سقوط آزاد بیت کوین

گروه اقتصادی- با پیدایش و گسترش ارزهای دیجیتال در عرصه بین‌المللی، پرسش‌ها و چالش‌های بسیاری برای سرمایه‌گذاران، بانک‌ها و مردم جهت استفاده و یا مقابله با آن شکل گرفته و این سوال همواره در ذهن فعالان اقتصادی مطرح می‌شود که آیا ارز دیجیتال، که در راس آنها بیت کوین قرار گرفته است، می‌تواند جایگاه دیگر بازارها از جمله طلا، ارز‌های جهانی یا شبکه بانکی را به‌عنوان جایگزینی برای سرمایه‌گذاری به خطر بیندازد یا خیر؟
این در حالی است که روند جهانی نشان می‌دهد ارز دیجیتال در حال تبدیل به طبقه جدیدی از دارایی‌ها است و این جایگاه به خصوص در دوران تشدید تنش‌های سیاسی و اقتصادی ارتقا خواهد یافت و می‌تواند جذابیت سایر بازارها را برای سرمایه‌گذاری با کاهشی چشمگیر مواجه کند‌.
هرچند فرآیند افزایش ارزش بیت کوین طی ماه‌ها و سال‌های اخیر، با روندی فزاینده و پرشتاب مواجه بوده، اما برخی تحلیلگران بر این باورند که قیمت بیت کوین در شرایط کنونی با حباب بزرگی روبه‌رو است و در صورت شکسته شدن این حباب بسیاری از سرمایه‌گذاران به شدت متضرر خواهند شد. گواه این امر نیز در نوسانات غیر قابل پیش‌بینی آن، به ویژه در چند روز اخیر است که باعث شد این پول رمزگذاری شده در صدر اخبار مالی دنیا قرار گیرد‌.
با این وجود به اعتقاد بسیاری از تحلیلگران اقتصادی هیچ راهی برای محدود کردن مبادلات بیت کوین وجود ندارد و بر اساس نظرات برخی کارشناسان، تصمیم هوشمندانه‌ای که می‌تواند از سوی مجامع مختلف اتخاذ شود، طراحی و اجرای ساختاری قانونی برای انجام مبادلات توسط ارزهای دیجیتال در بازار داخلی کشور‌هاست‌.
از دست رفتن یک پنجم ارزش بیت‌کوین
در این میان نوسانات روزهای اخیر بیت کوین، بیش از پیش نگاه‌ها را به سمت این ارز دیجیتال معطوف کرده و باعث شده حساسیت‌ها در میان سرمایه‌گذاران بالا گیرد، به‌گونه‌ای که در آخرین نوسانات شاهد سقوط شدید قیمت و از دست رفتن بیش از یک پنجم ارزش آن بوده‌ایم‌.
به گزارش «جهان‌صنعت» و به نقل از رویترز، روز پنجشنبه، بیت‌کوین تا ۹۰۲۱ دلار سقوط کرد و کمتر از ۲۴ ساعت پس از آن‌که در روز چهارشنبه به رکورد همیشگی ۱۱۳۹۵ دلار دست یافت، یک پنجم از ارزش خود را از دست داد‌. روز پنجشنبه این پول دیجیتال، بیش از ۸ درصد در بورس بیت‌استمپ لوکزامبورگ سقوط کرد و دقیقا به قیمت ۹ هزار دلار رسید و به این ترتیب، در کمتر از ۲۴ ساعت بیش از دو هزار دلار ارزش خود را از دست داد‌. سپس چند دقیقه بعد با اندکی افزایش به رقم ۹۲۰۰ دلار رسید که هنوز شش درصد از ابتدای روز پایین‌تر است‌. این سقوط باعث ایجاد وقفه در روند رشد فضایی بیت‌کوین در ماه‌های اخیر شد؛ ضمن اینکه این پول دیجیتال از ابتدای سال تا روز چهارشنبه تقریبا ۱۱۰۰ درصد رشد کرده بود. اوج‌گیری سریع بیت‌کوین باعث شد تعدادی از سرمایه‌گذاران معروف در مورد رسیدن آن به وضعیت حبابی هشدار دهند و نایب‌رییس بانک مرکزی انگلیس روز چهارشنبه گفت که سرمایه‌گذاران، قبل از سرمایه‌گذاری در پول دیجیتال باید به خوبی درس‌های خود را مطالعه کنند‌. سقوط بیت‌کوین قیمت سایر پول‌های دیجیتال را هم با خود به پایین کشید و طبق آمار وب‌سایت «کوین‌مارکت‌کپ»، بزرگ‌ترین رقیب بیت‌کوین، «اتروم»، هم ۱۹ درصد در معاملات امروز سقوط کرد، با این حال برای این ماه بیت‌کوین همچنان بیش از ۴۰ درصد افزایش داشته است‌.
