زنگ خطر کمبود نقدینگی در بانک‌ها

نرخ بهره بین‌بانکی پس از سه هفته افت، بار دیگر صعودی شد. این در حالی است که میزان مداخله بانک مرکزی در این بازار به کمترین میزان خود از بهمن‌ماه سال گذشته به این سو رسید.
به گزارش تجارت‌نیوز، بانک مرکزی در ادامه روند هفتگی انتشار گزارش نرخ‌های بهره بازار پول، دیروز گزارش مربوط به هفته منتهی به ۲۴ خرداد‌ماه ۱۴۰۲ را از طریق وب‌سایت رسمی خود منتشر کرد؛ گزارشی که بانک مرکزی در آن، آمار و ارقام دو مورد از مهم‌ترین نرخ‌های سود، یعنی نرخ بهره بین‌بانکی و همچنین نرخ ریپو را به‌طور هفتگی اعلام می‌کند.
براساس گزارش بانک مرکزی، در هفته‌ای که گذشت نرخ سود بازار بین‌بانکی پس از سه هفته افت، به روند نزولی خود پایان داد و با رشد نسبی همراه شد. این در حالی است که میزان مداخله بانک مرکزی در این بازار با کاهشی شدید مواجه شد و به کمترین میزان خود از بهمن‌ماه سال گذشته به این سو رسید. از سوی دیگر اما حداقل نرخ توافق بازخرید که با نام نرخ ریپو نیز شناخته می‌شود، همچنان بدون تغییر نسبت به هفته‌های اخیر در سطح ۲۳ درصدی ثابت باقی مانده است. گزارش بانک مرکزی حاکی از آن است که در هفته سوم خرداد ماه، نرخ بهره بین‌بانکی با افزایش ۰۴/۰ واحد درصدی نسبت به هفته گذشته مواجه شده است.
به این ترتیب، میانگین موزون نرخ مذکور در پایان این هفته به ۴۸/۲۳ درصد رسید. گفتنی است، این رشد اندک در حالی رخ داد که نرخ بهره بین‌بانکی با نزدیک شدن به سقف کریدور ۲۴ درصدی خود، در سه هفته اخیر روندی نزولی را در پیش گرفته بود.
در هفته‌ای که نرخ بهره بین‌بانکی، تغییر مسیر داد و صعودی شد، میزان مداخله بانک مرکزی در این بازار کاهش شدیدی را تجربه کرد. به‌طوری که بانک مرکزی در این هفته تنها با تزریق منابع خود به بازار بین‌بانکی و از طریق سازوکار اعتبارگیری قاعده‌مند بخشی از وجوه نقد مورد نیاز یک بانک را تامین کرد. میزان این تزریق پول نیز تنها ۸۷۰ میلیارد تومان بود؛ رقمی که از بهمن ماه سال ۱۴۰۱ به این سو، کمترین میزان ثبت‌شده به شمار می‌رود. این در حالی است که ۵۵۰ میلیارد تومان از منابعی که بانک مرکزی، پیش‌تر از طریق این بازار به بانک‌ها قرض داده بود نیز سررسید شد. با وجود اینکه میزان مداخله بانک مرکزی در بازار بین‌بانکی با کاهش قابل توجهی مواجه شد، اما به نظر می‌رسد که این موضوع با افزایش تزریق پول بانک مرکزی در بازار باز از طریق سازوکار توافق بازخرید در هفته‌های اخیر جبران شده است.
بررسی‌ها نشان می‌دهند که در هفته گذشته، ۲۱ بانک و موسسه اعتباری سفارش‌های خود را برای دریافت وجوه نقد به بانک مرکزی ارسال کردند که مجموع این سفارش‌ها به بیش از ۱۵۶ هزار میلیارد تومان می‌رسید. بانک مرکزی نیز در پاسخ به این نیازها، ۱۵۰ هزار میلیارد تومان در بازار باز پول تزریق کرد؛ رقمی که برای دومین هفته متوالی وارد این بازار شد و بالاترین میزان پول‌پاشی در تاریخ عملیات بازار باز بانک مرکزی به حساب می‌آید.
این در حالی است که تزریق پول بانک مرکزی در بازار باز به دلیل قاعده‌مندتر بودن این بازار نسبت به بازار بین‌بانکی، قدم مثبتی به شمار می‌آید. با این وجود باید به این موضوع نیز توجه کرد که مساله اصلی که همان افزایش قابل ملاحظه نیاز بانک‌ها به نقدینگی است، همچنان پابرجاست و صدای زنگ خطر کمبود نقدینگی در بانک‌ها همچنان به گوش می‌رسد.