سرمایه‌گذاران از بورس خارج می‌شوند

در شرایطی که سازمان‌ها و ارگان‌های ناظر همچون سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان، سازمان تعزیرات و وزارت صنعت و معدن و تجارت بر معاملات و اسامی خریداران مواد اولیه از بورس کالا نظارت کامل دارند، مطرح شدن افشای عمومی اسامی خریداران مواد از بورس کالا با تعجب فعالان و مسوولان بازار سرمایه همراه شده است. قاسم محسنی عضو شورای عالی بورس در این مورد به ایسنا‌ اظهار کرد: نظارت بر اسامی خریداران مواد اولیه و کلیه معاملات تجاری بر عهده وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) است، به طوری که فهرست افرادی که می‌توانند به عنوان خریدار معامله کنند را این وزارتخانه تعیین و به بورس کالا اعلام می‌کند. وی افزود: همچنین ناظر بر اینکه کالای خریداری شده در بخش واقعی تولید به کار برده می‌شود یا خیر بر عهده وزارت صمت است و در این میان بورس کالا وظیفه ایجاد فضای رقابتی برای خریداران و فروشندگان و نظارت روی اجرای صحیح قواعد معاملات را برعهده دارد. محسنی اظهار کرد: انتشار اسامی خریداران مواد اولیه که از سوی وزارت صمت تایید شده‌اند، منجر به نظارت همگانی خواهد شد اما مساله مهم‌تر اینجاست که نباید بین بازار بورس کالا و بازار خارج از بورس تبعیض ایجاد شود، چرا که در صورت ایجاد این تبعیضات افراد از انجام معاملات خود در بورس کالا فراری می‌شوند و این موضوع به تضعیف بورس کالا به عنوان نهادی شفاف و رونق معاملات خارج از بورس می‌شود. وی تاکید کرد: اگر در خارج از بورس خریداران، فروشندگان و معاملاتشان به صورت شفاف در اختیار عموم مردم قرار دارد آن زمان می‌توان اسامی خریداران مواد از بورس کالا را برای عموم منتشر کرد. این عضو شورای عالی بورس بیان کرد: سازمان امور مالیاتی اسامی خریداران و فروشندگان محصولاتی که در بورس کالا مورد داد و ستد قرار می‌گیرد را باید در اختیار داشته باشد و خود این موضوع باعث شده برخی بنگاه‌های اقتصادی برای فرار از شفافیت و پرداخت مالیات تمایل داشته باشند معاملاتشان را در بازار‌های خارج از بورس انجام دهند. هرچقدر این تبعیض بین بورس کالا و بازار خارج از بورس بیشتر شود فشارها برای فرار از معامله محصولات در بورس کالا جهت پنهان‌کاری و عدم شفافیت بیشتر خواهد شد. وی گفت: بورس کالا عاری از ایراد نیست اما برخی بهانه‌های بنی‌اسراییلی می‌گیرند تا از شفافیت فرار کنند. اصولا با افشای اطلاعات مخالف نیستم ولی به شرط آنکه در شرایطی صحیح صورت پذیرد تا ایجاد اختلال و رانت در این بازار نکند. این تحلیلگر اقتصادی تاکید کرد: انتشار اسامی خریداران مواد اولیه مشکلی را حل نمی‌کند و به جای این کار باید رانت‌های ایجاد شده در اقتصاد از بین برود و قیمت‌ها بر‌اساس مکانیسم عرضه و تقاضا معامله شود. وی در پایان خاطر‌‌نشان کرد: باید به جای اقدامات اینچنینی، سیاست‌های دیگری که باعث افزایش قیمت محصولات و کالا شده است را بازنگری و اصلاح کرد. بهتر است به جای جنگیدن با معلول، علت‌ها بررسی شود. این اقدامات فقط مانند سرکوب کردن علائم بیماری با استفاده از مسکن است، نه درمان ریشه‌ای بیماری.
چشم‌انداز سیاست‌ها
افزون بر این، طبق اعلام وزارت جهاد کشاورزی باید زنجیره‌ای به عنوان «زنجیره تولید» تشکیل شود که به نظر می‌رسد بورس کالا مکان مناسبی برای تشکیل این تشکل و حمایت از تولیدکنندگان خرده‌پا باشد. محمدعلی طهماسبی، معاون وزیر جهاد کشاورزی به نقش بورس کالا در بخش کشاورزی اشاره کرد و گفت: در مسیر کارآمدی و افزایش بهره‌وری بخش کشاورزی و همچنین مدرن‌سازی عملیات‌ها، وزارت کشاورزی به دنبال مسیرهای مختلف برای استفاده از ظرفیت‌های بورس کالاست چراکه تجربه چندسال اخیر نشان داده است ورود به بورس کالا به نفع کشاورزان و بخش کشاورزی است. طهماسبی با بیان اینکه بورس کالا شفاف‌ترین راه برای قیمت‌گذاری، تعیین کف قیمت یک کالا، مشتری‌مداری و تضمین سلامت محصول محسوب می‌شود افزود: در جدیدترین اقدام، زعفران به میزان زیادی در حال عرضه به بورس کالاست تا بتوانیم نبض قیمت این محصول را از طریق معاملات شفاف بورس در اختیار بگیریم. معاون وزیر جهاد کشاورزی اظهار داشت: وزارت جهاد کشاورزی ارتباط بسیار خوبی را با بورس کالا برقرار کرده که به نظر می‌رسد در آینده نه چندان دور شاهد تکمیل زنجیره عرضه محصولات کشاورزان در بورس خواهیم بود. به گفته او، کسی که قادر به ورود محصولات خود به بورس کالا باشد قطعا ضرر نمی‌کند، بنابراین از نظر اقتصادی این اقدام به نفع تولیدکننده و خریدار است، در صورتی که تولیدکننده در قالب یک زنجیره و تشکل به بورس وارد شود می‌تواند سبد کالایی بسیار خوبی را به مشتریان ارائه دهد. طهماسبی با تاکید بر اینکه در بورس رفتارهای غیر‌شفاف و بی‌ضابطه حاکم نیست و به دلیل وجود شفافیت در معاملات، تمام فعالان حاضر در بازار می‌توانند از مزایای بورس کالا بهره‌مند شوند، افزود: کشاورزان، خرده‌پا محسوب می‌شوند و برای رساندن محصولات خود به بازار همیشه با ضرر و زیان‌هایی همراه می‌شوند. طبق اعلام وزارتخانه باید زنجیره‌ای به عنوان زنجیره تولید تشکیل شود که به نظر می‌رسد بورس کالا مکان مناسبی برای تشکیل این تشکل و حمایت از تولیدکنندگان خرده‌پا باشد. معاون وزیر جهاد کشاورزی در پایان اظهار داشت: بورس کالا مکانی است که علاوه بر اینکه تولیدکننده محصول خود را زیرقیمت نمی‌فروشد، مصرف‌کننده هم کالای مورد نیاز خود را با قیمت بالا خریداری نمی‌کند از این رو عدالت در بازار برقرار می‌شود.