زیرساخت‌ها برای مرجعیت قیمت زعفران ایران

مدیرعامل بورس کالای ایران گفت: با اقدامات انجام‌شده به‌مرور شاهد فراهم‌شدن همه زیرساخت‌ها برای مرجعیت قیمت زعفران ایران در دنیا به‌کمک ابزارهای مالی بورس کالا خواهیم بود.
حامد سلطانی‌نژاد در مراسم افتتاح انبار زعفران شرکت طلای سرخ در تربت حیدریه اظهار کرد: امروز یک گام دیگر به تحقق آرزوی دیرینه زعفرانکاران کشور یعنی امکان فروش آسان با قیمت واقعی و بدون واسطه زعفران نزدیک شده‌ایم. همچنین با اقدامات انجام‌شده به‌مرور شاهد فراهم شدن همه زیرساخت‌ها برای مرجعیت قیمت زعفران ایران در دنیا به‌کمک ابزارهای مالی بورس کالا خواهیم بود.مدیرعامل بورس کالای ایران طی این مراسم ضمن معرفی ابزارهای معاملاتی محصولات کشاورزی در بورس کالای ایران، اهم اقدامات پیشِ‌رو در حوزه محصولات کشاورزی این بورس را اعلام کرد.
وی با تاکید بر اینکه زیرساخت‌ها برای مرجعیت قیمت زعفران ایران در حال فراهم شدن است، در بیان استراتژی‌های بورس کالای ایران در حوزه محصولات کشاورزی اظهار داشت: از مهم‌ترین استراتژی‌های بورس کالا در حوزه کشاورزی، اوراق بهادارسازی و توسعه ابزارهای مشتقه، ایجاد و به‌کارگیری ابزارهای تامین مالی متنوع و متناسب با نیاز مشتریان و همچنین گسترش اندازه و عمق بازار در کالاهای منتخب جهت مرجعیت کشف قیمت بازار است.
این مقام مسوول افزود: معرفی ابزار مالی گواهی سپرده کالایی، قراردادهای مشتقه و صندوق‌های کالایی نیز دیگر استراتژی‌های بورس کالا برای این محصولات است.
مدیرعامل بورس کالای ایران ادامه داد: ایجاد امکان تامین مالی سریع و با هزینه کمتر از طریق قراردادهای سلف، سلف استاندارد و گواهی سپرده کالایی، توسعه بازار از طریق پذیرش انبارها، قراردادهای با سررسیدهای جدید جهت کشف نرخ منصفانه و واقعی و در نهایت ایجاد ارتباط با ذی‌نفعان جهت شناسایی نیازها و ارائه راهکار متناسب با آن از دیگر استراتژی‌هایی است که در بورس کالا برای محصولات کشاورزی در نظر گرفته شده است.سلطانی‌نژاد در ادامه به رویکردهای بورس کالای ایران در حوزه محصولات کشاورزی اشاره کرد و گفت: معرفی ابزارهای مالی متنوع متناسب با نیاز فعالان بازار برای پوشش ریسک ناشی از نوسانات قیمتی و تامین مالی، ایجاد بستر اجرای سیاست‌های حمایتی بخش کشاورزی از مجرای بورس کالای ایران و اطلاع‌رسانی عمومی در خصوص معاملات، قیمت‎ها و کاهش نابرابری اطلاعات میان ذی‌نفعان حوزه کشاورزی از رویکردهای ما در این حوزه است.به گفته وی، همچنین بورس کالا در تلاش است زمینه‌های بهبود کیفیت و پیاده‌سازی استانداردهای عرفی و ملی در زمینه محصولات کشاورزی را ایجاد و پیوند میان بازار مالی و حوزه کشاورزی را برقرار کند.مدیرعامل بورس کالای ایران در ادامه به سابقه راه‌اندازی معاملات گواهی سپرده کالایی محصولات کشاورزی اشاره کرد و گفت: مطالعات مربوط به راه‌اندازی این معاملات از زمان بورس فلزات تهران در سال ۱۳۸۳ آغاز شد که در سال ۱۳۸۹ با تصویب قانون افزایش بهره‌وری بخش کشاورزی بستر قانونی- عملیاتی یافت.وی افزود: همچنین با مصوبه شورای‌عالی بورس در سال ۱۳۹۳ جزئیات آن تشریح شد و از سال ۱۳۹۴ به اجرا گذاشته شده است. همچنین شورای‌عالی بورس و اوراق بهادار در مورخ ۱۲/۳/۱۳۹۳ براساس بند ۲۴ ماده یک و بند «۴» ماده «۴» قانون بازار اوراق بهادار مصوب آذرماه ۱۳۸۴، گواهی سپرده کالایی را به‌عنوان ابزار مالی قانون بازار اوراق بهادار شناسایی و تصویب کرد.به‌گفته مدیرعامل بورس کالا، بر اساس مصوبه این شورا، گواهی سپرده کالایی، اوراق بهاداری است که موید مالکیت دارنده آن بر مقدار معینی کالاست و پشتوانه آن قبض انبار استانداردی است که توسط انبارهای مورد تایید بورس صادر می‌شود.
اهم اقدامات انجام‌شده
سلطانی‌نژاد در بیان اقدامات انجام‌شده در بورس کالای ایران در حوزه معاملات گواهی سپرده کالایی محصولات کشاورزی اظهار داشت: از اقدامات بورس در این حوزه می‌توان به مواردی همچون راه‌اندازی گواهی سپرده کالایی زعفران در سال ۱۳۹۵، راه‌اندازی گواهی سپرده کالایی پسته در سال ۱۳۹۶ و راه‌اندازی گواهی سپرده کالایی زیره سبز در سال ۱۳۹۸ اشاره کرد که در این زمینه از تجربیات موفق کالاهای موجود استفاده شده و به کالاهای جدید تسری یافته است.مدیرعامل بورس کالای ایران در خصوص سابقه راه‌اندازی قراردادهای مشتقه محصولات کشاورزی نیز عنوان کرد: در حوزه به‌کارگیری معاملات قراردادهای مشتقه برای محصولات کشاورزی می‌توان به آغاز معاملات قرارداد آتی زعفران نگین در خرداد ۱۳۹۷ و آغاز معاملات قرارداد اختیار معامله زعفران نگین در اسفندماه همان سال اشاره کرد. در آبان‌ماه همان سال نیز معاملات قرارداد آتی زعفران پوشال معمولی آغاز شد. طی سال‌جاری نیز شاهد راه‌اندازی معاملات قرارداد آتی زیره سبز در تیر ماه و آغاز معاملات قرارداد آتی پسته در مهر ماه بوده‌ایم.
تجربه عرضه سه محصول در قالب یک ابزار
سلطانی‌نژاد ابراز کرد: در حوزه معاملات گواهی سپرده کالایی زعفران تعداد پنج انبار در شهرستان‌های مشهد و تربت حیدریه با ظرفیت بیش از ۲۶ تن محصول در بورس کالای ایران پذیرش شده و میزان موجودی آنها بیش از پنج تن محصول استاندارد بوده است.
وی سپس آماری از معاملات گواهی سپرده زعفران از ابتدای راه‌اندازی این معاملات در بورس ارائه کرد و گفت: معاملات گواهی سپرده زعفران در حالی از سال ۱۳۹۵ در بورس کالای ایران آغاز شد که در دوماهه پایانی همان سال ۸/۷ کیلوگرم محصول در قالب گواهی سپرده کالایی معامله شد و در سال ۱۳۹۶ این رقم به بیش از یک تن و ۲۵۲ کیلوگرم محصول رسید. در سال گذشته نیز معاملات این ابزار نوین مالی با رشد قابل توجهی به رقمی بیش از ۲۷ تن و ۷۹۸ کیلوگرم افزایش یافت و تا تاریخ ۱۸ آبان‌ماه امسال بیش از ۲۴ تن و ۵۸۷ کیلوگرم محصول مورد معامله قرار گرفته که انتظار می‌رود این رقم تا پایان سال رکورد جدیدی را در این حوزه به‌ثبت برساند.سلطانی‌نژاد با اشاره به پذیرش دو انبار در حوزه معاملات گواهی سپرده پسته گفت: میزان موجودی این دو انبار با ظرفیت ۱۸۰ تن، رقمی بیش از ۱۷۹ تن محصول پسته فندقی ۳۲-۳۰ است که در شهرستان‌های زرند و سیرجان محصول کشاورزان پسته‌کار را تحویل می‌گیرد.وی اضافه کرد: در حوزه معاملات گواهی سپرده زیره سبز نیز تاکنون سه انبار در شهرستان‌های مشهد، تربت حیدریه و سبزوار با ظرفیت ۶۵۰ تن پذیرش شده و میزان موجودی این انبارهای تحت کلید بورس به حدود ۷۰ تن محصول رسیده است. از ابتدای راه‌اندازی این معاملات تا پایان معاملات دو هفته نخست آبان‌ماه سال‌جاری در مجموع بیش از ۱۹۷ تن محصول زیره سبز در قالب گواهی سپرده کالایی مورد معامله قرار گرفته است.
مهم‌ترین اقدامات پیش‌رو
سلطانی‌نژاد در خاتمه سخنان خود در بیان اقدامات پیش‌رو در حوزه محصولات کشاورزی گفت: توسعه ظرفیت انبارهای محصول زعفران در بورس کالا، توسعه ظرفیت انبارهای محصول پسته در بورس کالا (به‌ویژه در استان‌های عمده تولیدکننده پسته از جمله کرمان، خراسان رضوی) و همچنین اقدام در جهت پذیرش انبار برای محصول کشمش در استان خراسان رضوی و راه‌اندازی معاملات گواهی سپرده کالایی کشمش از مهم‌ترین برنامه‌های پیش روی بورس کالای ایران در حوزه محصولات کشاورزی است.