24 - 12 - 2022
سهامداران احساسی تالار شیشهای را به هم ریختند
هادی مومنی
همان طور که پیشبینی شد و روز گذشته به آن اشاره کردیم، توقف نماد شش شرکت به دلیل شفافسازی اطلاعات مالی کافی بود تا شاخص معاملات بورس بعد از شوک افت ۱۷۶ واحدی در روز شنبه در دومین روز معاملاتی نیز با یک ریزش وحشتناک که با ۵۰۶ واحد سقوط همراه بود و به ۳۷ هزار و ۱۱۶ واحد برسد تا چشمها را در تالار شیشهای بعد از نزدیک به ۱۸ ماه که معاملهگران شاهد اینچنین ریزشی نبودند خیره کند. هرچند توقف نماد شرکتها یک امر معمول در بورسهاست اما وقتی در چند روز گذشته این دستور بازدارنده برای معاملات شرکتهای بزرگ و به نوعی هدایتگر بازار اتخاذ شد شاید تصمیمسازان فکر این جای دستور خود را نکرده بودند که بازار و سرمایهگذران بعضا احساسی آنچنان واکنشی از خود نشان خواهند داد که به بزرگترین ریزش و سقوط شاخص کل معاملات بورس منتهی خواهد شد. البته شاید در فضایی که در چند هفته گذشته روند معاملات به سمتی پیش میرفت که شاهد رشدهای بعضا نزدیک به یکهزار واحدی نیز بودیم این افت رقم قابل توجهی را شامل نشود و به نوعی نتواند آنچنان که انتظار میرود حساسیتبرانگیز باشد اما واکنش معاملاتی سهامداران تحلیلهای دیگری را پررنگ میکند. این دیدگاه که سهامداران در بورس با حرکت بادهای قیمتی سهمها به اینسو و آنسو میروند اصلیترین تحلیل این شرایط است، چرا که اگر به صفهای فروش سهمها طی دو روز اخیر به خصوص بعد از توقف نمادهای شش شرکت و به طور ویژه در پایان معاملات روز گذشته توجه کنیم به خوبی به این نکته میرسیم که ترسوهای بازار مشغول فرار از بورس حداقل برای کوتاهمدت هستند و این خروج نقدینگی مورد توجه بخش قابلتوجهی از بازار شده و شاخص کل را نیز تحت تاثیر خود قرار داده است.
در پارامتری دیگر باید به نقش سفتهبازان نیز اشاره کرد که با کوچکترین محرک منفی در تالار شیشهای به نوعی موجهای منفی را تقویت میکنند تا معاملات از حالت عادی خود خارج شود و این یکی دیگر از آسیبهای این گونه سقوطهاست اما اگر همه این عوامل را کنار هم بگذاریم باید در مقابل آن به نقش غیر قابل انکار حقوقیهای بازار سرمایه نیز اشاره کرد و آن را از نظر دور نگه نداشت. این روزها سهامداران حقیقی و حتی حرفهایهای بازار با چشمان بازتری به فعالیت حقوقیهای توجه دارند و تحرک نداشتن این گروه از فعالان بازار به روشنی توانسته است پالسهایی را به همه معاملهگران مخابره کند. به هر سوی این زنجیرهها اگر به درستی مورد حمایت ارکان داخلی و خارجی بورس قرار نگیرند و دل خوش به شاخص بیش از ۳۷ هزار واحد ماند نباید انتظار داشت که همان طور شاخص طی کمتر از چهار ماه از ۲۴ هزار واحد به فرای ۳۷ هزار واحد رسید به مرزیهای جدید منفی سقوط کند و آن زمان دیگر چارهای جر تسلیم شدن در نوسانها بازار باقی نمیماند.
