سونامی اختلالات روانی پس از کرونا

ماه‌ها از شیوع کرونا در کشور می‌گذرد. از شدت این پاندمی نه‌تنها کم نشده بلکه مردم با موج چهارم و پنجم این بیماری منحوس دست و پنجه نرم می‌کنند. در این میان کرونا با موج‌سواری بر ترس و ضعف برخی از بیماران و افراد مبتلا آنها را به کام مرگ می‌کشاند.
حال با ورود به دوره دیگری از این بیماری، خیلی از مردم خطر ابتلا و مرگ ناشی از کرونا را پشت در خانه‌هایشان احساس می‌کنند.
دوباره همه چیز به حالت آماده‌باش روزهای نخست این بیماری برگشته است. ترس از ابتلا و عواقب بیماری باعث شده تا حتی آنهایی هم که کرونا را جدی نمی‌گرفتند امروز با دو، سه ماسک روی چهره‌هایشان در خیابان‌ها و اماکن عمومی تردد کنند.
این در حالی است که فشارهای اقتصادی ناشی از دوران قرنطینه، خانه‌نشینی‌های مکرر، عدم تعامل با دوستان و آشنایان، استرس‌ها و اضطراب‌های ابتلا به این بیماری، از دست دادن شغل و از رونق افتادن کسب‌وکار، عدم دسترسی به واکسن و… باعث شده خیلی از مردم جوامع مختلف و به ویژه کشورمان احساس امنیت نکنند و در ادامه دچار و درگیر بیماری‌های روحی و روانی در آینده شوند.
در همین رابطه رییس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور با بیان اینکه پس از کرونا، ما با سونامی ناشی از اختلالات روانی مواجه هستیم، گفت: این اتفاق با بروز آسیب‌های اجتماعی روانی در جامعه پدیدار خواهد شد و از امروز باید از وقوع چنین پیامدی جلوگیری کنیم.
محمد حاتمی با بیان اینکه نمی‌توانیم بگوییم به سلامت روان افراد جامعه کاری نداریم و فقط مسوول سلامت جسم مردم هستیم، تصریح کرد: کودکان از اعمال و رفتار والدین متاثر هستند. وقتی مسوولان ما به فکر سلامت روان افراد باشند، در نتیجه می‌توانیم سلامت روان را کنترل کنیم.
وی ادامه داد: هم مسوولان، هم مردم و هم خانواده‌ها باید این موضوع را جدی گرفته و برای مدیریت آن راهکارهای لازم را از طریق روانشناسان، مشاوران و افراد قابل اعتماد برای زندگی فعلی خود با امکاناتی که موجود است، در نظر بگیرند.
رییس سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور اضافه کرد: وقتی یک نفر به شما حمله می‌کند، طبیعی است که دفاع می‌کنید. اما وقتی در حال دفاع هستیم به ضربه‌ای که وارد می‌شود دقت نمی‌کنیم در حالی که آن ضربه را متحمل شده‌ایم.
این روانشناس افزود: از نظر روانشناسی ویروس کرونا از سال ۹۸ که وارد ایران شد، به همه ضربه زد و این بحران همچنان ادامه دارد. ارزیابی ما این است که مردم در مدت یک سال گذشته در فشار بودند و هستند.
حاتمی گفت: طبق قوانین نانوشته‌ای هر تحریک و فشار، عوارض روانی دارد و این عوارض روانی روزی خود را نشان می‌دهد، آن وقت افراد یک روز به خود می‌آیند و می‌بینند که چه چیزهایی را در زندگی از دست داده‌اند.
وی اظهار داشت: برای مثال یکسری ممکن است ازدواج و تحصیل‌شان به تاخیر افتاده باشد، خانواده‌ای عزیزشان را از دست داده یا درگیر کرونا باشند و… آن وقت ذهن فعال و پویا درگیر این مسائل می‌شود و این اتفاق عوارض روانی را در پی خواهد داشت.
رییس سازمان نظام روانشناسی کشور با اشاره به اینکه عوارض آن می‌تواند تبدیل به یک اختلال روانی برحسب زمینه فیزیکی افراد شود، تاکید کرد: برای مثال افراد ممکن است دچار وسواس، افسردگی، اختلال دوقطبی، اضطراب، اضطراب پانیک، اضطراب اجتماعی، اختلال شخصیت یا حتی اختلالات شدید روانی شوند، پس با جامعه‌ای مواجه هستیم که همه افراد به یک شکلی با بیماری و اختلالات روانی درگیر هستند؛ سونامی روانی پس از کرونا.
حاتمی با بیان اینکه سونامی روانی ناشی از اختلالات روانی، برآیند آن آسیب‌های اجتماعی روانی است، خاطرنشان کرد: حال آسیب‌های روانی چه هستند؟ اینکه فرد از رفتن به سرکار اجتناب می‌کند. انگیزه‌اش را از دست داده و تمایلی به انجام هیچ کاری ندارد. اختلافات درون خانوادگی مثل افزایش آمار طلاق و اعتیاد ایجاد می‌شود یا خیلی‌ها درگیر انواع اعتیاد یا انزوا و تنهایی می‌شوند.
وی گفت: کسی که این فشارها را تحمل می‌کند، برحسب محرکی که بدن تجربه کرده، امکان دارد این آسیب و فشارها متوجه خودش شود یا متوجه دیگری کند. برای مثال اگر متوجه خودش باشد دچار افسردگی می‌شود اما یک زمان ممکن است فرد این فشارها را برون‌ریزی کرده و متوجه دیگران کند؛ کاری که افراد دچار اختلال شخصیتی انجام می‌دهند.
رییس سازمان نظام روانشناسی کشور با تاکید بر اینکه خانواده‌ها و جامعه باید خودشان را آماده چنین رفتارهایی کنند، تصریح کرد: یکی از راهکارهای مناسب برای جلوگیری از این وضعیت و سونامی شکل‌گیری شوراهای اندیشه‌ورز در دل نهادها، ارگان‌ها و ستاد ملی مقابله با کرونا و… است.
وی اضافه کرد: لازم است در اولین قدم با ویروس کرونا کنار بیاییم، زندگی کرده و آن را به رسمیت بشناسیم. هنوز خیلی‌ها در فکر و انتظار این هستند که واکسن بزنند یا با انجام کاری از دست این بیماری خلاص شوند.
حاتمی افزود: در حالی که این بیماری رفتنی نیست و در خانه ما ماندگار است مثل آنفلوآنزا. این مهمان شماست و اگر این بیماری را بپذیرید و با آن زندگی کنید، می‌توانید راهکارهای لازم برای زندگی با آن را نیز لحاظ کنید. مثل اینکه سبک زندگی‌تان را تغییر دهید، خودمراقبتی و دیگرمراقبتی انجام دهید، ماسک بزنید و… تا زمانی که در موعدش این بیماری حل و راهکارهای مقابله با آن در سطح کشور ایجاد شود.