سفر به قلب کویر

نادر نینوایی- آران و بیدگل یکی از شهرهای پر جاذبه ایران است که در استان اصفهان واقع شده است.
تاریخ ریشه‌دار این منطقه به تمدن سیلک می‌رسد و زمانی یکی از قدیمی‌ترین سکونتگاه‌های بشر در اینجا قرار داشته است.
قرار گرفتن آثار و بناهای به‌جا‌مانده از دوره‌های مختلف تاریخی در این منطقه نشان از قدمت باستانی آن دارد، اما جاذبه‌های آران و بیدگل محدود به آثار تاریخی آن نیست بلکه می‌توان در اطراف این شهر شاهد مناظر طبیعی بسیاری بود.
آب و هوای آران و بیدگل گرم و خشک است. این شهر در محدوده شهرهای کاشان، اردستان و نطنز قرار گرفته است.
کویرگردی در مرنجاب
اگر به آران و بیدگل سفر می‌کنید به هیچ‌وجه نباید لذت سفر به کویر مرنجاب را از دست بدهید.
شن‌های صاف و یکنواخت مرنجاب و شب‌های پر ستاره‌ای که بر فراز کویر شکل می‌گیرند توجه هر گردشگر عاشق طبیعت را به خود جلب می‌کند.
فاصله کویر مرنجاب تا آران ‌و ‌بیدگل چیزی حدود ۴۰ کیلومتر است. یک جاده اختصاصی کویر مرنجاب را به آران و بیدگل متصل می‌کند.
در درون این کویر کاروانسرای مرنجاب نیز قرار گرفته است که قدمت آن به دوره صفویه می‌رسد و امکان اجاره اتاق برای اقامت در آن وجود دارد.
در کویر مرنجاب و در میان شن‌های روان، امکان استفاده از تفریحاتی همچون شترسواری، سافاری، موتور چهارچرخ و نیز امکان رصد ستارگان، شبگردی و آتش روشن کردن در کویر (با در نظر گرفتن ملاحظات زیست‌محیطی) برای گردشگران فراهم است.
پوشش گیاهی و جانوری کویر مرنجاب هم در نوع خود جالب است؛ گیاهانی نظیر گز، دم‌گاوی و نیز حیواناتی نظیر شغال، بزمجه، کفتار، آفتاب‌پرست، مارمولک و روباه در این کویر مرکزی ایران سکونت دارند.
از جمله دیدنی‌های کویر مرنجاب می‌توان به دریاچه نمک، جزیره سرگردان و کوه یخاب اشاره کرد.
جاذبه‌های شهری
اگر قصد گشت‌وگذار در شهر آران و بیدگل را داشته باشید، باید بدانید یکی از جاذبه‌های در دسترس شما مجموعه تاریخی قاضی است.
در این مجموعه تاریخی آرامگاه پنج امامزاده قرار دارد؛ همچنین وجود آب انبار و بازارچه باعث شده که به لحاظ تاریخی این مجموعه به یکی از جاذبه‌های آران و بیدگل تبدیل شود.
قدمت این مجموعه تاریخی حدود ۹۰۰ سال است و بنای اولیه آن در دوره حکومت سلجوقیان ساخته شده است. با وجود این در حال حاضر بیشتر بناهای باقی‌مانده مربوط به دوره‌های صفویه، زندیه و قاجاریه هستند.
دانشمندان و علمای بزرگی در گذشته در این مجموعه سکونت داشته‌اند. همچنین بخشی از این مجموعه برای امر قضاوت در سال‌های دور مورد استفاده قرار می‌گرفته است.
مسجد جامع یکی از بخش‌های ویژه این مجموعه تاریخی است که قدمت آن به دوره صفویه می‌رسد. در سردر ورودی مسجد کتیبه‌هایی به خط ثلث و نستعلیق از دوران صفویه و قاجاریه به‌جا مانده است. همچنین آب انبار قاضی نیز بخشی دیگر از این مجموعه تاریخی است که به نام قاضی محمد- وزیر شاه اسماعیل صفوی- به ثبت رسیده است. دور تا دور سردر آب انبار می‌توان نام ‌الله و اسامی معصومین را می‌بینید.