همچنین در این رابطه «کوین دسک»، اعلام کرد: محبوب‌ترین ارز رمزنگار جهان در برخی از صرافی‌های بزرگ جهان از جمله صرافی «بیت ثامب» کره‌جنوبی از مرز ۱۲ هزار دلار در هر واحد هم در چند روز پیش عبور کرده بود اما اکنون قیمت این ارز دیجیتال طی ۲۴ ساعت گذشته با بیش از ۱۸ درصد کاهش به کمتر از ۱۰ هزار دلار در هر واحد رسیده است‌. در حالی که قیمت مرجع بیت کوین در صرافی‌های بزرگ جهان به رکورد ۱۱ هزار و ۳۸۸ دلار و ۳۳ سنت در طول ۲۴ ساعت اخیر رسیده بود، ناگهان بخشی از حباب بیت کوین ترکید و قیمت آن را به ۹ هزار و ۲۹۰ دلار و ۳۰ سنت پایین آورد که البته بعداز آن بیت کوین تلاش کرد تا بخشی از ارزش از دست رفته خود را جبران کند و در نهایت در حدود ۹۷۹۵ دلار در هر واحد داد و ستد شد‌.
این نوسان قیمت بیت کوین در روزهای اخیر به عنوان شدیدترین جابه‌جایی قیمت در این ارز رمزنگار محسوب می‌شود که علت آن هم به سیل افزایش تقاضا در بیت کوین نسبت داده می‌شود‌.
بر همین اساس «کوین مارکت کپ» اعلام کرد حجم معاملات بیت کوین به رقم قابل توجه ۹ میلیارد و ۷۵۰ میلیون دلار رسید که این رقم برای ارز دیجیتال «اترویم» دو میلیارد و ۲۶۰ میلیون دلار ثبت شده است‌.
از آنجا که سرمایه بازار بیت کوین کمتر از ۲۰۰ میلیارد دلار است، برخی از علاقه‌مندان در حوزه ارز رمزنگار می‌گویند اگر این ارز دیجیتال بخش بسیار اندکی از دارایی ۲۰۰ تریلیون دلاری بازار مالی سنتی را به دست بیاورد، می‌تواند به شدت افزایش یابد‌.
مقابله با جذابیت ارزهای دیجیتال
در این میان اما نهاد‌های پولی و مالی جهانی نسبت به جذابیت ارزهای دیجیتال از جمله بیت کوین واکنش‌های متفاوتی داشته و برای مقابله یا استفاده از ظرفیت‌های آن سیاست‌های جدی را در دستور کار قرار داده‌اند. در همین رابطه بانک مرکزی اروپا در کشمکش با ارزهای دیجیتال، به بانک‌های مرکزی اعلام کرد تا اجرای سیستم پرداخت فوری را عملیاتی کنند‌.
رویترز در این باره نوشت: بانک مرکزی اروپا اعلام کرده است که بانک‌ها باید برای مقابله با جذابیت ارزهای دیجیتال مانند بیت کوین سریعا به پرداخت‌های فوری، که به موجب آن پول بلافاصله و در تمام طول روز دریافت می‌شود، روی بیاورند‌.
