زلزله راست‌گرایان در اروپا

محمدرضا ستاری – همان‌طور که پیش‌بینی می‌شد، نتایج نهایی انتخابات پارلمان اروپا با نتایجی بی‌سابقه از موفقیت و پیروزی جریان راست‌افراطی در این قاره به پایان رسید. هرچند در این میان حزب مردم اروپا با کسب 187کرسی همچنان به عنوان بزرگ‌ترین گروه پارلمانی باقی مانده و حتی نسبت به سال 2019، 13 کرسی نیز بیشتر کسب کرده است اما در روندی قابل تامل، نتایج برای جریان‌های راست‌گرا در اروپا به گونه‌ای رقم خورده که در فرانسه امانوئل ماکرون ناچار به انحلال پارلمان کشورش و برگزاری انتخابات زودهنگام شده و از سوی دیگر نخست‌وزیر بلژیک نیز با شکست حزبش به نام لیبرال‌ها و دموکرات‌های فلاندری از سمت خود کناره‌گیری کرد.
در‌واقع در حالی که جریان راست‌افراطی جریان اجتماع ملی فرانسه به رهبری ماری لوپن توانسته با 33‌درصد آرا، دو‌برابر بیشتر از حزب ماکرون در انتخابات اخیر رای کسب کند، در آلمان نیز حزب آلترناتیو برای آلمان توانسته 14‌درصد آرا را کسب کند این در شرایطی است که حزب سوسیال دموکرات که رهبری آن را اولاف شولتس صدراعظم آلمان بر عهده دارد، کمی بیش از 31 درصد آرا را به دست آورده و تنها یک پله بالاتر از حزب آلترناتیو برای آلمان در جایگاه دوم قرار گرفته است.همچنین در حالی که پیش‌بینی شده حزب راست‌افراطی آزادی اتریش نیز در صدر انتخابات این کشور قرار بگیرد و با کسب 7/25 درصد آرا، تعداد نمایندگانش را در پارلمان اروپا دو‌برابر کند و به 6 نفر برساند در هلند حزب راست‌گرای برای آزادی به رهبری خیرت ولیدرس نیز توانسته با کسب 6 کرسی، پس از اتحاد کارگری سبز که 8 کرسی را تصاحب کرده در جایگاه دوم قرار بگیرد.
برندگان و بازندگان
در همین رابطه طبق گزارشی که یورونیوز منتشر کرده، تا لحظه تنظیم این گزارش در عصر روز گذشته، برآورد‌های نخستین از نتایج انتخابات پارلمان اروپا نشان می‌دهد که احزاب سبز و لیبرال نوسازی اروپا هر کدام حدود ۲۰ کرسی در پارلمان اروپا را از دست داده‌اند. امری که به طور بالقوه اکثریت مورد نیاز حامیان اتحادیه برای تصویب قوانین و پشتیبانی از مقامات ارشد را به خطر می‌اندازد.
پیش‌بینی‌های اولیه در اولین ساعات بامداد دیروز پس از بسته شدن شعب اخذ رای نشان می‌دهد که حزب سبزها تنها توانسته ۵۲کرسی پارلمان اروپا را به خود اختصاص دهد و 20 کرسی نیز از دست داده است.همچنین خروجی شعب اخذ رای نشان می‌دهند که حزب برادران ایتالیا به رهبری جورجا ملونی که متعلق به گروه محافظه‌کاران و اصلاح‌طلبان راست اروپا است، نسبت به اپوزیسیون حزب دموکرات چپ میانه با 7/۲۳درصد رای عملکرد بسیار بهتری داشته است؛ امری که باعث شده حزب خانم ملونی را یکی از مهم‌ترین برندگان این انتخابات معرفی کنند.
علاوه بر این برآوردها نشان می‌دهند که روند چرخش به راست در اسپانیا نیز اتفاق افتاده، جایی که انتظار می‌رود حزب «وُکس» تعداد کرسی‌های خود در پارلمان اروپا را با دو تا سه نماینده افزایش دهد. این در حالی است که گروه تازه تاسیس حزب پایان یافته است که به عنوان یک حزب پوپولیست راست‌افراطی شناخته می‌شود، برای اولین‌بار توانسته دو یا سه کرسی را در پارلمان اروپا به دست بیاورد.
وظایف نمایندگان پارلمان اتحادیه اروپا
لازم به ذکر است از جمله اولین وظایف پارلمان اروپا تصویب نامزد رهبری کمیسیون اروپا خواهد بود، جایی که اورزولا فن‌در‌لاین، رییس فعلی امیدوار است برای دوره دوم در این سمت ابقا شود.
این در حالی است که هیچ حزب واحدی در پارلمان اروپا اکثریت ندارد و طرح‌ها اغلب با یافتن ائتلافی که اکثریت مورد نیاز را به دست می‌آورد رای می‌آورند.
این مجلس همواره تحت سلطه دو گروه بزرگ خود، حزب راست میانه مردم اروپا و سوسیالیست‌های چپ میانه بوده است.
این دو گروه بزرگ در انتخابات ۲۰۱۹ اکثریت خود را در پارلمان از دست دادند و از آن زمان مجبور شدند با احزابی نظیر سبزها و لیبرال‌ها وارد ائتلاف‌هایی غیررسمی شوند بنابراین پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که بعید است آنها در سال ۲۰۲۴ بتوانند بار دیگر اکثریت پیش از سال ۲۰۱۹ را دوباره به دست آورند زیرا اکنون با ۱۸۴ و ۱۳۹ کرسی پیشتاز نتایج انتخابات ۲۰۲۴ هستند.
دورنمای آینده
در چنین شرایطی اقبال رای‌دهندگان به جریان‌های راست‌گرا و افراطی در اروپا در حالی منجر به نگرانی شده است که در وهله اول این جریان‌ها معمولا در راهبردهای خود، ضد اتحادیه هستند بنابراین حضور قوی آنها در پارلمان همزمان با رویکردهای ضداتحادیه به طور قطع می‌تواند در روند همگرایی اروپایی مانع‌تراشی کند.
از سوی دیگر جریان راست‌افراطی در حالی در اروپا در طول یک دهه گذشته تقویت شده که اکنون این قاره چه از منظر اقتصادی و چه از منظر سیاسی، امنیتی و ژئوپلیتیکی درگیر جنگ اوکراین است. به همین دلیل از آنجا که ایده اولیه و بنیادین شکل‌گیری اروپای واحد، دور کردن سایه جنگ از سر این قاره بر اساس همگرایی اقتصادی و سازوکارهای مشترک همکاری بوده، پیوند جنگ با تقویت جریان‌های تندرو خود عامل تهدید مهم دیگری برای همگرایی اروپایی خواهد بود.
علاوه بر این از آنجا که وضعیت اقتصادی در اروپا به خصوص قدرت‌های بزرگ این قاره نظیر آلمان، ایتالیا و فرانسه با چالشی بزرگ مواجه شده، به طور طبیعی عرصه برای قدرت گرفتن جریان‌های راست‌ و همچنین توده‌گرا باز و اقبال عمومی به سوی آنها با حفظ و تداوم وضعیت موجود افزایش می‌یابد بنابراین در این وضعیت بسیاری از کارشناسان معتقدند که اروپای واحد از زمان شکل‌گیری خود با کم‌سابقه‌ترین چالش مواجه شده و این وضعیت و نحوه عبور از آن آزمونی بزرگ در مسیر اتحادیه اروپا و ایده اصلی همگرایی آن خواهد بود.