نرخ ارز محرک رشد شاخص
هماکنون ارزش صنایع کشور با احتساب دلار سه هزار تومانی نسبت به سال گذشته سه برابر شده است. غلامرضا حیدری کرد زنگنه، در گفتوگو با ایلنا در خصوصص ارزیابی بورس و معاملات آن اظهار داشت: بخشی از افزایش شاخصهای بورس به مساله افزایش نرخ ارز برمیگردد و با در نظر گرفتن نرخ ارز ارزش صنایع بورسی نیز افزایش پیدا کرده است. وی افزود: اگر هماکنون بخواهیم پروژههایی مانند فولاد مبارکه، پالایشگاه نفت اصفهان یا نیروگاههایی که از قبل داشتهایم را احداث کنیم اگر هیچ تورمی در جهان رخ ندهد حداقل باید سه برابر گذشته سرمایهگذاری کنیم و افرادی که سهام این شرکتها را خریداری میکنند این موارد را میدانند اما با توجه به اینکه داراییهای شرکتها سالی یک بار تجدید ارزیابی میشود هماکنون با قیمتهای تمام شده خیلی بالاتر است و کسی که در بورس کار میکند این مساله را میداند و سهام باز هم برای افزایش مجدد جا دارد. کرد زنگنه خاطرنشان کرد: مساله دیگر سود شرکتهای صادراتی است. در این مورد باید اشاره کنم که اگر در گذشته کالایی با قیمت ۵۰ دلار به فروش میرفت و قیمت آن ۵۰ هزار تومان میشد، هماکنون با کاهش ارزش ریال قیمت آن کالا به ۱۵۰هزار تومان افزایش یافته و بر این اساس شاخص سود شرکتها هم افزایش یافته و در سال آینده نیز ممکن است این روند ادامه داشته باشد. رییس پیشین سازمان خصوصیسازی تصریح کرد: هماکنون ارزش صنایع کشور با احتساب دلار سه هزار تومانی نسبت به سال گذشته سه برابر شده است. وی در خاتمه گفت: شاخصها نه تنها حبابی نیستند بلکه هنوز برای افزایش قیمتها جا دارند و پیشبینی کارشناسان تا ۴۰ هزار واحد هم هست. هرچند ارزش ذاتی و قیمت داراییها تغییر کرده و صنایع جایگزین نیز تغییر کرده است.
بورس یگانه بازار جذب نقدینگی
جهشهای پی در پی شاخصهای بورس طی هفتههای اخیر تا حدود زیادی معلول ورود نقدینگی به بازار سرمایه است و تا زمانی که اتفاق خارج از معمولی رخ ندهد و جریان ورودی نقدینگی هم به همین شکل باشد، این جهشها ادامه خواهد یافت. این تحلیل محمدیوسف امینداور، فعال و کارشناس بازار سرمایه است که در گفتوگو با موج میگوید: آمارهای رسمی از نرخ رشد نقدینگی نشان میدهد که طی ماههای اخیر حجم بالایی از پول پرقدرت به طرق گوناگون وارد اقتصاد کشور شده است و این روند همچنان نیز ادامه دارد به گونهای که برخی محاسبات میزان نقدینگی ورودی به اقتصاد را تا روزی ۵۰ میلیارد تومان نیز برآورد میکنند.
تعادل معاملات در اختیار حقوقیها
همچنین محمدعلی احمدزادهاصل در ارتباط با شرایط این روزهای بورس این گونه اظهار داشت: هر تحلیلگری براساس دیدگاه خود احساس نگرانی کرده یا به منطقی بودن روند بازار اعتقاد دارد اما باید به واقعیتهای بازار سهام توجه داشت چراکه نقدینگی عظیم وارد شده به معاملات در شرایطی که در بازارهای موازی خبر جدیدی به گوش نمیرسد، به روند حرکت بورس شتاب جدیدی بخشیده است. این کارشناس ارشد بازار سرمایه در تشریح این وضعیت گفت: بازار سهام باید در تعقیب این نقدینگی پرقدرت بسیار موفق عمل کند و میتوان دلیل آن را اینگونه بیان کرد که حجم پول جدید وارد شده به بازار سرمایه میتواند افزون بر اینکه در خدمت تولید قرار میگیرد اما آثار تورمی با خود به همراه نداشته باشد. از این رو بازار سرمایه میتواند پناهگاهی مناسب برای سرمایههای سرگردان و راکد در جامعه باشد.
وی درباره روند بهای ارز و اثرات آن بر رشد قیمتها میگوید: افزون بر تعدیل قیمت انواع کالا بر مبنای نرخ ارز مبادلاتی، ارزش جایگزینی شرکتها نیز با رشد قابل توجهی همراه شده است اما آثار واقعی آن بر بورس باید مورد بررسی دقیق قرار گیرد چراکه در بخش واقعی اقتصاد کشور به تبعیت از نوسانات ارزی، حرکتهای جدیدی بروز کرده و طبیعی است که بورس به عنوان بازار ثانویه تحت تاثیر این تغییرات قرار گیرد. احمدزاده اصل تصریح کرد: تحلیلگران فعال بازار نیز براساس تغییر در ارزش جایگزینی شرکتها عمل کرده و رشد قیمت سهام را ناشی از رشد سودآوری شرکتهای بورسی میدانند. این موضوع از این منظر روندی معقول و طبیعی به نظر میرسد.
