شروط بازگشت رونق به تالار شیشه‌ای

بازار سهام طی هفته‌های گذشته وارد فاز اصلاحی شده است که عمده دلایل آن، منعکس شدن بخش قابل توجهی از جهش ارزی اخیر بر سطح درآمدها و سودآوری شرکت‌ها بوده است. سینا سلیمانی، مدیر سرمایه‌گذاری شرکت مشاور سرمایه‌گذاری تامین سرمایه نوین در گفت‌وگو با سنا، ضمن بیان مطالب فوق گفت: کاهش سطح تقاضا و عقب‌نشینی سرمایه‌گذاران در بازار سرمایه همزمان با انطباق ارزش بازار شرکت‌ها با نرخ دلار هفت هزار و ۵۰۰ تا هشت هزار تومانی، امری طبیعی بود که به وقوع پیوست. از سوی دیگر، افزایش ریسک‌های سیستماتیک در دل بازار با شروع دور جدید تحریم‌ها و ابهام در سیاستگذاری‌های ارزی موجب شد تا سطح p/e انتظاری بازار کاهش یابد و سرمایه‌گذاران پس از کسب بازده مناسب طی ماه‌های اخیر، وزن بیشتری به این ریسک‌ها و عوامل تاثیر‌گذار بدهند.
تغییر مسیر نقدینگی
سلیمانی در ادامه به ورود حجم قابل توجهی از نقدینگی بازار به سمت صنایع مصرفی اشاره کرد و در توضیح این امر گفت: با هربار جهش نرخ ارز در گام اول صنایع صادراتی و وابسته به نرخ ارز تحت تاثیر قرار می‌گیرد، اما در مرحله دوم موجی از تورم در صنایع پایین‌دستی ایجاد می‌شود که دلیل آن افزایش بهای نهاده‌های تولید و همچنین افزایش هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم تولیدی است. وی افزود: با توجه به افزایش بهای تمام‌شده محصولات میانی و نهایی، افزایش نرخ این محصولات طبیعی است. لذا صنایع پایین‌دستی به عنوان صنایع تورمی، حلقه دوم از مقصد سرمایه‌گذاری فعالان بازار سرمایه شناسایی و طی چند هفته اخیر با اقبال مناسبی رو‌به‌رو شده‌اند. این صنایع شامل صنایع لاستیک و پلاستیک، صنایع غذایی و لبنی و سایر صنایعی می‌شود که در حلقه نهایی زنجیره ارزش صنایع مادر قرار دارند. مدیر سرمایه‌گذاری شرکت مشاور سرمایه‌گذاری تامین سرمایه نوین در بخش دیگری از اظهاراتش به افت شدید قیمت جهانی نفت اشاره کرد و گفت: بهای نفت، به عنوان شاهرگ درآمد‌ها و همچنین شاخصی برای قدرت هزینه‌کرد دولت، طی هفته‌های اخیر افت قابل توجهی را تجربه کرد، با این وجود به نظر می‌رسد افت بهای نفت بیش از آنکه جنبه اقتصادی داشته باشد‌، رنگ و بوی سیاسی دارد. زیرا هیچ یک از محرک‌های اثرگذار در بازار نفت توجیه‌کننده ریزش ۴۰ دلاری نفت طی ۲ هفته نیست.
