سهم پایتخت از ساخت یک میلیون واحد در سال

وضعیت مسکن در استان تهران تاکنون نشان داده که بازار مسکن در این استان و به خصوص پایتخت هدایت‌گر صنعت ساختمان در کشور و موثر بر بازار نقل و انتقالات در شهرهای بزرگ و پرجمعیت کشور است. به‌گونه‌ای که حتی بر متغیرهای کلان اقتصادی و بازارهای موازی نیز اثرگذار است. ناظران بازار مسکن در تهران بر این باورند که در هر نوع تصمیم‌گیری و سیاستگذاری ساخت مسکن، باید سهم ویژه‌ای برای استان تهران به عنوان پرجمعیت‌ترین استان کشور در نظر گرفت. در این رابطه به تازگی قانون ساخت سالانه یک میلیون واحد مسکونی به تایید شورای نگهبان رسیده و به تکلیف قانونی دولت تبدیل شده است.
آنچه قانونگذاران در این مصوبه پیش‌بینی کرده‌اند، این است که برای اجرای این طرح باید زمین‌های دولتی در اختیار متقاضیان قرار گیرد و بانک‌ها نیز حداقل ۲۰درصد تسهیلات خود را به بخش مسکن اختصاص دهند.
اما این همه ماجرا نیست؛ در استان‌ها و مناطقی که زمین گران یا کمیاب است، اجرای این قانون با موانعی روبه‌رو خواهد شد، از جمله در استان تهران قیمت زمین به دلیل کمیاب و گرانقیمت بودن، بخش عمده‌ای از هزینه مسکن را تشکیل می‌دهد.
برای نمونه سازندگان در شهر تهران می‌گویند که زمین کالایی بسیار گران و کمیاب است به‌طوری‌که ۶۰ تا ۷۰درصد قیمت ساخت مسکن را به خود اختصاص داده است.
از این منظر و با توجه به اینکه استان تهران حدود ۱۴ میلیون نفر را در خود جای داده است، و در حالی که طبق گزارش بانک مرکزی در مردادماه گذشته متوسط هر مترمربع واحد مسکونی در شهر تهران به حدود ۳۱ میلیون تومان رسیده است، نیازمند بررسی کارشناسی طرح ساخت یک میلیون واحد مسکونی در کشور برای این استان هستیم.
مهدی روانشادنیا کارشناس بازار مسکن و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، در این باره به ایرنا گفت: اگر بخواهیم به نسبت جمعیت، قانون ساخت سالانه یک میلیون واحد مسکونی در کل کشور را، در سطح استان تهران بررسی کنیم، باید بین یک چهارم تا یک پنجم از این واحدها در این استان احداث شود.
وی افزود: از لحاظ فقر مسکن ملکی در استان تهران وضعیت خوبی نداریم و این استان به لحاظ مسکن از میانگین کشوری پایین‌تر است که می‌تواند سهم تهران را از وعده دولت بیشتر کند.
روانشادنیا با اشاره به اینکه ما اگر بخواهیم به صورت کارشناسی به این موضوع توجه کنیم محدودیت‌هایی وجود دارد، تصریح کرد: به‌طور مثال اگر دیدگاه آمایش سرزمینی داشته باشیم باتوجه به خطر بالقوه زلزله در استان تهران و جمعیت‌پذیری بیشتر، ساخت و ساز در تهران ریسک سکونت را در کشور بالا می‌برد. وی خاطرنشان کرد: از طرف دیگر فقر منابع آب، از دست دادن محیط‌های آبرفتی که محل کشاورزی در استان تهران بوده است، می‌تواند مشکلات استان را علاوه بر ایجاد حاشیه‌نشینی و مسائل پیرامون آن بیشتر کند.
این استاد عمران دانشگاه ادامه داد: همچنین جنس مسکنی که در شهر و استان تهران قرار است ساخته شود، با مابقی واحدهایی که قرار است در کل کشور ساخته شود تفاوت‌های معناداری باید داشته باشد از جمله اینکه در استان تهران با فرسودگی واحدهای مسکونی، بدمسکنی، بافت‌های ناکارآمد شهری و حاشیه‌نشینی مواجه هستیم.
وی خاطر نشان کرد: توجه به آمایش منطقه‌ای و نوسازی واحدهای موجود می‌تواند یک مساله جدی باشد که نمی‌توان از آن چشم‌پوشی کرد؛ همچنین از لحاظ توزیع ساخت‌وساز، وعده یک میلیون واحد مسکونی دولت می‌تواند در استان تهران با بقیه کشور تفاوت‌های فراوانی داشته باشد.
به نظر می‌رسد با توجه به وضعیت موجود و دیدگاه کارشناسان، ساخت یک میلیون واحد مسکونی در کشور، در استان تهران باید با توجه به ویژگی‌های خاص بهای زمین، مساله زمین‌های کشاورزی، خطر زلزله، جمعیت‌پذیری، حاشیه‌نشینی و بافت‌های فرسوده انجام شود.
همچنین سهم استان تهران از میان یک میلیون واحد مسکونی در کشور با توجه به جمعیت و تاثیرگذاری قیمت مسکن در این استان بر تمام کشور باید بیشتر باشد، تا عملا بهای مسکن پایین و دستیابی به آن برای همگان امکان‌پذیر شود.