صورتهای مالی محور اصلی سود
احمدزاده اصل نکته مهم دیگر را لزوم ارزیابی دقیق صورتهای مالی شرکتها بیان کرد و گفت: باید بررسی شود که موارد برآوردی در اطلاعات مالی شرکتها به واقع امکان تحقق را دارد یا خیر. افزون بر این موضوع، فضای کلی بازار سهام نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است چراکه تا زمان حضور نقدینگی اخیر تزریق شده به بازار، این روند مثبت تداوم دارد اما با خروج آن، عملکرد حقوقیها عاملی موثر در تعیین جهت حرکت بورس به شمار میآید. مدیر عامل شرکت سرمایهگذاری توسعه صنایع معدنی امید با تاکید بر اینکه بهتر بود این حجم پول عالمانه و با آگاهی بیشتر وارد بازار میشد، اظهار داشت: با ورود این سرمایهها هیجان به بورس اعمال شده، اما در حال حاضر این هیجانات کاذب نیست.
چراکه ارزش جایگزینی شرکتها نیز طی سال جاری افزایش چشمگیری داشته است اما آنچه که حساسیت فعالین بازار را برانگیخته، نگرانی مربوط به این امر است که آیا رشد سودآوری شرکتها در سال آینده نیز تکرار میشود یا خیر؟وی نقطه بارز این امر را آثار مربوط به اوضاع سیاسی کشور عنوان کرد و افزود: چنانچه شرایط سیاسی بهبود یابد، برخی شرکتها اثراتی منفی میپذیرند و در مقابل برخی دیگر وضعیت بهتری را شاهد خواهند بود. این کارشناس بازار سرمایه اتخاذ دیدگاه بلندمدت همراه با سنجیدن وضعیت به صورتی واقع بینانه را یک الزام دانست و گفت: سرمایهگذاران باید افزون بر این موارد، تحلیلهای دقیق را نیز در تصمیمات خود مدنظر قرار دهند تا از سایه نگرانیهای احتمالی حاکم بر بازار نیز کاسته شود.
آتش داغ سفتهبازان
مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری توسعه صنایع معدنی امید پولهای جدید وارد شده به بورس را با هدف سفتهبازی دانست و عنوان کرد: با توجه به اینکه به نظر میرسد این مبالغ هنگفت به منظور فعالیتهای سفتهبازانه به بازار سهام هجوم آورده باشد، میتوان خروج آنها به مرور زمان را پیشبینی کرد. علت اینکه هماکنون حقوقیها در مبالغ هنگفت فروشنده سهام هستند نیز به همین امر مرتبط میشود اما پس از عبور از این مرحله، حقوقیها میتوانند نقدینگی خود را با اطمینان بیشتری در بورس سرمایهگذاری کنند و اثربخشی بالایی را بر روند معاملات از خود نشان دهند.
وی افزود: در شرایط کنونی حقیقیها تسلط بیشتری بر روند بازار دارند اما نباید از نقش حقوقیها غافل ماند، چراکه یکی از عوامل برقرارکننده تعادل بورس ورود و خروج سرمایهگذاران حقوقی در خصوص خرید و فروش سهام و پیگیری امور مربوط به بازارگردانی سهمهای موجود در پرتفوی آنها در شرایط فراز و فرود بازار است. احمدزاده اصل با پیشبینی تداوم حرکت رو به جلوی بازار البته با شدتی کمتر در بیان اسامی گروههای پیشتاز در روند صعودی گفت: صنایع معدنی، پالایشی و پتروشیمی به دلیل رشد سودآوری و تقاضای بالای محصولات آنها به ویژه در بازار داخلی حرکت صعودی خود را ادامه خواهند داد. البته به نظر میرسد با فضای حاکم بر بورس، صنایع دیگری همچون خدماتیها، بانکیها، واسطهگریهای مالی و نیز ساختمانیها با شدت و ضعف اندکی نسبت به گروههای پیشتاز تا پایان امسال روندی صعودی را اتخاذ کنند.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد