سقوط ۱۱۶ هزارتومانی قیمت سکه طی ۳ روز

گروه اقتصادی- سقوط سکه و طلا همچنان ادامه دارد و سکه تمام بهار آزادی که در دو روز ابتدایی هفته ۸۰ هزار تومان ارزان شده بود، روز گذشته هم ۳۶ هزار تومان دیگر پایین آمد تا به یک میلیون و ۱۶۰ هزار تومان برسد و سقوطی کم نظیر را طی یک سال گذشته به ثبت برساند.
ادامه کاهش قیمت جهانی طلا در روزهای پایانی هفته گذشته مقدمات افت قیمت انواع سکه و طلا را فراهم کرد. دیروز هم در آغاز هفته کاری در اروپا و آمریکا، بازار جهانی طلا با کاهش ۲۱ دلاری قیمت هر اونس طلا همراه شد. روند نزولی قیمت هر اونس طلا در بازارهای جهانی که از یک ماه گذشته آغاز شده آنچنان با سرعت پیش رفته است که کاهش ۲۳۰ دلاری برای آن به ثبت رسیده است. در این مدت بهای سکه نیز در ایران نزدیک به ۳۰۰ هزار تومان ارزان شده است تا به کمترین میزان خود طی شش ماه گذشته برسد.
روند بازار جهانی طلا نیز نشان می‌دهد که بهای یک‌هزار و ۳۴۳ دلاری هر اونس طلا، پایین‌ترین رقم را در سه سال اخیر به ثبت رسانده است.
ذخایر بانک مرکزی
اما نکته قابل تامل اینجاست که محمود بهمنی در حاشیه جلسه هفته گذشته هیات دولت اعلام کرد ذخایر طلای کشور به حدی زیاد است که برای ۱۵ سال آینده طلا خریداری کرده‌ایم. در شرایطی که قیمت طلا در بازارهای جهانی از یک ماه گذشته رو به افول گذاشته و حدود ۲۳۰ دلار در هر اونس ارزان شده است، ارزش دارایی‌های طلایی کشور نیز کاهش یافته است. بانک مرکزی که بخش قابل توجهی از ذخایر کشور را به طلا تبدیل کرده است حالا معلوم نیست با ادامه نزول قیمت طلا و کاهش ارزش ذخایر، چه سیاستی را در پیش می‌گیرد.
بانک مرکزی طی سال‌های اخیر بارها از سیاست تبدیل ذخایر ارزی کشور به طلا استفاده کرده است. از همان روزهای ابتدایی فعالیت دولت نهم هم که تحریم‌های اقتصادی آغاز نشده بود از این سیاست به عنوان تدبیری برای حفظ ذخایر کشور سخن گفته شد. دولت حتی در مقطعی تغییر ذخایر ارزی از دلار به یورو را مطرح کرده بود.
در طول این سال‌ها اما دایما بر تبدیل بخشی از دخایر ارزی به طلا تاکید شد. بعد از اعمال تحریم‌ها و ایجاد مشکل در نقل و انتقال پول این موضوع جدی‌تر شد به گونه‌ای که بخش مهمی از پول نفت و گاز صادراتی کشور از طریق طلا به کشور وارد شده است. محمود بهمنی رسما اعلام کرده است که بانک مرکزی هم ارز کشورهای خریدار انرژی ایران را می‌پذیرد و هم از تهاتر با طلا استقبال می‌کند.
نکته مهم این است که به غیر از محدودیت‌های نقل و انتقال پول، دولت از همان ابتدا تمایل فراوانی به تبدیل ذخایر ارزی به طلا داشت. در سال‌های ابتدایی دولت نهم هم در مقطعی اعلام شد که با تدبیر دولت بخشی از دخایر ارزی به طلا تبدیل شده است اما مدتی پس از آن بعد از بروز بحران اقتصادی در غرب، ارزش طلا نیز کاهش یافت تا آن زمان هم این سیاست به ذخایر کشور آسیب برساند. هرچند که آمار و اطلاعاتی از این تبدیل ذخایر و زمان آن اعلام نشده است و نمی‌توان تخمین دقیقی از آن داشت.
به هر سو بازار سکه در ایران اما طی یک سال گذشته اتفاقات ویژه‌ای را تجربه کرده است. عموم این تغییرات دلایلی به غیر از نوسانات طلا در بازارهای جهانی داشته است. در این مدت التهابات ارزی بیشترین تاثیر را بر بازار طلا گذاشته است.
بهای طلا و سکه در ایران به دو متغیر طلای جهانی و قیمت دلار وابسته است. تا پیش از آغاز تغییرات قیمت دلار، تنها تغییرات بازارهای جهانی قیمت طلا و سکه را در ایران جابه‌جا می‌کرد چراکه متغیر دلار در فرمول تعیین قیمت تقریبا به شاخصی ثابت بدل شده بود اما از سال ۹۱ اتفاقی دیگر رقم خورد. بهای دلار در بازار آزاد از یک‌هزار و ۲۰۰ تومان فاصله گرفت و دایما رشد کرد تا در مقطعی حتی به نزدیکی چهار هزار تومان رسید. این تغییر قابل توجه، شرایطی را فراهم کرد تا این بار متغیر قیمت جهانی طلا با نوسانات جزیی در سال گذشته به متغیری نسبتا ثابت تبدیل شود تا این دلار باشد که قیمت سکه و طلا را جابه‌جا می‌کند. تغییرات قیمت سکه از فروردین‌ماه سال گذشته تا امروز نشان می‌دهد که این کالای سرمایه‌ای گام به گام با دلار پیش رفته است.
معرکه دلالان
در این میان که قیمت سکه روز به روز کاهش می‌یابد اما دلار روند نزولی کندتری را پیش گرفته است با این حال تمایل فروش دلار در بازار ارز توسط صرافان و دلالان افزایش یافته به طوری که حراج‌های غیررسمی توسط دلارفروشان به سبک بورس‌ها و مزایده‌های غربی به راه افتاده است.
روز گذشته فروشندگان دلار را با قیمت سه هزار و ۴۵۰ تومان عرضه می‌کردند در حالی که تابلو صرافی‌ها چند قدم بالاتر از این هیاهو، قیمت سه هزار و ۴۸۰ تومان را نشان می‌داد.
فعالان بازار ایجاد این بازار داغ فروش ارز از سوی دلالان و صرافان را دلیلی بر پیش‌بینی آنها از نزول قیمت‌ها می‌دانند.
بازار ارز که از ابتدای سال جاری نوسانات جزیی را از سرگذرانده و کمترین التهاب را داشته است از هفته گذشته با کاهش قیمت مواجه شد و زنگ خطر را برای سرمایه‌گذاران به صدا در آورد از همین رو بسیاری از صرافان تصمیم گرفته‌اند، روشی دیگر را در پیش بگیرند. به نظر می‌رسد تحلیل آنها از آینده بازار بر کاهش قیمت دلار استوار است که تمایل بیشتری به فروش نشان می‌دهند.