تاثیر تحولات بازارهای جهانی
وی در ادامه دلایل توجیه‌ناپذیری افت اخیر بهای نفت را این چنین بیان کرد: در حال حاضر سطح ذخیره‌گیری پالایشگاه‌های چینی افزایش یافته و سطح واردات روزانه نفت چین به بیش از ۰۴/۹ میلیون بشکه در روز رسیده است. همچنین دستیابی سطح ذخایر تجاری آمریکا در بالاترین سطح خود از ابتدای سال ۲۰۱۷ قرار دارد، طی ادوار گذشته هر زمان سطح این ذخایر به ۱۵ میلیون بشکه رسیده، روند ذخایر آمریکا کاهشی شده که عاملی برای تقویت تقاضا در بازار نفت بوده است. این کارشناس بازار سهام چشم‌انداز قیمت جهانی نفت را همچنان مثبت ارزیابی کرد و گفت: به نظر می‌رسد با فرا رسیدن تاریخ معافیت‌های وارداتی نفت ایران‌، آمریکا به دنبال کاهش بهای نفت و اعمال فشار بر دولت ایران است. اما با اتمام معافیت‌های وارداتی نفت ایران و وجود نشانه‌هایی از کسری عرضه در بازارهای جهانی نفت‌، می‌توان انتظار داشت بهای نفت مجددا به سطح ۶۰ تا ۶۵ دلار بر هر بشکه برسد. سلیمانی همچنین برنامه بودجه سال ۹۸ را مهم ارزیابی کرد و از احتمال افزایش نرخ ارز در برنامه بودجه خبر داد. وی در این زمینه گفت: در شرایط فعلی به نظر می‌رسد سیاست دولت برای بودجه سال ۱۳۹۸ پیچیده‌تر از قبل باشد و رشد نرخ دلار راهکار مقابله با کسری بودجه در نظر گرفته شود.
کاهش سطح تحلیل‌پذیری
وی افزود: در این شرایط تداوم رشد قیمتی نمادهای بازار سهام، در گرو رشد نرخ ارز سامانه نیما‌، به عنوان مرجع نرخ ارز شرکت‌های فعال در بازار سرمایه و نزدیک شدن آن به نرخ ارز بازار آزاد است. با توجه به اینکه لایحه بودجه سال ۱۳۹۸ در چند هفته آتی تنظیم می‌شود می‌توان پیش‌بینی کرد مجددا صنایع بالادستی دستخوش تغییرات قیمتی شوند. مدیر سرمایه‌گذاری شرکت مشاور سرمایه‌گذاری تامین سرمایه نوین با اشاره به وجود پدیده هیجان‌زدگی در رفتار برخی سهامداران طی مدت اخیر، گفت: بازار سهام این روزها به برخی وقایع بیش از اندازه واکنش منفی نشان می‌دهد و اصطلاحا بازار سرمایه دچار پدیده
Over Reaction شده است که متاسفانه این پدیده موجب کاهش سطح تحلیل‌پذیری بازار و فرار سرمایه می‌شود.
وضعیت پالایشی‌ها
وی در توضیح این گونه رفتارها در بازار سهام به مثالی در خصوص نمادهای پالایشی اشاره کرد و گفت: به طور مثال در گروه پالایشی سطح ذخایر نفتی بر مبنای قیمت نفت ۷۰ تا ۷۵ دلاری بوده و در نیمه نخست امسال و پیش از اینکه مبنای محاسبه نرخ ارز این گروه سامانه نیما شود‌، این ذخایر بر مبنای دلار چهار هزار و ۲۰۰ تومانی محاسبه می‌شد. با این وجود این روزها با افت بهای نفت به ۵۵ دلار‌، مبنای محاسبه نرخ ارز آنها هشت هزار و ۴۰۰ تومان است. به بیان ساده‌تر گویی ذخایر نفتی شرکت‌های پالایشی در حال حاضر بر مبنای بهای نفت ۱۰۰ دلاری و دلار چهار هزار و ۲۰۰ تومانی محاسبه می‌شود که تاحدود زیادی افت بهای نفت را پوشش می‌دهد. وی در پایان گفت: کاهش بخش از سود این شرکت‌ها به دلیل افت بهای نفت انکارناپذیر است اما تاثیر آن به حدی که این روزها فعالان بازار بر مبنای آن واکنش‌های هیجانی را بروز می‌دهند. به هر حال پیش‌بینی می‌شود با نزدیک شدن به گزارش‌های ۹ ماهه که به طور قطع به مراتب بهتر از گزارشات ۶ ماهه شرکت‌ها خواهد بود، رفتار منطقی به بستر بازار بازگردد و روند سرمایه‌گذاری‌ها بر مدار تحلیل استوار شود و این فضای بدبینی صرف و ریسک‌گریزی حداکثری تعدیل شود.