شرایط جدید واکسیناسیون در ارمنستان

«جهان‌صنعت»- شرط واکسیناسیون در ارمنستان، اقامت ۱۰‌روزه در این کشور است. سفر به ارمنستان همچنان طرفداران بسیاری دارد. اما این بار شرایط جدیدی برای این امر در نظر گرفته شده است. با این شرایط دیگر هر قشری نمی‌تواند به ارمنستان سفر کند. مسلما سفر ۱۰‌روزه به ارمنستان بسیار گران‌تر از هشت میلیون تومان هزینه سفر سه‌روزه می‌شود و با این شرایط بسیاری از قشرهای کم‌درآمد باید قید سفر به ارمنستان را بزنند. با این همه چرا مسوولان کشورمان برای واکسیناسیون عمومی تلاش جدی‌تری نمی‌کنند؟ چرا واکسیناسیون عمومی را آغاز نمی‌کنند تا از هجوم مردم به کشورهای همسایه برای واکسیناسیون جلوگیری کنند؟
از دید گردشگری که به ماجرا نگاه کنیم، ارمنستان به راحتی با جذب توریست‌های نگران کشور همسایه، گردشگری خود را رونق بخشید. گردشگری خروجی در ایران مجددا از سر گرفته شد و اکنون آژانس‌های گردشگری فعال در زمینه تورهای خروجی از خطر ورشکستگی کامل نجات پیدا کردند، البته آن دسته‌ای که ورشکست نشده بودند. در دوران شیوع کرونا بسیاری از دفاتر مسافرتی تعطیل شدند و دولت عملا هیچ حمایتی نکرد. وام‌های کرونا با بهره ۱۲ درصدی نیز دردی را دوا نکرد. به هرروی کشور همسایه هم به دفاتر مسافرتی تورهای خروجی سود رساند؛ هم به فعالان گردشگری کشور خود و هم به دولت ایران، چراکه عوارض خروج از کشور برای هر نفر به ازای دو پرواز خارجی یک میلیون تومان درآمد دارد.
واکسیناسیون به شرط ۱۰ روز اقامت
آرتاشس تومانیان، سفیر ارمنستان در ایران برای نخستین‌بار به موضوع تزریق رایگان واکسن کرونا به گردشگران خارجی در آن کشور پرداخته است. وی گفت: موردی که باید به آن توجه داشت، مجاز بودن تزریق واکسن کرونا به افرادی است که بیش از ۱۰روز در ارمنستان اقامت داشته‌اند. این رویه از تاریخ ۱۵ژوئیه اجرایی می‌شود که موجب واکسیناسیون افراد نیازمند و گروه‌های هدف می‌شود. به‌خصوص در مورد اتباع خارجی که حضور و اقامت آنها در ارمنستان ضروری باشد.
واکسن رایگان از ماه مارس
از ماه مارس سال‌جاری واکسیناسیون شهروندان در ارمنستان در حال انجام است و با سه نوع واکسن اسپوتنیک‌وی، آسترازنکا و سینوواک به صورت رایگان و داوطلبانه صورت می‌گیرد. هیچ محدودیت سنی نیز برای کاربرد واکسن‌های اشاره شده وجود ندارد. البته وضعیت واکسیناسیون گسترده چندان مناسب نیست، اما دولت جمهوری ارمنستان اقداماتی برای سرعت بخشیدن به واکسیناسیون در دست اجرا دارد. در چند هفته اخیر آمار افراد مبتلا و فوت‌شدگان ناشی از بیماری کرونا در ارمنستان سیر نزولی داشت و در ارزیابی همه‌گیری بیماری کرونا که از سوی اتحادیه اروپا صورت گرفته، ارمنستان به عنوان «منطقه سبز» شناخته شده است.
واکسن‌های آسترازنکا و سینوواک در دسترس همه قرار دارد اما واکسن روسی اسپوتنیک به افراد ۱۸ تا ۵۴ سال آسیب‌پذیر تزریق می‌شود.
طبق گفته رسانه‌های ارمنستان در این کشور ترس از واکسن وجود دارد و به این دلیل روند کار کند است. کارزارهای ضدواکسن نیز در ارمنستان فعال هستند. بخشی از واکسن این کشور از سبد کوواکس تهیه شده است.
به گفته سفیر ارمنستان، بیست‌وسوم آوریل سال‌جاری، خانم آناهید آوانسیان وزیر بهداشت جمهوری ارمنستان مجوز واکسیناسیون رایگان و داوطلبانه شهروندان خارجی مقیم ارمنستان را صادر کرد.
