زلزله سیاسی در حزب محافظه‌کار بریتانیا

گروه بین‌‌الملل- محمدرضا ستاری- عواقب یک مهمانی در دفتر نخست‌وزیری در دوران همه‌گیری کرونا، اکنون علاوه بر نخست‌وزیری، بوریس جانسون را وادار کرده که از سمت خود در پارلمان بریتانیا نیز استعفا دهد؛ رسوایی‌ای که به پارتی‌گیت معروف است و زمانی که بوریس جانسون نخست‌وزیر بریتانیا بود متهم شد که قوانین فاصله‌گذاری اجتماعی را نقض کرده و برای این کار به دادگاه نیز دروغ گفته است.
چنین اتفاقی یک رویداد بسیار مهم در عرصه سیاسی بریتانیاست؛ چراکه هیچ نخست‌وزیری حتی آنتونی ایدن که بر سر کانال سوئز در سال ۱۹۵۶ به مردم بریتانیا دروغ گفته بود، این‌چنین ناچار به کناره‌گیری از سمت خود نشده است. به گفته برخی تحلیلگران استعفای جانسون از مقام نخست‌وزیری و حالا از نمایندگی پارلمان، تقریبا شبیه به استعفای ریچارد نیکسون رییس‌جمهوری اسبق آمریکا بر سر مساله واترگیت است. این دو برای همیشه در اذهان عمومی به عنوان رهبران دروغگو شناخته می‌شوند با این تفاوت که گفته می‌شود نیکسون دستاوردهایی برای جبران این کارنامه تاریک خود داشته، اما جانسون حتی چنین دستاوردهایی را برای پوشاندن رسوایی دروغگویی در اختیار ندارد.
بحران در حزب محافظه‌کار
طبق گزارشی که سایت میدل ایست‌ای اخیرا منتشر کرده، موضوع رسوایی پارتی‌گیت بوریس جانسون علاوه بر شخص خودش، عواقب وحشتناکی برای حزب محافظه‌کار که اکنون حزب حاکم بریتانیاست خواهد داشت. اواخر سال گذشته بود که لیز تراس پس از کمتر از یک ماه و نیم و به واسطه مشکلات اقتصادی و بن‌بست سیاسی ناچار به کناره‌گیری از سمت خود شد؛ امری که به گفته برخی تحلیلگران یک تحقیر ملی شدید برای حزب محافظه‌کار بود.
در واقع و در شرایطی که پیش از این قضایا امید چندانی برای موفقیت حزب محافظه‌کار وجود نداشت، اکنون با کنار رفتن بوریس جانسون برخی معتقدند که اساسا این حزب به مرز فروپاشی رسیده است. زیرا از یک سو همزمان با ضربه زدن به اعتبار بریتانیا، حزب درگیر هرج و مرج و فساد بوده و از سوی دیگر بلافاصله پس از استعفای جانسون از پارلمان نایجل آدامز و نادین دوریس وزیر کشور سابق انگلیس نیز از سمت‌های خود در پارلمان کناره‌گیری کرده‌اند.
در این رابطه هر چند ریشی سوناک نخست‌وزیر فعلی از حزب محافظه‌کار سعی در تغییر رویه‌ها دارد، اما او سه انتخابات میان‌دوره‌ای را در پیش دارد که برای موقعیت خودش و حزبش بسیار سرنوشت‌ساز است. از سوی دیگر مساله بریگزیت و پشیمانی نسبت به خروج از اتحادیه اروپا نیز برای حزب محافظه‌کار چالش‌برانگیز شده است. در این خصوص جانسون به عنوان نخست‌وزیر وقت در سال ۲۰۱۶ توانست رهبری خروج از اتحادیه اروپا را به دست گرفته و با رای مثبت در همه‌پرسی این پروژه مهم و سخت را به نتیجه برساند. اما اکنون از سال ۲۰۱۶ به این سو نتایج نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که بسیاری از رای‌دهندگان از پاسخ مثبت به بریگزیت پشیمان هستند. در واقع جانسون که در بریگزیت چهره یک قهرمان به خود گرفته بود، امروز تبدیل به یک شخصیت منفور ملی شده و تقاضا برای بازگشت به اتحادیه اروپا نیز در میان مردم و برخی صاحبان کسب‌و‌کار شدت تازه‌ای پیدا کرده است.
آتش‌بازی سیاسی جانسون
علاوه بر این یک موضوع دیگر در خصوص جانسون وجود دارد که برای پادشاه بریتانیا و ریشی سوناک از دو روز قبل چالش‌برانگیز شده است. آن نیز تایید دریافت نشان شوالیه از سوی پادشاه به جانسون و برخی از دوستان اوست. این پیامد سومی است که برای نخست‌وزیر فعلی بریتانیا می‌تواند بسیار هزینه‌زا باشد. چراکه اکنون سوالی که مطرح می‌شود این است که چرا پادشاه و نخست‌وزیر لیست افتخارات یک سیاستمدار دروغگو را تایید کرده‌اند. در این راستا توجیهی که شده این است که پادشاه تا قبل از ساعت ۸ بعدازظهر که حکم کمیته مجلس عوام منتشر شود، خبری از استعفای جانسون نداشته است.از سوی دیگر برخی تحلیلگران می‌گویند که ریشی سوناک چه از استعفای جانسون خبر داشته باشد چه خبر نداشته باشد، با تایید لیست افتخارات او برای دریافت نشان شوالیه، به بازی خطرناک اعتباری از سوی جانسون کشانده شده است. به همین دلیل سوال و مساله مهم این است که آیا ریشی سوناک و حزب محافظه‌کار همچنان از دریافت نشان توسط جانسون حمایت می‌کنند یا نه؟ همچنین موضوع دیگر این است که جانسون بعد از استعفای خود آیا مانند نایجل فاراژ به عنوان یک راست افراطی دوباره در صحنه سیاست وارد خواهد شد یا خیر؟ به همین دلیل است که گفته می‌شود سوناک برای نجات خود از این مخمصه باید به سرعت به حمایت خود از بوریس جانسون پایان داده و برای حفظ آبروی خودش فهرست افتخارات او را حذف کند. چراکه به نظر می‌رسد زندگی سیاسی بوریس جانسون در این لحظه پایان یافته، اما آتشی که او روشن کرده قادر است برای حزب محافظه‌کار و هر سیاستمداری در بریتانیا سوزنده باشد.