سقوط آزاد قیمت

گروه نفت و انرژی- سقوط حدود ۷۰ درصدی قیمت نفت‌خام، دامن قیمت گاز طبیعی را هم در بازار جهانی گرفته به طوری‌که هم‌اکنون قیمت گاز در چهار بازار اصلی جهان به حدود نصف کاهش یافته است و خرید محموله‌های LNG در بازارهای اروپایی تقریبا متوقف شده است.
برداشته شدن تحریم‌ها فرصتی را پدید آورده است که ایران به عنوان بزرگ‌ترین دارنده منابع گازی در دنیا حالا جدی‌تر به حضور در عرصه بین‌المللی گاز فکر کند و البته با توجه به نوع قیمت‌گذاری و انتقال گاز، بازارهای همسایه که امکان بهتری برای صادرات با خط لوله و به شکل ارزان هستند، هدف اولویت دار صادراتی ایران به شمار می‌روند.
ایران با در اختیار داشتن بیش از ۳۴ تریلیون مترمکعب ذخایر گاز و برنامه تولید روزانه بالغ بر یک میلیارد مترمکعب گاز طبیعی می‌تواند به زودی وارد عرصه تجارت جهانی این حامل انرژی پاک شود و با این وجود در کنار صادرات گاز، امکان استفاده از این حامل انرژی در صنایع پتروشیمی و نیروگاهی هم وجود دارد اما بازار جهانی گاز، همانند بازار نفت دچار افت شدید قیمت شده است به گونه‌ای که این میزان کاهش شدید قیمت جهانی گاز، منجر به تعطیلی برخی از طرح‌های افزایش تولید LNG در نقاط مختلف جهان شده است، و به استناد گزارش‌های منابع مستند خبری در استرالیا اجرای چهار طرح جدید تولیدLNG با ظرفیت تولید ۳۰ میلیون تن LNG در سال و هزینه سرمایه‌گذاری ۳۹ میلیارد دلاری به حال تعلیق درآمده است.
در مجموع در کل جهان اجرای ۶۸ طرح جدید تولید LNG با سرمایه‌گذاری ۳۸۰ میلیون دلار متوقف شده است. کاهش قیمت گاز سرمایه‌گذاری برای اجرای طرح‌های جدید، افزایش تولید و صادرات گاز و LNG را در سایه قرار داده است.
همزمان با کاهش قیمت جهانی گاز، برخی تولیدکنندگان و صادرکنندگان گاز به منظور حفظ سهم خود در بازار اقدام به قیمت‌شکنی و اعطای امتیازهای بزرگ به مصرف‌کنندگان و مشتریان کرده‌اند، به‌عنوان نمونه قطر با در اختیار داشتن حدود ۷۷ میلیون تن ظرفیت تولید LNG در قراردادهای جدید گازی خود انعطاف به خرج داده است.
قطر در قرارداد گازی خود با شرکت پترونت به عنوان بزرگ‌ترین واردکننده LNG هندوستان علاوه بر کاهش حدود ۵۰ درصدی قیمت فروش گاز در قرارداد بلندمدت، اعمال تغییرات جدید در فرمول قیمت‌گذاری گاز را در دستور کار قرار داده است، علاوه بر این قطر به منظور استمرار صادرات LNG خود به هند از جریمه حدود ۸/۱ میلیارد دلاری با پترونت (به دلیل عدم برداشت کافی گاز و بند Take or pay) چشم‌پوشی کرده است.
هم‌اکنون قیمت هر میلیون بی‌تی‌یو گاز در بازار شمال‌شرق آسیا حدود یک دلار، در بازار جنوب غرب اروپا حدود ۸۰/۲ تا ۳ دلار در بازار NBP انگلیس بیش از سه دلار و در بازار هنری‌هاب آمریکا حدود ۳۰ سنت در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته کاهش یافته است و با تندتر شدن شیب سقوط قیمت جهانی نفت‌خام و عدم توافق کشورها به منظور کاهش سقف تولید نفت پیش‌بینی می‌شود در ادامه سال ۲۰۱۶ میلادی قیمت گاز دست کم اگر کاهش بیشتری نیابد، با افزایش قابل‌توجهی هم روبه‌رو نشود.
از طرفی آمریکا نیز به بازار جهانی گاز و LNG ورود پیدا کرده است اما هم‌اکنون قیمت هر میلیون بی‌تی‌یو گاز در اروپا حدود ۴ تا ۳/۴ دلار بوده این در حالی است که هزینه تمام‌شده تولید گاز صادراتی آمریکا بیش از ۶/۵ دلار برآورد می‌شود.
در صورت حفظ قیمت‌های فعلی، آمریکا نمی‌تواند رقیب جدی برای صادرکنندگان گاز باشد. با این وجود رقابت جدید روسیه و قطر زمینه‌ساز شروع یک جنگ قیمت گاز در بازار و به ویژه در اروپا شده است.
قیمت تک‌محموله گاز طبیعی در بازار آسیا در حالی در هفته منتهی به ١۵ فوریه به زیر پنج دلار سقوط کرد که هفته گذشته به دلیل بروز نقض فنی در مجتمع ساخالین و نصف شدن تولید این مجتمع در آستانه شش دلار قرار گرفته بود.
قیمت تک‌محموله گاز طبیعی در بازار شمال شرقی آسیا در هفته منتهی به ١۵ فوریه برای تحویل چهار تا هشت هفته‌ای با ٨٠ سنت کاهش به چهار دلار و ٩۵ سنت برای هر میلیون بی‌تی‌یو رسید.
توقف تولید از مجتمع ساخالین به دلیل بروز نقص فنی در هفته گذشته در شمال شرق آسیا سبب افزایش قیمت محموله LNGدر بازار آسیا شد اما در هفته جاری، به دلیل نامشخص بودن روند تغییر قیمت‌ها در بازار، مجددا قیمت LNGدر بازار با کاهش همراه شد.
تک‌محموله گازطبیعی در بازار جنوب غربی اروپا چهار دلار و ٣٠ سنت برای هر یک میلیون بی‌تی‌یو معامله شد که نسبت به هفته گذشته پنج سنت کاهش یافت. افزایش عرضه و ضعف تقاضا منجر به کاهش دوباره قیمت‌ها در این بازار شد.
به گزارش اداره امور اوپک و روابط با مجامع انرژی، در بازار NBP انگلستان قیمت هر یک میلیون بی‌تی‌یو گاز هفت سنت افزایش یافت و با چهار دلار و ٢٩ سنت معامله شد.
قیمت گاز در بازار هنری ‌هاب آمریکا نیز در هفته مورد بررسی به دو دلار و هفت سنت برای هر یک میلیون بی‌تی‌یو رسید که نسبت به هفته گذشته، یک سنت کاهش یافت.