او تاکید کرد: درخواست‌های متعدد دریافت واکسن از سوی کارکنان برخی نمایندگی‌های سیاسی خارجی و سازمان‌های بین‌المللی و افراد خارجی که به دلایل مختلف در ارمنستان اقامت دارند، پایه و اساس صدور این دستور بود.
تومانیان گفت: برخی شهروندان خارجی نیز از بخشی از خدمات واکسیناسیون بهره‌مند شده‌اند که شهروندان کشورهای مختلف از جمله شهروندان ایرانی نیز از این خدمات استفاده کرده‌اند. پیش از هر چیز ابراز تمایل و انگیزه مردم مدنظر بود. علاوه بر آن دو امر دیگر نیز مورد توجه بود. یکی، نگاه و برخورد بشردوستانه در ارتباط با افراد خارجی بود و دیگری، واکسیناسیون افرادی بود که چندین هفته، ماه‌ها یا برای مدت طولانی‌تر در ارمنستان اقامت داشتند.
به گفته او، این موضوع تاثیر زیادی بر کاهش ابتلا به کرونا در ارمنستان داشت. مورد دیگر که باید به آن توجه داشت، مجاز بودن تزریق واکسن کرونا به افرادی است که بیش از ۱۰روز در ارمنستان اقامت داشته‌اند. این رویه از تاریخ ۱۵ژوئیه اجرایی می‌شود که موجب واکسیناسیون افراد نیازمند و گروه‌های هدف می‌شود. به‌خصوص در مورد اتباع خارجی که حضور و اقامت آنها در ارمنستان ضروری باشد.
تعلل دولت ارمنستان برای مقررات جدید
معاون گردشگری با تاکید برآنکه شرایط تزریق واکسن در ارمنستان تغییر کرده است، از سردرگمی تعداد زیادی از ایرانی‌ها در ارمنستان برای زدن واکسن خبر داد.
ولی تیموری معاون گردشگری کشور با اشاره به وضعیتی که این روزها درخصوص مسافران ایرانی که برای زدن واکسن به ارمنستان سفر کرده‌اند، به وجود آمده، گفت: مدتی است که آخر هر هفته در خصوص ورود و خروج گردشگران و تورهای ایرانی به ارمنستان با مشکل روبه‌رو هستیم. با توجه به بخشنامه وزارت بهداشت، درخصوص ورود و خروج تور سختگیری‌های زیادی وجود دارد. در حال حاضر نیز بیشتر افرادی که طی مدت اخیر به ارمنستان سفر کرده‌اند به صورت خودجوش و انفرادی بوده. چنانکه عده‌ای با هم قرار می‌گذارند و در قالب یک گروه سفر می‌کنند.تیموری ادامه داد: اکنون نیز مرز ایران و ارمنستان مملو از ماشین‌های شخصی است و مردم خودشان به این سفر می‌روند و از تورهای گردشگری خبری نیست.
او تاکید کرد: توری تحت عنوان تور واکسن در کشور وجود ندارد و هیچ‌یک از آژانس‌داران حق تبلیغ تور واکسن را ندارند. اگر چنین امری اتفاق بیفتد، تخلف است. در حال حاضر نیز آژانس‌داران تور ارمنستان برگزار می‌کنند و در این حین مسافران اگر برایشان این امکان فراهم شود که واکسن بزنند واکسن خواهند زد اما هیچ تعهدی برای زدن حتمی واکسن وجود ندارد.
تیموری تصریح کرد: ارمنستان در ابتدای امر اعلام کرده بود که هیچ محدودیتی برای زدن واکسن به گردشگران ندارد از این رو تعدادی از ایرانی‌ها به ارمنستان سفر کردند و واکسن زدند اما اکنون سیاست دیگری در پیش گرفته و عنوان می‌کند مسافری که به ارمنستان می‌آید باید ۱۰ روز بماند بعد واکسن به او زده شود. به این معنا که بلافاصله واکسن زده نمی‌شود. این قانون قرار است از چند روز دیگر اجرایی شود از این رو این روزها با کاهش تزریق واکسن به مسافران روبه‌رو هستیم.
معاون گردشگری تاکید کرد: در حال حاضر به دلیل ازدهام بیش از حد مسافران ایرانی در ارمنستان، خدمات کاهش یافته. نه تنها محل اقامتی مناسب پیدا نمی‌شود بلکه ماشین و سایر امکانات خدماتی نیز کم شده است. واکسن نیز نیست و مسافران باید حداقل ۱۵ روز صبر کنند تا نخستین دوز را بزنند.
