سهم خوشبینانه بورس در تامین مالی

یک کارشناس امور اقتصادی سیاست‌های مربوط به بازار سرمایه در بسته خروج از رکود دولت را مورد بررسی قرار داد. مرتضی صفاری در گفت‌وگو با ایسنا، ضمن اشاره به سیاست‌های مربوط به بازار سرمایه در بسته خروج از رکود دولت گفت: فروش اوراق قرضه از طریق سیستم بانکی صورت می‌گیرد اما دولت می‌خواهد آن را وارد بازار سرمایه کند. از طرف دیگر تامین مالی شرکت‌ها از طریق افزایش سرمایه صورت می‌گیرد، اما در این بسته به فروش اوراق مشارکت و پروژه محوری تاکید بیشتری شده است. صفاری در ادامه افزود: این بسته بازار سرمایه را یک بازار بلندمدت دیده است در حالی که افرادی که وارد بازار سرمایه می‌شوند و در آن فعالیت می‌کنند با ریسک بالا مواجهند و افرادی که به دنبال ریسک پایین هستند وارد بازار پول می‌شوند و فعالیت‌هایی مثل سپرده‌گذاری کوتاه‌مدت، بلندمدت و خرید و فروش اوراق عرضه انجام می‌دهند. این کارشناس اموراقتصادی افزود: انتظار دولتمردان این است که انتشار اوراق قرضه در بازار سرمایه صورت بگیرد و این کار دشواری‌های خاصی دارد زیرا کسانی که در بازار سرمایه شرکت دارند با نرخ بهره و نرخ بازدهی بالا مواجهند و اگر بخواهیم محدودشان کنیم سرمایه‌گذاری محدود می‌شود. وی با اشاره به اینکه تامین مالی بازار سرمایه از طریق فروش اوراق مشارکت امکان‌پذیر نیست بیان کرد: تاکید دولت بر تامین مالی در بازار سرمایه خیلی خوشبینانه است، البته صندوق‌های زمین و ساختمان هنوز وارد نشده‌اند و باید عملکرد آنها ارزیابی شود و ببینیم در بازار جذابیت دارند یا نه اما اینکه با افزایش سرمایه شرکت‌ها آنها را به سودآوری برسانیم کار مثبتی است که می‌تواند با واگذاری شرکت‌های دولتی و مردم رونق در فضای کسب‌وکار و معافیت‌های مالیاتی شرکت‌های بورسی به علت طرح توسعه انجام گیرد. صفاری گفت: برای جذب نقدینگی در اقتصاد دو روش بازار پول و بازار سرمایه وجود دارد، بازار پول برای منابع کوتاه‌مدت است که اقساط زیر یک سال دارند و بازار سرمایه برای تامین مالی بلندمدت است. کارشناس امور اقتصادی همچنین در خصوص ایجاد صندوق‌های بازنشستگی خصوصی بیان کرد: این صندوق‌ها به نوعی پس‌انداز بلندمدت هستند تا افراد بتوانند در زمان بازنشستگی از موجودی این صندوق‌ها استفاده کنند. مثل صندوق بازنشستگی تامین اجتماعی و شهرداری. البته صندوق بازنشستگی خصوصی یکی دو تا بیشتر نداریم و اغلب دولتی هستند چون مدیریت دولتی دارند و به جای فعالیت‌ اقتصادی فعالیت سیاسی پیدا می‌کنند. به همین دلیل می‌خواهند اجازه دهند شرکت‌ها صندوق بازنشستگی خصوصی تشکیل دهند و مدیریت را خودشان به دست بگیرند تا فعالیت‌های اقتصادی انجام شود این صندوق‌ها اغلب دچار مشکل نقدینگی هستند و اعلام ورشکستگی کرده‌اند.
کمرنگ شدن پویایی معاملات
در سویی دیگر عضو هیات‌مدیره کانون نهادهای سرمایه‌گذاری عنوان کرد: بازار سرمایه نیز همانند سایر اجزای اقتصاد کشور، پس از تلاطم‌های سال گذشته روزهای بسیار آرامی را می‌گذراند. به طوری که خود اهالی بازار نیز از این آرامش بیش از حد نگران هستند. علی بیدگلی اسلامی، عضو هیات‌مدیره کانون نهادهای سرمایه‌گذاری در گفت‌وگو با اکوبورس، از نگرانی اهالی بازار سرمایه در رابطه با آرامش بی‌اندازه بازار سخن گفت. بیدگلی اسلامی در رابطه با روند فعلی بازار عنوان کرد: بازار سرمایه نیز همانند سایر اجزای اقتصاد کشور پس از تلاطم‌های سال گذشته روزهای بسیار آرامی را می‌گذراند به طوری که خود اهالی بازار نیز از این آرامش بیش از حد نگران هستند. ذات بازار همواره با نوسانات همراه بوده است اما کاهش نوسانات روزانه، هفتگی و ماهانه بازار در ماه‌های اخیر موجب کاهش حجم معاملات شده است که به تبع آن نقد شوندگی و سرعت گردش معاملات سهام نیز کاهش پیدا کرده‌اند. به بیان دیگر می‌توان گفت که پویایی بازار کم شده است. وی ادامه داد: این رکود در تمامی بازار‌های موازی همچون بازار پول، مسکن، کالاهای مصرفی سرمایه‌ای همچون خودرو، طلا و ارز نیز دیده می‌شود. کاهش حجم معاملات و مبادلات در این بازارها نیز در مقایسه با دوره مشابه سال‌های گذشته بسیار چشمگیر است. در واقع می‌توان گفت که حجم کلی جریان نقدی و مبادلاتی در اقتصاد کشور کاهش یافته و بازار‌های مالی و کسب‌وکار در حال اصلاح ساختار خود هستند. عضو هیات‌مدیره کانون نهادهای سرمایه‌گذاری در رابطه با چشم‌انداز بازار نیز عنوان کرد: با نزدیک شدن به پایان دوره شش ماهه عملکرد شرکت‌ها و روشن شدن بحث مذاکرات هسته‌ای امید است که در نیمه دوم امسال شاهد بهتر شدن بازار باشیم چراکه در گزارش‌های شش ماهه امسال به احتمال زیاد شاهد انحراف معیار کمی از EPS‌های بودجه‌های سال‌جاری در مقایسه با سال گذشته خواهیم بود. بیدگلی‌اسلامی افزود: در سال جاری از عمده دلایل کاهش نرخ سرمایه‌گذاری‌ها وجود یک پارادوکس در کشور است چرا که نرخ تامین مالی به دلیل افزایش بهای تمام شده پول شبکه پولی بالا رفته است. به این معنا که بانک‌ها با نرخ‌های بیش از ۲۰ درصد در حالی سپرده جذب می‌کنند که با در نظر گرفتن نرخ‌های سپرده قانونی و… بهای تمام شده پول برای آنها بیش از ۲۷ درصد است بنابراین برای جذب درآمدهای خود مجبورند با نرخی بیش از ۲۷ درصد تسهیلات را به اهالی صنعت ارایه دهند به همین دلیل در بازاری که بازده مورد انتظار بیش از ۲۷ درصد بوده اما نرخ تورم انتظاری کمتر از ۲۰ درصد است، تمایل به سرمایه‌گذاری کاهش پیدا می‌کند.
به عبارت دیگر در یک اقتصاد سالم، زمانی که نرخ بهره بیش از نرخ تورم است، نرخ سرمایه‌گذاری‌ها کم می‌شود. عضو هیات‌مدیره کانون نهادهای سرمایه‌گذاری عنوان کرد که برای حل این مشکل نیز باید در اولین فرصت ممکن راه‌هایی برای کاهش نرخ بهره ارایه شود تا بازارها به تعادل برسند.