سیاست نمایشی

گروه سیاسی- پس از مدت‌ها تنش و درگیری، جامعه جهانی شاهد پالس‌های مثبتی از جانب انگلیس است؛ کشوری که با ورود جانسون و تشکیل کابینه‌اش انتظار می‌رفت سیاستی همسو با واشنگتن را درباره ایران در پیش گیرد و با خروجش از اتحادیه اروپا توافق هسته‌ای را زیرپا بگذارد اما برخلاف این گمانه‌زنی‌ها گریس ۱ آزاد می‌شود‌. و این یعنی کابینه جدید بریتانیا نه تنها مطابق با سیاست ترامپ قدم برنمی‌دارند بلکه معقول‌تر فکر می‌کنند و تصمیم می‌گیرند.
اما جدا از انگلیس، کشورهای دیگر نیز اقدامات دیپلماتیک و قابل توجهی را برای حل تنش میان ایران و آمریکا انجام دادند که نمونه‌اش فرانسه و تلاش‌های ماکرون رییس‌جمهور این کشور است. البته فرانسه ماه‌هاست فعالیت‌های فشرده و بارزتری برای کاهش تنش بر سر برجام انجام داده‌. در راستای این رویه مشاور ماکرون در این چند وقت اخیر دوبار به تهران سفر کرده و در هفته‌های پیش نیز عراقچی معاون وزیر امور خارجه پیامی را از جانب روحانی به ماکرون انتقال داده است. البته در این حین از نقش کشورهای حامی ایران از جمله روسیه نیز نباید غافل بود. سفر پیش روی پوتین به فرانسه و همکاری این دو کشور برای نجات برجام می‌تواند روزنه‌ای برای اجرایی شدن اینستکس اروپایی باشد که البته مدت‌هاست حرفش مطرح می‌شود اما در عمل هنوز اقدام مناسبی از جانب این کشورها دیده نشده است.
اما از تلاش‌های دیپلماسی ایران و تیم محمد‌جواد ظریف نیز برای کاهش بحران‌های اخیر نباید غافل بود. ظریف در روزهای آتی به کشورهای اروپایی سفر می‌کند و این نشان از آن دارد که مذاکرات با اروپا جدی‌تر دنبال می‌شود و حتی می‌توان به نتایج آن خوش‌بین بود.
به نظر می‌رسد می‌توان حرکت‌های مثبت از جانب کشورها و آزاد‌سازی گریس را نتیجه رویکرد اخیر ایران دانست. مقامات تهران برای وادار کردن اروپا برای اجرای تعهد خود دست به اقدام متقابل زدند و رویکرد سیاسی رو به جلویی را در پیش گرفتند. طی این مدت جمهوری اسلامی خویشتنداری در باب اتفاقات اخیر را صلاح ندید و آن را موجب جری شدن دشمن قلمداد کرد. البته در این حین دولتی‌ها با تلاش وزارت خارجه و استفاده از ترفند مذاکره و گفت‌وگو سعی در حل بحران‌های اخیر داشتند نمونه‌اش مذاکرات با انگلیس است که منجر به آزادی گریس ۱ شده است. البته در رابطه با آزادسازی کشتی ایرانی، حسین الهنین، مشاور عادل عبدالمهدی، نخست‌وزیر عراق ادعا کرد که کشورش در آزادی کشتی گریس ۱ (آدریان دریا) نقش مهمی ایفا کرده است. وی افزود که عراق در حل بحران میان تهران و لندن نقش مهمی ایفا کرد زیرا این کشور دوست همه است و این مساله باعث شده است که موازنه مثبتی در روابط بین‌المللی ایجاد کند. الهنین همچنین گفت که مساله نفتکش محور گفت‌وگوی عادل عبدالمهدی، نخست‌وزیر عراق با حسن روحانی، رییس‌جمهور ایران در سفر اخیرش به تهران بود.
پیش از این نیز یک منبع عراقی مسوول در گفت‌وگو با شبکه المیادین اعلام کرد کشورش برای حل بحران نفتکش‌ها میان تهران و لندن نقش داشت. وی افزود: عادل عبدالمهدی، نخست‌وزیر عراق برای ایجاد ترتیبات ضروری برای حل بحران نفتکش‌ها تلاش کرد. این منبع که خواستار عدم فاش شدن نامش شد اعلام کرد که نخست‌وزیر عراق در سفر ناگهانی خود به تهران در تاریخ ۲۲ ژوئیه (یکم تیر) پیام لندن را به ایرانی‌ها فرستاد. عادل عبدالمهدی نخست‌وزیر عراق اخیرا به تهران سفر و با مقامات عالی‌رتبه کشورمان از جمله حسن روحانی دیدار و گفت‌وگو کرده بود.
و این شکستی دیگر برای ترامپ رییس‌جمهور آمریکاست که در این مدت از هر تلاشی برای تشکیل ائتلاف دریایی علیه ایران استفاده کرده است‌. اما نه تنها اتحادیه اروپا از این اقدام حمایت نکرد بلکه کشورهای عربی هم از ترس درگیری با ایران خود را وارد این ماجرا نکردند. و حالا واشنگتن مغموم‌تر از همیشه دست به رفتار نمایشی می‌زند. و آن، طرح ادعاهایی درباره فعالیت کشتی گریس ۱ و صدور حکم توقیف آن است. این حکم دادگاه آمریکا در پی این صادر شده است که ابرنفتکش گریس ۱ که توسط دولت جبل‌الطارق توقیف شده بود، روز پنجشنبه آزاد شد. بر‌اساس شکایت دولت آمریکا، کشتی گریس ۱ با بیش از دو میلیون بشکه نفت مورد جریمه واقع شده است. جسی‌کی لی، دادگاه داحیه کلمبیا مدعی شد که این کشتی و محموله آن باید به دلیل آنچه تخطی از قانون بین‌المللی فوریت اختیارات اقتصادی، کلاهبرداری بانکی، پولشویی و قانون جریمه تروریسم خوانده شده، جریمه شود. وی همچنین با طرح ادعاهایی علیه این کشتی و هدف فعالیت آن افزود: اسناد نشان‌دهنده طرحی برای دسترسی غیرقانونی به سامانه مالی آمریکا برای حمایت از محموله‌رسانی[از طریق کشتی] توسط سپاه پاسداران ایران به سوریه هستند. این طرح در‌بر گیرنده چندین گروه مرتبط با سپاه پاسداران و همچنین شبکه‌ای از شرکت‌های صوری است که در حمایت از انجام شدن این محموله‌رسانی‌ها، میلیون‌ها دلار پولشویی کرده‌اند.وزارت دادگستری آمریکا مدعی است که گریس ۱ به سپاه پاسداران ایران مرتبط است که از سوی آمریکا در فهرست سازمان‌های تروریستی این کشور قرار گرفت.
وزارت دادگستری آمریکا یک روز پس از آنکه دادگاه جبل‌الطارق حکم آزادی این کشتی توقیف‌شده را صادر کرد، این حکم را اعلام کرد. فابیو پیکاردو، وزیر منطقه جبل‌الطارق گفته است که این درخواست آمریکا باید از سوی مقامات قانونی طرفین برای یک تصمیم‌گیری بی‌طرفانه درباره آن، مورد بررسی قرار گیرد.