اولویت با واکسیناسیون دوز دوم است
به گفته تیموری، از آنجا که وزارت بهداشت هنوز واکسن‌هایی که در ارمنستان تزریق می‌شود را تایید نکرده، از این رو این امر مورد تایید این وزارتخانه نیز نیست. اما نمی‌توانیم جلوی مردم را بگیریم. فقط می‌توانیم تاکید داشته باشیم که تور واکسن برگزار نشود.
معاون گردشگری افزود: مردم بدانند که چه در قالب تور و چه خودجوش می‌خواهند به ارمنستان سفر کنند و قصد دارند در این سفر واکسن بزنند، واکسن در ارمنستان با محدودیت همراه است و اولویت با افرادی است که دوز دوم را باید بزنند. از این رو ممکن است مسافران ایرانی دچار سردرگمی شوند.
اعتراض‌های جهانپور
با اوج گرفتن واکنش‌ها به موج سفر ایرانی‌ها به ارمنستان برای واکسیناسیون کیانوش جهانپور سخنگوی سازمان غذا و داروی ایران گفت: در ارمنستان از واکسیناسیون علیه کرونا استقبال نشده و چون واکسن آسترازنکا را وارد کرده و این واکسن‌ها هم تاریخ مصرف دارند، به توریست‌هایی که به آنجا سفر می‌کنند، زده می‌شود.
افزایش پروازها
محمد ذیبخش سخنگوی سازمان هواپیمایی ایران گفته است که هیچ‌یک از شرکت‌های هواپیمایی داخلی در این مسیر فعال نیستند و پروازهای بین این دو کشور با شرکت‌های هواپیمایی ارمنی
انجام می‌شود.
در حال حاضر در هفته شرکت ارمنی ایرکمپانی دو پرواز بین ایروان-تهران و شرکت هواپیمایی ارمنیا ایرویز پنج پرواز در این مسیر انجام می‌دهند. از سوی دیگر شرکت ارمنیا ایرویز دو پرواز بین ایروان- تبریز دارد. سخنگوی سازمان هواپیمایی ایران اعلام کرد که از هفته جاری شرکت ارمنیا ایرویز پنج پرواز خود را به هفت پرواز در هفته افزایش داده که در مجموع ۱۱ پرواز بین ایران و ارمنستان در هفته صورت می‌گیرد.
درآمدزایی از طریق واکسیناسیون در ارمنستان
طبق قانون بودجه سال ۱۴۰۰ عوارض خروج از کشور برای هر نفر در بار اول ۴۰۰ هزار تومان و بار دوم ۶۰۰ هزار تومان تعیین شده است بنابراین یک ایرانی اگر بخواهد دو دوز واکسن کرونا دریافت کند باید به تنهایی یک میلیون تومان عوارض به خزانه دولت ایران واریز کند. حال اگر دست‌کم یک میلیون ایرانی بخواهند در ارمنستان واکسن بزنند درآمدی معادل هزار میلیارد تومان را نصیب دولت کرده‌اند.
قیمت تورها
در حالی که ایران به صراحت اعلام کرده که چیزی به اسم «تور واکسن» غیرقانونی است اما تورهای گردشگری ارمنستان بدون اشاره به واکسن این روزها رونق گرفته‌اند.
قیمت تور چهار روزه ارمنستان با هواپیما و اقامت در شهر ایروان برای هر نفر شش تا هشت میلیون تومان است که این قیمت با توجه به نوع هتل و برخی از خدمات کم و زیاد می‌شود.
تور زمینی به ارمنستان ارزان‌تر در‌می‌آید و برای اقامت چهارروزه به طور میانگین سه میلیون تومان برای هر نفر خواهد بود.
هزینه سفر زمینی
قیمت بلیت اتوبوس در مسیر تهران- ایروان ۷۰۰ هزار تومان بود اما در حال حاضر اتوبوس‌ها تا شهر مرزی نوردوز به صورت دربستی می‌روند. بر این اساس در حال حاضر کرایه دربستی اتوبوس‌ها تا این شهر مرزی از مقصد تهران بین هشت تا ۱۰ میلیون تومان است که هر اتوبوس بین ۱۷ تا ۲۵ مسافر می‌تواند داشته باشد.
با این حال تجارت‌نیوز قیمت اتوبوس دربستی را ۱۲ میلیون تومان ذکر کرد که برای رفت و برگشت است. اما طبق گفته برخی از آگاهان هزینه حمل‌ونقل از مرز تا ایروان ۵۰۰ هزار تومان و هزینه برگشت یک میلیون تومان است.
مدت زمان سفر با اتوبوس از تهران به ایروان حدود ۲۴ ساعت است. با اینکه ادعا می‌شد مرز ایران و ارمنستان بسته شده، اما این شایعه تکذیب شده است. به نظر می‌رسد چنین شایعاتی برای جلوگیری از هجوم مردم به ارمنستان باشد.
