سودآوری شرکت‌های پروژه‌محور برای سهامداران خرد

شورای عالی بورس به تازگی دستورالعمل تاسیس شرکت‌های سهامی عام پروژه را تصویب کرده است؛ اقدامی که از سوی صاحب‌نظران بازار سرمایه مثبت ارزیابی شده و در راستای تحقق مردمی‌سازی اقتصاد و رفع مشکل تامین منابع مالی طرح‌های زیربنایی کشور و سرمایه‌گذاری مردم به صورت تضمینی قلمداد می‌شود تا مسیر توسعه کشور بدون نیاز به نفت و استقراض بانکی یا خارجی با هدایت نقدینگی مردم به سمت تولید در بخشی از بازار سرمایه میسر شود. روح‌الله حسینی‌مقدم، عضو شورای عالی بورس، با اشاره به مصوبه ایجاد شرکت‌های سهامی عام پروژه گفت: با استفاده از این مدل مردم می‌توانند با سرمایه کم یا اندک به هر میزان در پروژه، کنار سرمایه‌گذاران بزرگ قرار گیرند. بازار سرمایه دوباره برای مردم جذاب شده و با حرکت آرام اما رو به رشدی که شاخص طی هفته‌های گذشته تجربه کرده، امید برای بازگشت رونق به بازار سرمایه جان گرفته است، اما دیگر نه بازار با صعودهای فزاینده روبه‌رو است و نه سهامداران آنقدر بی‌تجربه هستند که تن به هر خریدی در بورس بدهند؛ بنابراین به نظر می‌رسد بازار می‌تواند در یک فضای آرام و منطقی‌تر نسبت به گذشته پیش برود و رشد کند. بسیاری از سهامداران و شرکت‌های بورسی، روزهای بد بازار سرمایه در نیمه دوم سال گذشته را از یاد نبرده‌اند و اگرچه هنوز هم اما و اگرهای زیادی نسبت به تامین مالی پروژه‌ها در بورس دارند، اما به هر حال به‌کارگیری ابزارهای جدید در بازار می‌تواند آنها را نسبت به تامین مالی مناسب‌تر از بورس امیدوارتر کند. حضور حداکثری مردم در تمام لایه‌های اقتصادی اعم از سرمایه‌گذاری، مدیریت، سهم‌بری و نفع‌بری و مالکیت از ارکان اصلی اقتصاد مقاومتی است و دولت نیز باید حداقل دخالت را در کسب و کار و اقتصاد داشته باشد. در این صورت، مردم به عنوان عاملیت اصلی در اقتصاد شناخته می‌شوند و «کار مولد»، از ارزش‌های اصلی اقتصاد خواهد شد؛ به همین دلیل اقتصاد ایران نیاز به تعریف انواع مدل‌های جدید سرمایه‌گذاری و به‌کارگیری ابزار متنوع در بازار سرمایه دارد تا سرمایه‌گذاری و مالکیت حداکثری مردم در اقتصاد کنونی حاصل شود و در نتیجه آن مردمی‌سازی اقتصاد و تحقق اقتصاد مقاومتی به وقوع بپیوندد.
ایجاد فرصت تامین مالی
برای پیمانکاران
عضو شورای عالی بورس در گفت‌وگو با خبرنگار مهر گفت: هدف از تصویب این دستورالعمل ایجاد فرصت برای افراد حقوقی و شرکت‌های پیمانکار پروژه‌های عمرانی است تا بتوانند از ظرفیت بازار سرمایه جهت تامین مالی پروژه‌های ملی و توسعه‌ای عمرانی استفاده کنند. حسینی‌مقدم افزود: هدف از ایجاد مدل شرکت سهام عام پروژه برای پیمانکاران، تقویت بازار اولیه بورس و هدایت نقدینگی به پروژه‌های دارای توجیه اقتصادی است. وی اضافه کرد: در مدل شرکت سهامی عام پروژه مطابق قانون تجارت ابتدا پذیره‌نویسی برای عموم جامعه شکل می‌گیرد و قاعدتا بر اساس یکسری منابع اطلاعاتی پروژه توسط مشاور و بورس اوراق بهادار تایید می‌شود و در اختیار همگان قرار می‌گیرد. مطابق این مصوبه سرمایه شرکت سهام عام پروژه ‌باید حداقل ۰۰۰/۱ میلیارد تومان باشد و موسسین آن باید حداقل ۵۰ درصد سرمایه شرکت را به شکل نقدی و غیرنقدی تعهد کنند. به گفته حسینی‌مقدم، آورده غیرنقد می‌تواند حداکثر ۳۰ درصد سرمایه شرکت مشتمل بر پروژه و ملحقات آن و دارایی نقدشونده مانند اوراق با درآمد ثابت و سهام شرکت‌های پذیرفته شده باشد.
عاملیت مردم در سرمایه‌گذاری‌ها
وی همچنین با اشاره به محوریت مردم در این نوع تامین مالی افزود: در روش سرمایه‌گذاری در شرکت سهام عام پروژه، مردم به عنوان عاملیت اصلی سرمایه‌گذاری تلقی می‌شوند؛ چراکه فرصت سرمایه‌گذاری برای مردمی که به تنهایی توانایی سرمایه‌گذاری ندارند، فراهم می‌شود. با استفاده از این مدل مردم می‌توانند با سرمایه کم یا اندک به هر میزان در پروژه، کنار سرمایه‌گذاران بزرگ طرح، در نفع‌بری و سودآوری سهیم باشند و آن وقت عدالت اقتصادمحور ایجاد شده است.
این عضو شورای عالی بورس ادامه داد: در جهت مردمی‌سازی اقتصاد روش شرکت سهامی عام پروژه روش سرمایه‌گذاری موثر است و مردم در منافع بلندمدت توسعه کشور سهیم می‌شوند و از طرفی دیگر نقدینگی مردم به سمت پروژه‌های کلان عمرانی و توسعه‌ای سرازیر می‌شود و همچنین در دستورالعمل فوق محدودیت خاصی برای نوع پروژه دیده نشده و مساله‌ای که مهم بوده و پیش‌بینی شده است معیار پروژه‌های با ریسک کمتر و عایدی سرمایه آن‌که بسیار کوتاه‌مدت‌تر است، اولویت دارند و به جای اینکه مردم در یک پروژه پنج‌ساله سرمایه‌گذاری کنند در یک پروژه دو یا سه‌ساله که قرار است به بهره‌برداری برسد سرمایه‌گذاری خواهند کرد. به گفته وی، هدف تمرکز تامین مالی به روش شرکت سهام عام پروژه، روی پروژه‌های نیمه‌تمام است؛ پروژه‌ای که بالای پنجاه درصد پیشرفت داشته می‌تواند با سرمایه‌های خرد مردمی از طریق شرکت سهام عام پروژه تامین مالی و پذیره‌نویسی شود.
استفاده از ابزارهای متنوع
حسینی‌مقدم در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه ترکیب ابزار اوراق و سهام با شرکت سهام عام پروژه چه کمکی به تسهیل سرمایه‌گذاری خرد مردمی خواهد کرد، گفت: این موضوع به ساختار تامین مالی بنگاه‌ها و ماهیت شرکت سهام پروژه‌ها قابلیت تغییر دارد؛ اما همه ابزارهای مالی در بازار سرمایه برای تامین مالی باید کاربردپذیر باشند و ابزار مالی باید تعریف شود که قابل استفاده برای همه شرکت‌ها و بنگاه‌ها باشد لذا در مدل شرکت سهام عام پروژه مدل طوری طراحی شده که از همه ابزارها چه سرمایه‌ای و چه ابزار بدهی برای تامین مالی و به سرانجام رساندن آن پروژه استفاده کنند.
وی معتقد است که جذابیت استفاده ترکیبی از ابزار سهام و بدهی در مدل شرکت سهام عام پروژه برای سرمایه‌گذاری‌های مردمی جذابیت ایجاد می‌کند و حتی در سیکل‌های مختلف اقتصاد (رکود رونق اقتصادی)، موجب کاهش ریسک سرمایه‌گذار و کاهش هزینه‌های تامین مالی و در نتیجه افزایش سودآوری سرمایه‌گذاران می‌شود.