سرگردانی بایدن

۱۲ ماهی که از زمان پایان پرآشوب جنگ آمریکا در افغانستان گذشته برای جو بایدن زمان آسانی نبوده است. در آستانه سالگرد خروج نیروهای نظامی آمریکا و ناتو از افغانستان، مقامات ارشد نهاد‌های اطلاعاتی ایالات متحده اعلام کردند که مبارزه با القاعده و سایر گروه‌های افراطی یکی از اولویت‌های کاخ‌سفید باقی خواهد ماند، اما نیرو و منابع مالی آنها بیشتر چین را در آینده هدف قرار خواهد داد.
تقریبا یک سال پس از خروج شتابزده نیروهای نظامی آمریکا و ناتو از افغانستان، جو بایدن رییس‌‌جمهوری ایالات متحده و دیگر مقامات ارشد این کشور به موضوع مبارزه با تروریسم اهمیت کمتری داده و اخیرا بیشتر در مورد تهدیدات‌های سیاسی، اقتصادی و نظامی چین و روسیه صحبت می‌کنند. باوجود چرخش آشکار در اولویت‌های کاخ‌سفید و نهاد‌های اطلاعاتی دولت جو بایدن، رقابت واشنگتن و پکن در صحنه بین‌المللی موضوع تازه‌ای نیست و مقامات ایالات متحده آمریکا مدت‌هاست که از جاه‌طلبی‌های سیاسی و اقتصادی رو به رشد چین ابراز نگرانی‌ می‌کنند.
خبرگزاری آسوشیتدپرس در مطلبی در خصوص چالش‌های ایجادشده برای دولت جو بایدن پس از خروج پرآشوب ارتش آمریکا از افغانستان می‌نویسد: بایدن به عنوان رییس‌جمهور جدید آمریکا در اوایل تابستان ۲۰۲۱ زمانی که رای‌دهندگان آمریکایی عمدتا عملکردش را تایید کرده و به او در زمینه مدیریت اقتصاد و همه‌گیری کرونا ویروس نمره تایید بالایی می‌دادند، در دوران اوجش قرار داشت.
اما در ماه آگوست، با خروج پرهمهمه نیروهای ارتش آمریکا از افغانستان به نظر می‌رسید که شروعی برای به حاشیه رفتن او باشد. این یک سرانجام نگران‌کننده برای جنگ ۲۰ ساله آمریکا رقم زد؛ دولت سابق افغانستان که تحت حمایت آمریکا بود سقوط کرد، یک بمب‌گذاری وحشتناک ۱۳ سرباز آمریکایی و ۱۷۰ تن دیگر را کشت، و هزاران افغان ناامید در جست‌وجوی راهی برای خروج از کشورشان قبل از خروج آخرین هواپیماهای باری آمریکایی به فرودگاه کابل سرازیر شدند.
این خروج فاجعه‌بار آمریکا از افغانستان، در آن زمان تبدیل به بزرگ‌ترین بحرانی شد که دولت نسبتا جدید وقت آمریکا با آن مواجه شد. این تحول پرسش‌های مهمی را درباره شایستگی و تجربه بایدن و تیمش، دو محور اصلی کمپین مبارزات انتخاباتی او برای ورود به کاخ‌سفید ایجاد کرد.
با فرارسیدن اولین سالگرد پایان جنگ افغانستان، پیامدهای این تحول که نقطه عطفی در ریاست‌جمهوری بایدن رقم زد همچنان به طنین‌انداز شدن ادامه می‌دهند. این در حالی است که او تلاش می‌کند تا تکانی به درصدهای ناامیدکننده مربوط به اعتماد و محبوبیتش در میان رای‌دهندگان بدهد و اعتماد آمریکایی‌ها را به دولت خود پیش از انتخابات حساس میان‌دوره‌ای ماه نوامبر کنگره افزایش دهد.
کریستوفر بوریک مدیر انستیتوی آرای عمومی در کالج مولنبرگ در پنسیلوانیا گفت: آن اتفاق لحظه مهمی بود که او هرگز واقعا از تبعات آن بهبود نیافته است. بایدن از جنبه نحوه نگرش رای‌دهندگان به او از لحاظ ایجاد ثبات اقتصادی و نحوه مدیریت همه‌گیری از سوی دولتش به عنوان مسائلی که اولویت بالاتری برای رای‌دهندگان آمریکایی نسبت به جنگ در افغانستان داشت، وضعیت بسیار خوبی داشت اما مساله افغانستان این تصور درباره شایستگی او را از بین برد و او واقعا هرگز نتوانسته آن را ترمیم کند. از سوی دیگر ناکامی در قبال افغانستان تنها شروع یک رشته بحران دیگر برای بایدن بود. در حالی که بایدن هنوز با پیامدهای خروج از افغانستان در تابستان گذشته دست‌و‌پنجه نرم می‌کرد، موارد ابتدا به کووید۱۹ دوباره شروع به افزایش کردند. در ماه‌های پس از آن نیز فشارهای اقتصادی ناشی از تورم، کمبود نیروی کار و موارد مربوط به حمله روسیه به اوکراین بالا گرفت که مجموع آنها آمریکایی‌ها را خسته کرد. در هفته‌های قبل از اینکه مساله افغانستان حاشیه‌ساز شود، بایدن در اوج بود. میزان محبوبیت او در نظرسنجی جولای ۲۰۲۱ توسط مرکز تحقیقات روابط عمومی ان.او.آر.سی و آسوشیتدپرس به ۵۹ درصد رسید. اما نظرسنجی مشابهی از سوی این موسسات که ماه گذشته میلادی انجام شد، محبوبیت او را ۳۶ درصد نشان داد.
چند روز پس از سقوط غیرمنتظره شهر کابل در سال گذشته میلادی، جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ‌سفید قول داد، کاخ‌سفید یک ارزیابی گسترده انجام دهد و همه جنبه‌های این خروج از بالا به پایین را مورد بررسی قرار دهد. اما این تلاش هنوز ادامه داشته و انتظار نمی‌رود قبل از ۳۰ آگوست که سالگرد پایان جنگ افغانستان توسط بایدن است، تکمیل شود.
کاخ‌سفید هنوز جزئیاتی در مورد نحوه برگزاری مراسم مربوط به سالگرد پایان این جنگ (جنگی که منجر به کشته شدن بیش از ۲۴۰۰ سرباز آمریکایی و مجروح شدن نزدیک به ۲۱۰۰۰ نفر دیگر شد) ارائه نکرده است. جمهوریخواهان مطمئنا انتقاداتشان از این روند خروج اجراشده از سوی دولت بایدن را احیا خواهند کرد.
میچ مک‌کانل، رهبر اقلیت سنای آمریکا، در جمع خبرنگاران اخیرا با اشاره به کشته شدن ایمن الظواهری رهبر القاعده در افغانستان خاطرنشان کرد: هر چند از بین بردن الظواهری یک پیروزی برای جامعه اطلاعاتی آمریکا بود، این مورد همچنین تایید کرد که طالبان (که پس از ۱۱ سپتامبر توسط نیروهای آمریکایی از قدرت کنار زده شدند تا جلوی پناهگاه‌های القاعده در افغانستان گرفته شود) بار دیگر به القاعده پناه داده‌اند.
مک‌کانل اظهار کرد: محل حضور الظواهری قابل توجه است؛ شهر کابل. پس القاعده در نتیجه بازگشت طالبان به قدرت بازگشته است. تصمیم شتابزده یک سال قبل برای خارج شدن از افغانستان باعث بازگشت همان شرایطی شد که قبل از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ در افغانستان وجود داشت.»