4 - 12 - 2022
سعدآباد و نیاوران به بنیاد مستضعفان رسید
گروه فرهنگ- دادگاه بدوی بر اساس رایی که دیروز منتشر شد، بنیاد مستضعفان را مالک کاخهای سعدآباد و نیاوران تشخیص داد. مالکیت این دو کاخ موزه که در شمار میراث ملی سرزمین ما هستند، همواره مورد مناقشه بنیاد مستضعفان و سازمان میراث فرهنگی بوده است.
بنیاد مستضعفان که مدعی مالکیت بر کاخهای نیاوران و سعدآباد تهران است، اظهارنظری را از امام خمینی(ره) در تاریخ ۱۲/۹/۵۷ و روی کار بودن دولت موقت مبنا قرار میدهد که در آن آمده است: «به دولت ابلاغ نمایید که این غنائم مربوط به دولت نیست و امرش با شورای انقلاب است و آنچه ماموران دولت بدست آوردهاند یا میآورند باید تحویل بدهند.» بر همین اساس بنیاد مستضعفان معتقد است که کاخهای سعدآباد و نیاوران نیز از جمله داراییهای خاندان پهلوی به شمار میرود و نباید تحت مالکیت دولت قرار داشته باشد.
سازمان میراث فرهنگی نیز که در سالهای گذشته نیز با این ادعا مواجه بوده است در سال ۸۷ اعلام میکند که امر اموال مصادرهای یادشده با شورای انقلاب بوده و شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران در جلسه مورخ ۲۳/۱/۵۹ در لایحه قانونی راجع به کاخهای نیاوران و سعدآباد و اموال مربوط را به قرار زیر تصویب کرده است:
«کلیه کاخهای نیاوران و سعدآباد با محوطه و تاسیسات آن جهت ایجاد موزه و پارک در اختیار وزارت فرهنگ و آموزش عالی قرار میگیرد.» که متعاقبا نیز مجلس شورای اسلامی در سال ۱۳۶۰ قسمتی از این لایحه را اصلاح کرده که با تایید شورای نگهبان ابلاغ شده است.
سید احمد محیط طباطبایی جانشین ریاست کمیته ملی موزههای ایران نیز در اینباره به «جهان صنعت» گفت: به طور طبیعی در جریان هر انقلابی نظام حقوقی اداری سیاسی و قضایی یک کشور دچار تغییر میشود. در جریان انقلاب اسلامی نیز در همان آغاز شورای انقلاب جانشین قوه مقننه شد و مصوبات آن در حکم قانون به اجرا درآمد و همچنان بعضا پابرجاست.
معاون اسبق سازمان میراث فرهنگی ادامه داد: زمانی که همه اعضای شورای انقلاب در مسوولیت بودند و ریاست آن برعهده شهید مطهری بود و افرادی چون مرحوم آیت الله طالقانی، شهید بهشتی و مقام معظم رهبری در آن حضور دارند، مصوب میکنند که مجموعههای سعدآباد و نیاوران میراث ملی است.
وی با تاکید بر اینکه مصوبه شورای انقلاب را مجلس هم نمیتواند رد کند، ادامه داد: بعدها با تشکیل بنیاد مستضعفان، این نهاد خانههای مصادرهای را در اختیار گرفت و شاید از اینجا این شبهه پیش آمد که سعدآباد و نیاوران نیز باید در اختیار بنیاد قرار بگیرند در حالی که این دو کاخ موزه اساسا مصادره نشدهاند بلکه روز دوم پیروزی انقلاب بود که مرحوم آیتالله طالقانی در زمین چمن کاخ سعدآباد اعلام کرد که همه اموال این مجموعههاتا قلم وکاغذش باید حفظ شود و اینها میراث ملت ماست و بر همین اساس میتوان گفت از همان نخستین ساعات پیروزی انقلاب تکلیف این دو مجموعه برای همیشه روشن شد.
سیداحمد محیط طباطبایی همچنین با اشاره به اینکه در دوره اصلاحات نیز این ادعاها از سوی بنیاد مطرح شد، گفت: همان وقت با ارایه مدارک و مستندات یاد شده، بنیاد ناگزیر شد از ادعایش صرفنظر کند و امروز هم معونت حقوقی سازمان باید یکبار برای همیشه با توسل به مراجع قضایی مالکیت سازمان را بر این مجموعهها روشن کند.
مهدی حجت، قائممقام سازمان میراث فرهنگی اگرچه این موضوع را خیلی جدی نمیداند اما روز گذشته در واکنش به این خبر به مهر گفت: حضرت امام (ره) فرموده بودند که مجموعه اموال شاه در اختیار شورای انقلاب قرار گیرد این شورا نیز تصمیم گرفت که کاخهای نیاوران و سعدآباد و آنچه مربوط به این دو کاخ است را به وزارت فرهنگ و آموزش عالی انتقال دهد تا امروز که این املاک به سازمان میراث فرهنگی منتقل شده است. اما بعد از گذشت ۳۰ سال این بنیاد شکایت کرده که این املاک متعلق به آنهاست. در هر حال روشن است که سازمان میراث فرهنگی متولی نگهداری از میراث تاریخی کشور است.
این نخستین باری نیست که یک نهاد قضایی رایی مغایر با منافع سازمان میراث فرهنگی که پاسدار میراث ملی این سرزمین است، صادر میکند. آنچنانکه آمارها میگویند از سال ۸۴ تا پایان دولت دهم، ۵۰ اثر ثبت شده از فهرست میراث ملی خارج شدهاند و این روند تا امروز نیز نه تنها متوقف نشده است بلکه شتاب بیشتری به خودگرفته به این ترتیب که نهاد قضایی تشخیص میدهد که این آثار که بر اساس قوانین و ضوابط در شمار میراث ایرانیان به ثبت رسیدهاند، میراث ملی نیستند و به جای نهادهای حافظ میراث فرهنگی، اشخاص و مالکان خصوصی میتوانند بدون در نظر گرفتن منافع ملی به تنهایی درباره آنها تصمیمگیری کنند. اگرچه دادگاه بدوی صادر کننده حکم مالکیت بنیاد مستضعفان بر کاخ موزههای سعدآباد و نیاوران با دیوان عدالت اداری متفاوت است اما آنچه از تماشای این روند به دست میآید دست کم این است که مادامی که همه دستگاهها حکومتی به اهمیت میراث فرهنگی که متعلق به همه نسلها و گروهها و آحاد افراد جامعه است آگاه نباشند، سایه تخریبها، سوءمدیریتها و سودجوییها از سر میراث ملی ما دور نخواهد شد.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد