سامانه ملی پایش اطلاعات کشور‌، پیشرفت اقتصادی با هوش مصنوعی

در روزهای گذشته سازمان فناوری اطلاعات با چاپ آگهی رسمی در جراید کثیرالانتشار اقدام به اعلام عمومی طرحی با عنوان سامانه ملی پایش اطلاعات کشور موسوم به (پاک) کرد که به علت اهمیت بالای کاربردی این سامانه به عنوان داشبورد آنلاین کشور تحت یک پایگاه داده متمرکز و ارزشمند نیازمند بررسی تخصصی و ریزبینانه است.
در حال حاضر در کشور عزیزمان جامعه دانشگاهی و علمی کشور به صورت گسترده در حوزه داده‌کاوی فعالند و دانشمندان بسیاری در تلاش برای پیاده‌سازی الگوریتم‌های بهینه هستند تا موجب تحول اقتصادی و اجتماعی در میهن عزیزمان شوند. اعلام این خبر که سازمان فناوری اطلاعات کشور درصدد ایجاد شبکه پایش اطلاعات کشور موسوم به پاک است موجب تاکید بر اهمیت روزافزون بهره‌برداری از علوم داده برای تغییر روال‌های مدیریتی است. در این مقاله تیم متخصصان هوش مصنوعی خانه اقتصاد که در سال‌های گذشته به توسعه ابزارهای هوشمند برای پایش اطلاعات اقدام کرده نگاهی مروری به رشد این فناوری و اهمیت این پروژه حوزه اجتماع و اقتصاد خواهند داشت.
با توجه به گسترش فناوری و رشد سریع آن همواره بشر به دنبال سرعت بخشیدن به کارها با دقت بالاتری بوده و در این بین هدف هوش مصنوعی کشف فرآیندهای فکری است که با رفتارهای‌ هوشمندانه مرتبط است؛ همچنین درصدد یافتن راه‌هایی است تا کارکردهایی را که معمولا نیازمند هوش انسان است شبیه‌سازی‌ کند. ساختار تفکر، آگاهی و هوشمندی انسان صرفا انتزاعی و صوری نبوده و مبتنی بر زنجیره‌های پیوسته حواس فیزیکی و واکنش‌های شیمیایی‌ مغز و اعصاب است، در نتیجه هرگونه مدل‌سازی و ساخت عامل‌های‌ آگاه و هوشمند نیازمند پژوهش‌های گسترده میان‌رشته‌ای در حوزه‌های نورولوژی، کارکرد مغز، فلسه ذهن و هوش مصنوعی‌ است.
حوزه هوش محاسباتی که به داده‌کاوی و اکتشاف دانش منتهی می‌شود به واسطه توسعه پایگاه‌های داده و فرآیندهایی مانند یادگیری ماشین و یادگیری عمیق فرصت بی‌نظیری در زمینه بهره‌برداری‌های اقتصادی، صنعتی و اجتماعی فراهم ساخته است. ساختارهای گسترده داده چه در شرکت‌ها و سازمان‌ها و چه در فضای عمومی مانند اینترنت بستر ارزشمند الگوهای معنی‌دار بسیاری است که به واسطه دانش داده‌کاوی می‌توان آنها را استخراج کرد.
در حال حاضر در کشورهای پیشرفته علمی استفاده از داده‌کاوی برای دستیابی به الگوهای مهم و راه‌حل‌های ارزشمند جزو پراهمیت‌ترین فعالیت‌های علمی است که در حال انجام است و دانشگاه‌های بسیاری بودجه‌های قابل توجهی را به پروژه‌های علمی تحقیقاتی در این زمینه اختصاص می‌دهند. هدف اصلی از داده‌کاوی اطلاعات به طور عمده دستیابی به اطلاعات ارزشمند برای ارائه راه‌حل‌های خردمندانه و کاراست. معروف‌ترین مثالی که در سال‌های اخیر در رسانه‌های بین‌المللی جنجال آفریده است، پروژه موسوم به کمبریج آنالیتیکا به عنوان برگ برنده دونالد ترامپ در رقابت انتخاباتی با خانم کلینتون در انتخابات سال ۲۰۱۶ آمریکاست که در این پروژه شرکتی با همین نام با بررسی گسترده داده‌های ارزشمند شهروندان در شبکه‌های اجتماعی اقدام به استخراج واقعیت‌های پنهان و مهندسی اجتماعی کرد و با ارائه مشاوره به دونالد ترامپ نقش پررنگی در پیروزی او نسبت به حریف انتخاباتی ایفا کرده است.
مثال دیگری که می‌توان برای استفاده از داده‌کاوی از آن یاد کرد استفاده شرکت‌های بزرگ صنعتی تحت عنوان سیستم‌های هوش تجاری است. سیستم هوش تجاری به نوعی مدیریت کسب‌و‌کار اطلاق می‌شود که به منظور تشریح برنامه‌های کاربردی و فناوری در زمینه گردآوری، ارائه‌، دسترسی، تحلیل داده‌ها و اطلاعات در راستای یاری رساندن به موسسات، به منظور اتخاذ بهینه تصمیمات تجاری، کاربرد دارد. در این سیستم‌ها با بررسی آماری و دقیق پارامترهای تاثیرگذار روی هزینه‌ها، درآمد، منابع انسانی و زمان می‌توان با داده‌کاوی و تحلیل داده‌ها به هدفمند کردن و بالابردن بهره‌وری هرچه بهتر کمک کرد. شرکت‌ها در این روش سابقه و جداول زنجیره عرضه و تقاضای خود با پارامترهایی همچون قیمت مواد اولیه، هزینه‌های لوجستیک و انبارداری را تحت لقای پایگاه‌های داده در اختیار نرم‌افزار هوش مصنوعی قرار داده و این نرم‌افزار با دسته‌بندی اطلاعات و مدل‌سازی ایرادات شیوه‌های مدیریتی را اصلاح می‌کند. از حوزه‌های دیگر داده‌کاوی و تحلیل داده باید به Quantitative Analysis نیز اشاره کرد که به عنوان مهم‌ترین روش تحلیل در دنیای مالی امروز به کار می‌رود.
موفقیت تجاری برای بسیاری از کسب‌و‌کارها، استفاده هوشمندانه از داده‌ها جهت اخذ تصمیمات بهتر، سریع‌تر و بدون نقص است. برای دستیابی به این اهداف کسب‌و‌کارها نیازمند استفاده از ابزارهای قوی و خردمند مانند هوش تجاری به‌عنوان کاتالیزور مثبت هستند که می‌تواند این موسسات را در مکانیزه کردن وظایف تحلیل، تصمیم‌سازی، تدوین استراتژی و پیش‌بینی یاری رساند. به‌عبارتی، هدف استفاده از هوش تجاری در این نهادها، گردآوری، پردازش و تحلیل حجم وسیعی از داده‌ها و تبدیل آنها به ارزش تجاری موثر در تصمیم‌گیری از طریق ایجاد بستر گزارشات هوشمند تحلیلی است.
تهیه شده در گروه تحلیلی خانه اقتصاد