سنگ‌اندازی دولت برای فعالان رمزارز

میرسهیل نیکزاد*
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در یادداشت جدید خود در پلتفرم ویرگول راهکارهایی را در رابطه با استفاده از فناوری رمزارز و بلاکچین ارائه کرده است. او در یکی از راهکارهای خود به مشارکت بازیگران مختلف و نهادهای مرتبط با کریپتوکارنسی‌ها اشاره کرده است.
این در حالی است که نه‌تنها بانک مرکزی، وزارت صمت و وزارت نیرو در رابطه با استخراج رمزارز با فعالان این حوزه همکاری نکرده‌اند بلکه خود وزارت ارتباطات نیز در این زمینه سنگ‌اندازی کرده است. در واقع هر نهادی قصد داشته از این نمد کلاهی برای خود بدوزد. به حسن‌نیت هیچ‌یک از نهادهای دولتی در زمینه کریپتوکارنسی‌ها اعتمادی نیست حتی خود وزارت ارتباطات. یکی از اقدامات غیرمنصفانه‌ای که وزارت ارتباطات در زمینه استخراج رمزارز انجام داد، صدور مجوز به برخی فارم‌ها از جمله فارم پیام بوده است، آن هم در دوره‌ای که ماینینگ رسما در ایران غیرقانونی بوده است.
در شرایطی که دولت و نهادهای نظارتی اعلام می‌کردند ماینینگ ممنوع است، وزارت ارتباطات به چند فارم مجوز فعالیت داده است. این در حالی است که در همان زمان بسیاری به جرم استخراج رمزارز دستگیر شدند.
واردات دستگاه‌های ماینر نیز تا مدت زیادی ممنوع بودند و واردات این دستگاه‌ها قاچاق محسوب می‌شد یا در گمرک می‌ماندند و ترخیص نمی‌شدند. اکنون که سامانه بهین‌یاب امکان ثبت دستگاه‌های ماینر را می‌دهد، باز هم فعالان استخراج رمزارز اعتمادی به دولت ندارند، ممکن است اعلام شود از هر برقی نمی‌توان استفاده کرد، فقط باید در فلان نقطه از ماینرها استفاده کرد، فقط مجازید به فلان نهاد یا فلان شخص ماینرها را بفروشید و… اگر حسن‌نیتی بود از ابتدا واردات دستگاه‌های ماینر غیرقانونی اعلام نمی‌شد. در واقع دولت ماینرها را غیرقانونی اعلام کرد تا آنها را مصادره کند. پیش از این نیز هزاران هزار دستگاه ماینر مصادره شده و گمرک اجازه ترخیص ماینرها را نمی‌داد. به نظر می‌رسد اکنون قانونی شدن ماینرها نیز به دلیل منافعی صورت می‌گیرد.
در مجموع سیاست دولت همواره این بوده که ماینینگ خوب است و بیت‌کوین رمزارز بسیار جذابی است اما فقط برای دولت. مردم هم در اعتراض به انحصاری کردن ماینینگ و استفاده از رمزارزها به صورت قاچاقی این اقدامات را انجام می‌دهند، در واقع این امر به نوعی تنبیه دولت است.
بانک مرکزی نیز موانع بسیاری برای استفاده از رمزارزها ایجاد کرده و گشایش‌هایی که وظیفه‌اش بوده را انجام نداده است. بانک مرکزی موفق نشد برای تاجران زیرساخت پرداخت‌های خارجی ایجاد کند، اگر دلیل این امر تحریم‌ها باشد، باز هم تحریم‌ها حاصل رفتارهای دولت است. زمانی که بانک مرکزی استانداردها را رعایت نمی‌کند، شرکت‌هایی که ایران را تحریم نکرده‌اند نیز در صدد تحریم کشورمان می‌افتند. یکی از مشکلات اصلی کشور این است که منشأ تراکنش‌ها شناخته نمی‌شود، افراد هویت الکترونیکی و غیرالکترونیکی ندارند و به عمد تلاش می‌شود به آنها کارت‌های ملی الکترونیکی ارائه نشود، اگر امکان رصد تراکنش‌ها وجود داشته باشد، تراکنش‌های مالی شفاف بوده و پولشویی نمی‌شود. اگر تراکنش از یک میزانی بیشتر باشد افراد موظف می‌شوند سند مالی بیاورند و مالیات بپردازند، این نظام مالی در تمامی دنیا برقرار است اما دولت تلاش می‌کند این اتفاق نیفتد. کارت ملی الکترونیکی صادر نمی‌شود و گفته می‌شود تکنولوژی آن در ایران وجود ندارد این در حالی است که با همین تکنولوژی روزانه هزاران کارت بانکی در کشور صادر می‌شود. به نظر می‌رسد استراتژی دولت به این سمت باشد که هویت‌ها مخدوش بوده و پولشویی راحت انجام شود. از سوی دیگر اگر تحریم هستیم بانک مرکزی باید اجازه استفاده از رمزارزها را بدهد تا مشتریان خارجی را از دست ندهیم اما بانک مرکزی این امکان را مسدود می‌کند. در واقع هر تحریمی که آمریکا برای ایران در نظر می‌گیرد، بانک مرکزی چند برابر آن را برای فعالان رمزارز اعمال می‌کند. از سوی دیگر اگر استفاده از رمزارز در آمریکا محدودیت‌ها و قوانینی دارد استفاده از تراکنش‌های مالی و امکان تبادلات بین‌المللی وجود دارد.
* عضو انجمن بلاکچین ایران