سقوط ۹ پله‌ای شطرنج ایران در جهان

شطرنج ایران در رده‌بندی جدید فدراسیون جهانی این رشته با ۹ پله سقوط مواجه شده است؛ جدایی علیرضا فیروزجا و تغییر تابعیت این سوپراستاد بزرگ دلیل این عقب‌گرد است.
فدراسیون جهانی شطرنج در پایان ماه میلادی جاری (دسامبر) رده‌بندی جدید شطرنج‌بازان و کشورهای عضو را اعلام می‌کند. این آخرین رنکینگ فیده در سال ۲۰۱۹ به حساب می‌آید که می‌تواند مبنای عملکرد کشورهای مختلف و نمایندگان‌شان در طول یک سال اخیر باشد. این در حالی است که شطرنج ایران در بخش تیمی این رده‌بندی متحمل سقوط سنگینی شده طوری که از رده ۲۰ به ۲۹ تنزل پیدا کرده است.
البته با توجه به روزهای باقی مانده تا پایان ماه دسامبر و آغاز سال جدید میلادی هنوز مسوولان جهانی شطرنج به صورت رسمی اقدام به اطلاع‌رسانی در مورد رنکینگ جدید شطرنج‌بازان نکرده‌اند اما تغییرات لحاظ شده در آن روی سایت فیده قابل دسترسی و ارزیابی است.
رنکینگ فدراسیون جهانی شطرنج همچون دیگر فدراسیون‌های بین‌المللی به صورت ماهانه منتشر می‌شود. این رنکینگ در دو بخش انفرادی (مردان و بانوان) و تیمی گویای وضعیت کشورهای عضو فیده و بازیکنان آنهاست.
رنکینگ تیمی فیده با لحاظ کردن میانگین ریتینگ ۱۰ نفر اول هر کشور در بخش انفرادی مردان و بانوان تعیین می‌شود. بر این اساس شطرنج ایران در آخرین رده‌بندی جهانی که یک ماه پیش اعلام شد با میانگین ۲۵۶۹ واحد ریتینگ در رده ۲۰ جهان قرار گرفت تا سومین کشور برتر آسیایی در این رده‌بندی باشد.
علیرضا فیروزجا، پرهام مقصودلو، محمدامین طباطبایی، پویا ایدنی و احسان قائم‌مقامی همراه با سارا خادم‌الشریعه، مبینا علی‌نسب، آتوسا پورکاشیان، میترا حجازی‌پور و غزل حکیمی‌فرد ۱۰ شطرنج‌باز اول ایران در رنکینگ ماه نوامبر بودند که میانگین ریتینگ آنها جایگاه بیستمی ایران در بخش تیمی را موجب شد.
آنچه بعد از یک ماه باعث سقوط ۹ پله‌ای شطرنج ایران در بخش تیمی رنکینگ جهانی شده، تصمیمی است که علیرضا فیروزجا برای جدا کردن راه خود از دیگر هم‌تیمی‌هایش در شطرنج ایران گرفته است. این شطرنج‌باز ۱۶ ساله در رنکینگ ماه گذشته فیده ۹ پله صعود داشت و بالاتر از دیگر ایرانیان در رده ۲۸ برترین شطرنج‌بازان جهان قرار گرفت اما ادامه فعالیت‌های او با پرچمی غیر از ایران، تمام امتیازات و تاثیرگذاری‌هایش را از رنکینگ تیمی کشورمان سلب کرده و همین مساله سقوط اینچنینی را موجب شده است.
به هر حال ریتینگ فیروزجا تاثیر زیادی در جایگاه بیستمی ایران داشت. وی که همین چندماه پیش به عنوان اولین ایرانی با عبور کردن از ریتینگ ۲۷۰۰ موفق به کسب عنوان سوپراستاد بزرگی شد، در رنکینگ یک ماه پیش فیده با ۲۷۲۰ واحد ریتینگ بیشترین سهم را در جایگاه تیمی ایران داشت.
جایگاه بیستمی که شطرنج ایران تا همین چند روز پیش در اختیار داشت به صورت تدریجی طی سال‌های متوالی و در اثر درخشش بازیکنان این رشته در رقابت‌های مختلف به دست آمد.
ایران در ابتدای سال ۲۰۱۵ با میانگین ۲۴۷۹ واحد ریتینگ در رده ۵۱ جهان و رده ششم آسیا قرار داشت اما ادامه آهسته و پیوسته مسیری که در پیش گرفته بود این جایگاه را به ۲۰ جهان و سوم آسیا ارتقا داد. با این حال یک سوءمدیریت باعث شد فقط در یک ماه بخش قابل توجهی از رشد و تعالی کسب‌شده از کف برود.