زمینه‌های پیوند بازارهای سرمایه و مسکن

به تازگی محمود محمودزاده، معاون مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی از راه‌اندازی صندوق زمین و مسکن در بورس کالا از نیمه دوم سال و همچنین انجام اقدامات در راستای اجرای طرح فروش متری مسکن خبر داده است. در همین ارتباط علیرضا ناصرپور معاون توسعه بازار و مطالعات اقتصادی بورس کالای ایران با اعلام جزییات این اقدامات، چگونگی پیوند دو بازار مهم سرمایه و مسکن را تشریح کرد؛ به گفته ناصرپور هم‌اکنون در حوزه پیوند بازار سرمایه و مسکن با سه طرح شامل صندوق زمین و ساختمان، صندوق املاک و مستغلات و اوراق سلف موازی استاندارد مواجه هستیم.
معاون توسعه بازار و مطالعات اقتصادی بورس کالای ایران درباره راه‌اندازی صندوق زمین و ساختمان گفت: این صندوق‌ها با همکاری وزارت راه و شهرسازی و بانک مسکن از گذشته در مجموعه بازار سرمایه راه‌اندازی شده بود، اما به علت محدودیت‌های مقرراتی که وجود داشت تنوع و تعداد این صندوق‌ها افزایش پیدا نکرد و از آن استقبال نشد. وی به اصلاح آیین نامه و رفع موانع برای توسعه این صندوق‌ها اشاره کرد و افزود: بعد از اصلاحاتی که در آیین‌نامه‌های اجرایی این صندوق‌ها در شورای عالی مسکن و سپس در هیئت دولت صورت گرفت، بخشی از موانع بر سر راه این صندوق‌ها، درخصوص انتقال دارایی‌های دولت به داخل این صندوق‌ها بود و بخشی دیگر در خصوص مالیات نقل و انتقال این دارایی‌ها بود که این موانع، رفع شد. ناصرپور در این باره توضیح داد: تعدادی از صندوق‌های زمین و ساختمان از گذشته در مجموعه بازار سرمایه راه‌اندازی شده بودند و این راه‌اندازی‌ها عمدتا با همکاری زیرمجموعه‌های وزارت راه و شهرسازی و بانک مسکن بود. محدودیت‌هایی که به لحاظ مقرراتی وجود داشت سبب شد تنوع و تعداد این صندوق‌ها زیاد نباشد. اما برخی از موانع که عمدتا مربوط به نقل و انتقال دارایی‌های دولتی درون این صندوق‌ها بود و همینطور مالیات نقل و انتقالات املاک وارد یا خارج شده از این صندوق‌ها، مطلوبیت این گونه صندوق‌ها را تاحدودی کاهش می‌داد لذا با توجه به برطرف شدن این موانع، می‌توان امیدوار بود راه‌اندازی صندوق‌های زمین و ساختمان از این پس تسهیل شود. ناصرپور خاطرنشان کرد: یعنی اقدام جدیدی در این حوزه نیاز به اجرا ندارد و از این پس با توجه به پروژه‌هایی که برای این صندوق‌ها تعریف می‌شود کار دنبال می‌شود که البته باید پروژه‌های مناسبی باشند تا بشود آنها را در قالب صندوق‌های زمین و ساختمان اجرا کرد و واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق‌ها را منتشر کرد. وی در بخش دیگری از صحبت‌های خود تصریح کرد: صندوق‌های زمین و ساختمان با توجه به ماهیت پروژه محور بودن آنها با عمر محدود طراحی شده‌اند. یعنی عمر صندوق‌های زمین و ساختمان متناسب با عمر پروژه‌ای است که در حال انجام می‌باشد و با اتمام پروژه، فرآیند تسویه در آنها شکل می‌گیرد.
صندوق املاک و مستغلات و فروش متری مسکن
به گزارش کالاخبر، ناصرپور در ادامه این گفت‌و‌گوی تلویزیونی اظهار داشت: در راستای گسترش حضور بخش مسکن در بازار سرمایه، راه‌اندازی صندوق‌های املاک و مستغلات نیز در حال پیگیری است به‌طوری که اساسنامه و امیدنامه این صندوق‌ها در سازمان بورس در حال تدوین بوده و به محض اینکه به نتیجه برسد راه‌اندازی می‌شود؛ با توجه به تکلیف قانونی که در قانون بودجه سال ۱۴۰۰ برای وزارت امور اقتصاد و دارایی قید شده، باید به نوعی از این صندوق‌ها برای تامین مالی دولت استفاده شود. به گفته ناصرپور فروش متری مسکن ابزار دیگری در حوزه مسکن است که در قالب اوراق سلف موازی استاندارد اجرایی خواهد شد که با تایید دستورالعمل آن از سوی سازمان بورس، این طرح نیز عملیاتی خواهد شد. معاون توسعه بازار و مطالعات اقتصادی بورس کالای ایران گفت: بنابراین هم‌اکنون در حوزه پیوند بازار سرمایه و مسکن با سه موضوع شامل صندوق زمین و ساختمان، صندوق املاک و مستغلات و اوراق سلف موازی استاندارد مواجه هستیم که هر سه این موارد در دست اقدام است. ناصرپور گفت: سازمان بورس به عنوان حامی سرمایه‌گذاران خرد، نظارت و دقت لازم و کافی را در فرآیند اعطای مجوز به صندوق‌ها را انجام می‌دهد و با توجه به تاکید سازمان بورس بر حمایت از حقوق و منافع سهامداران، تعیین دقیق ارکان و روابط مربوطه و امکان سنجی و توجیه اقتصادی پروژه‌ها از سوی سازمان مورد بررسی دقیق قرار می‌گیرد تا ریسک‌های کمتری متوجه سرمایه‌گذاران در حوزه‌های مرتبط میان بورس و مسکن باشد. وی تاکید کرد: وجود ارکان متعدد در این صندوق‌ها اجتناب‌ناپذیر است چراکه برای شفافیت و قابل نظارت شدن کلیه فرآیندهای راه‌اندازی صندوق‌ها این ارکان دیده شده‌اند. معاون توسعه بازار و مطالعات اقتصادی بورس کالای ایران در خاتمه تصریح کرد: عرضه املاک و مستغلات خوشبختانه از سال گذشته با عرضه فیزیکی املاک وزارت راه و شهرسازی، وزارت دفاع و برخی بانک‌ها کلید خورد و برخی دیگر اعلام آمادگی کرده اند؛ در این میان راه برای عرضه املاک و مستغلات دیگر نهادها و بخش‌های دولت باز است تا از پتانسیل بورس کالا برای عرضه املاک مازاد استفاده کنند.