داشت و سقف تولیدش را از ۳۰ میلیون بشکه در روز فراتر نبرد.
پیش از آغاز این نشست احتمال افزوده شدن تولید ایران به سقف اوپک و در نتیجه افزایش سقف تولید این سازمان باعث کاهش قیمت‌های جهانی نفت شده بود چنان که در مورد نفت‌های شاخص آمریکای شمالی، اروپا و اوپک حدود ۵۰ سنت برای هر بشکه قیمت‌ها سقوط کرد و این نشان داد که برخلاف تصور برخی تحلیلگران، بازار نفت ناپایدار و شکننده‌تر از آن است که بتوان درباره‌اش ریسک کرد.
در این میان اظهارات بیژن نامدارزنگنه مبنی بر اینکه با پایان تحریم‌ها اوپک باید برای نفت ایران جا باز کند با واکنش محتاطانه تحلیلگران مواجه شده است. در وهله اول تاکنون معمول نبوده که تولیدکنندگان و صادرکنندگان نفت برای ورود یکی از رقبا به بازار، کنار بروند و از تولید خود بکاهند، این به آن معنی است که درخواست وزیر نفت ایران همان‌طور که خود او تلویحا بیان کرده، واکنش مثبت سایر اعضای اوپک را به همراه نخواهد داشت.
مساله دیگر موضوع قیمت‌های نفت در نیمه اول سال است، به ویژه به خاطر گرمای هوا در نیمکره شمالی زمین در ماه‌های مارس تا سپتامبر معمولا و به طور سنتی مصرف انرژی در جهان کاهش می‌یابد و با وقوع فصل‌های سرد در این نیمکره، مصرف انرژی افزایش می‌یابد. به همین دلیل رویه سنتی اوپک آن بوده که در اجلاس ابتدای تابستان سقف تولید را کاهش و در نشست ابتدای پاییز سقف تولید را افزایش می‌دادند.
اما در نشست اخیر کشورهای قدرتمند اوپک و در راس آنها عربستان و کویت از تثبیت تولید حمایت کردند و در نتیجه سقف تولید حفظ شد.
در شرایط کنونی که کاهش سقف تولید حداقل برای چهار تا پنج ماه دیگر منتفی به نظر می‌رسد، بازگشت ایران به بازار آیا به کاهش بیشتر قیمت‌ها منجر خواهد شد؟ در این‌باره اگرچه زنگنه، وزیر نفت کشورمان ابراز عقیده کرده که بازگشت ایران به بازار بر قیمت‌ها تاثیر نمی‌گذارد و سبب کاهش آن نمی‌شود اما چند روز پیش از این وزیر نفت ایران تصریح کرده بود افزایش موجودی نفت در بازار به قیمت‌ها فشار می‌آورد.
در این میان تلاش معامله‌گران نفتی کشور برای سرمایه‌گذاری به منظور احداث پالایشگاه‌های کالیبره شده با نفت ایران نشان می‌دهد که پیش از بازگشت به بازار، تهران می‌خواهد مشتریان بلندمدتی برای خود فراهم کند تا در صورت بازگشت برای پیدا کردن مشتریان خوب دچار دردسر نشود.
با این همه چنان که مذاکرات هسته‌ای در وقت مقرر خود (اوایل تیرماه) به نتیجه برسد و آن‌گونه که زنگنه در برخی مصاحبه‌های خود اعلام کرده، ظرف شش ماه تولید نفت کشورمان به حد پیش از تحریم بازگردد، آنگاه یا اعضای اوپک باید ارتباط خود با مشتریان سنتی ایران در آسیا را کمرنگ کنند یا ایران باید مشتریان جدیدی برای نفتش جست‌وجو کند.هرکدام از این سناریوها اگر اتفاق بیفتد، با احتمال نسبتا قابل قبولی می‌توان پیش‌بینی کرد که در میانه فصل گرما تولید اوپک از ۳۰ میلیون بشکه فراتر خواهد رفت و قیمت‌های جهانی طلای سیاه در معرض کاهش قرار خواهد گرفت.
در این صورت دستیابی به قیمت ۷۵ دلار برای هر بشکه نفت اوپک رویایی است که حداقل در تابستان پیش‌رو محقق نخواهد شد.