آب‌انبار چهل‌پله سنگی دارد و دیدن کاشی‌کاری‌های زیبای آن می‌تواند برای دوستداران میراث فرهنگی لذت‌بخش باشد. در بازدید از آران و بیدگل حتما سری هم به بقعه امامزاده محمد هلال بن علی بزنید. معماری زیبا و تزئینات دیدنی بنای آرامگاه هر بیننده عاشق میراثی را سر ذوق می‌آورد.
کاشی‌کاری‌های زیبا و معرق‌کاری‌های به کار رفته و گلدسته‌های متعدد به این بنا جلوه خاصی داده است.
گفته می‌شود آینه‌کاری‌هایی که در سقف حرم شده به دستور کریم‌خان‌زند انجام شده است؛ لذا می‌توان یادگار و ردپایی از زندیه هم در بنای این اثر دید.
یک حمام مربوط به عصر صفوی نیز در آران و بیدگل قرار دارد که به آن حمام رییس می‌گویند و قدمت آن به دوره صفویان می‌رسد. بازدید از این حمام می‌تواند بازدیدکننده را با جزئیات سبک زندگی گذشتگان آشنا کند.
دریاچه نمک
در سفر به آران و بیدگل حتما از دریاچه نمک این شهر هم دیدن کنید.
دریاچه نمک در ۳۵ کیلومتری آران و بیدگل و در دل کویر مرنجاب قرار گرفته است. این دریاچه بزرگ‌ترین دریاچه نمک طبیعی در کشور به حساب می‌آید و وسعت آن به حدود ۳ هزار کیلومتر‌مربع می‌رسد.
دریاچه نمک آران و بیدگل با رسوباتی از نمک پوشیده شده است و لایه‌هایی از خاک رس کف آن را مشبک کرده‌اند.
در برخی فصول سال دریاچه کاملا خشک و پوشیده از نمک می‌شود اما در زمان بارندگی عمق دریاچه به دو متر هم می‌رسد.
پس از تبخیر آب دریاچه، نمک‌های آن شکل‌های هندسی زیبایی را روی زمین به‌جا می‌گذارند.
این دریاچه به لحاظ زمین‌شناختی نیز دارای اهمیت است. احتمال بر این است که دریاچه بر اثر فرونشست و فعالیت گسل‌ها ایجاد شده باشد. گفته می‌شود سطح نمکی دریاچه نیز به دلیل انباشت نمک روی آن شکل گرفته است.
جالب است بدانید که بیشتر نمک خوراکی کشور از دریاچه آران و بیدگل تامین می‌شود.
«جزیره سرگردان» تماشایی‌ترین جاذبه دریاچه نمک است که در جنوب آن قرار گرفته است. این دریاچه واقع در زمین خشکی است که با باتلاقی احاطه شده است. مساحت دریاچه حدود سه کیلومتر است و تپه‌های آتشفشانی و چند جزیره کوچک هم در قسمت غربی آن قرار دارند.
چشم‌انداز دریاچه به دلیل جنس خاک آن‌که از رس ساخته شده، متخلخل و تماشایی است.
دو انتهای جزیره به دلیل پدیده سراب حالت محو پیدا کرده است و به خوبی دیده نمی‌شود. همین مساله موجب شده که شکل جزیره همچون قایقی سرگردان در دل دریا به نظر بیاید. برخی مردم محلی بر این باورند که جزیره چون قایقی روی دریاچه حرکت کرده و جا‌به‌جا می‌شود.
در نهایت به خاطر داشته باشید که در سفر به آران و بیدگل فرصت اقامت در بومگردی‌ها و آشنایی با فرهنگ محلی و بومی منطقه را هرگز از دست ندهید.