«یوِس مرسچ» یکی از اعضای هیات‌مدیره اجرایی بانک مرکزی اروپا گفت: بانک‌ها باید در اسرع وقت پرداخت‌های فوری را در دستور کار خود قرار دهند و یک رویکرد جایگزین را در بحث‌های عمومی مرتبط با نوآوری ادعا شده‌ای که توسط طرح‌های ارز مجازی به ارمغان آمده است، ایجاد کنند‌. بانک‌های مرکزی نگران ارزهای دیجیتال خصوصی هستند که کنترل سیستم بانکی و عرضه پولی آنها را تهدید می‌کند و رگولاتورها بیم آن را دارند که این ارزهای دیجیتال، سیاست‌های پولی آنها را برای مدیریت نرخ تورم تضعیف کند‌. گفتنی است در حال حاضر برخی از بانک‌های مرکزی از جمله «ریکس بانک» سوئد و بانک انگلیس در حال بررسی عرضه پول دیجیتال خود هستند و انتظار می‌رود «ریکس بانک» سوئد پول دیجیتالی را به‌زودی با عنوان e-krona برای حل مساله کاهش چشمگیر استفاده داخلی از پول نقد در این کشور عرضه کند‌. «ریکس بانک» به‌عنوان قدیمی‌ترین بانک مرکزی جهان است که برای اولین‌بار در دهه ۱۶۶۰ میلادی اسکناس را چاپ کرد‌.
به گفته عضو هیات‌مدیره اجرایی بانک مرکزی اروپا، بانک مرکزی اروپا سیستم پرداخت فوری را آزمایش خواهد کرد، اما محدوده‌ای برای برنامه‌های ماجراجویانه چنین فناوری نمی‌بیند و این آزمایش باید با پول نقد در فناوری‌های مختلف دیجیتالی تجربه شود؛ ضمن اینکه دیگر برنامه‌های ماجراجویانه این فناوری به اندازه کافی قدرت ایجاد اختلال را ندارند‌.
هشدار نسبت به آینده
این در حالی است که یک نوبلیست اقتصاد معتقد است بیت کوین دچار حباب مالی شده است و پیش‌بینی می‌شود پس از آنکه تعداد زیادی سوار بر این حباب می‌شوند،سقوط خواهد کرد‌.
جوزف استیگلیتز برنده جایزه نوبل اقتصاد گفت: بیت کوین تنها به دلیل آنکه پتانسیل عدم نظارت را داراست، موفق است‌.
استیگلیتز در این رابطه اعلام کرده که این اتفاق یک حباب مالی است و پیش‌بینی کرده که پس از آنکه تعداد زیادی سوار بر این حباب می‌شوند، سقوط خواهد کرد‌.
هرچند همانطور که اشاره شد در بازار معاملات جهانی برای بیت کوین رکورد دیگری ثبت شد که تنهادر عرض ۲۴ ساعت اتفاق افتاد‌. این رشد که معادل هفت سال از عمر بیت کوین اتفاق افتاده، تنها در سال‌جاری سبب شده تا پول رمزگذاری شده در صدر اخبار مالی دنیا قرار بگیرد و گزارش‌ها نشان می‌دهند که بیت کوین برای اولین‌بار توانست رکورد ۱۰ هزار دلاری را پشت سر بگذارد که این نرخ حاکی از رشد ۱۱ برابری این پول دیجیتالی در سال‌جاری است‌.
بر این اساس و از آنجایی که سرمایه بازار بیت کوین کمتر از ۲۰۰ میلیارد دلار است، پیش‌بینی‌ها حکایت از آن دارد که این بازار در حال رشد، به زودی بخشی از دارایی‌های مالی بازارهای سنتی را به خود اختصاص دهد اما نمی‌توان در مورد آینده ارز‌های دیجیتال در اقتصاد جهان با قطعیت نظر داد و تنها با گذر زمان می‌توان نسبت به گسترش یا کنار رفتن آن از عرصه معاملات اعلام نظر کرد‌.