از سوی دیگر شرکت‌های هواپیمایی قطر و امارات و همچنین فلای‌دبی پروازهای غیرمستقیم بین ایران و ارمنستان دارند که قیمت بلیت دوطرفه آن بیش از ۱۴ میلیون تومان است.
در حالی که سفر به ارمنستان از طریق تور در هفته‌های اخیر سیر صعودی داشته است اما حرمت‌الله‌ رفیعی رییس هیات مدیره انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران چند روز پیش در گفت‌وگو با صمت درباره «تور تزریق واکسن» تاکید کرده بود که فعالیت دفاتر جهانگردی و مسافرتی در حوزه گردشگری است و بر این مبنا نمی‌توانند هیچ‌گونه ادعایی را درباره برگزاری تور واکسن کرونا یا هرگونه اقدام پزشکی دیگر مطرح کنند.
او اضافه کرده بود: براساس آنچه بیان شد هرگونه تبلیغ و انتشار آگهی تحت عنوان تورهای تزریق واکسن کرونا توسط دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی خلاف مقررات و ممنوع است.
۳ درصد واکسن به توریست‌ها تعلق دارد
مقامات سفارت ارمنستان در تهران خبر داده‌اند که ۹۷ درصد از واکسن وارداتی آن کشور تنها مختص به شهروندانشان است و تنها سه درصد از واکسن وارداتی به گردشگران و مسافران ورودی به ارمنستان از جمله ایرانی‌ها تزریق می‌شود.
ازدحام در مرز ایران و ارمنستان
یکی از مسافران ایرانی در مرز ارمنستان با بیان اینکه ازدحام مسافران در مرز بین ایران و ارمنستان افزایش یافته، گفت: آنقدر صف مسافران روی پل ورودی کشور افغانستان طولانی و ازدحام زیاد است که چند مسافر به دلیل گرما و انتظار برای انجام تست پی‌سی‌آر بیهوش شدند و از این رو ارمنستان چند دستگاه آمبولانس در این نقطه مرزی مستقر کرده است. وی ادامه داد: مرز روی ایرانی‌ها بسته نشده اما روند پذیرش به دلیل افزایش تقاضا و روند تست پی‌سی‌آر کُند شده است.
سیدروح‌الله لطیفی، سخنگوی گمرک ایران گفت: ظرف دو روز، یعنی ۱۷ و ۱۸ تیرماه، هزار و ۸۰۰ ایرانی به مرز نوردوز برای ورود به ارمنستان و دریافت واکسن رایگان مراجعه کردند که به دلیل اقدام دولت ارمنستان در انجام تست کرونا برای ایرانیان وارد شده به آن سوی مرز، ورود ایرانی‌ها به ارمنستان با کندی مواجه و منجر به ازدحام جمعیت در مرز نوردوز شد.
سخنگوی گمرک ایران اعلام کرد: با توجه به کند بودن خدمات مرتبط با انجام تست‌های کرونا توسط کشور ارمنستان در آن سوی مرز، تعداد مراجعان با انجام تست‌ها همخوان نبود و به همین دلیل تراکم بالایی از ایرانیان عازم ارمنستان در مرز نوردوز صورت گرفت.
او گفت: تراکم زیاد هموطنان در مرز نوردوز به اندازه‌ای بود که حتی خط جمعیتی روی پل مرزی هم رسید و عده‌ای از هموطنان نیز دچار گرمازدگی شدند که با همکاری تیم درمان ارمنستانی به مشکل این عزیزان رسیدگی شد.
لطیفی اعلام کرد: طرف ارمنستانی به ایران اعلام کرد که چون روند انجام تست‌های کرونا در آن سوی مرز به کندی صورت می‌گیرد، زمانی که جمعیت روی پل مرزی نوردوز تخلیه شد اقدام به اعزام دیگر مسافران شود.
سخن آخر
خبرهای مربوط به واکسیناسیون رایگان در ارمنستان موجب هجوم ایرانی‌ها به این کشور شده است. مقامات ارمنستان نیز از شرایط نهایت استفاده را برده و علاوه بر کار انسان‌دوستانه، صنعت گردشگری را رونق دادند. از سوی دیگر با شرایطی که قرار دادند بر درآمدزایی خود افزوده‌اند. در این میان ایران نیز بی‌نصیب نمانده است، پرواز اول به خارج از مرزهای کشور ۴۰۰ هزار تومان و پرواز دوم ۶۰۰ هزار تومان عوارض خروج از کشور دارد. در این میان برخی آژانس‌های گردشگری نیز از رکود و ورشکستگی نجات پیدا کردند.