شش گزینه چین برای مقابله با آمریکا در جنگ تعرفه‌ها

اختلافات گمرکی میان آمریکا و چین بالا گرفته است‌. دولت چین اعلام کرد این کشور در نظر دارد در صورت وضع تعرفه‌های جدید آمریکا روی کالاهای چین، روی کالاهای وارداتی این کشور از آمریکا ۶۰ میلیارد یورو تعرفه جدید وضع کند‌.
دولت آمریکا تهدید کرده که جنگ تجاری خود را با چین تشدید خواهد کرد‌. در تاریخ ۶ ژوئیه آمریکا روی بخشی از کالاهای چینی به ارزش ۳۴ میلیارد دلار تعرفه‌هایی وضع کرد و تنها چند روز بعد اعلام کرد که یک رشته از کالاهای دیگر چینی به ارزش ۲۰۰ میلیارد دلار را مشمول تعرفه خواهد کرد‌. دونالد ترامپ گفته که ارزش کالاهای مشمول تعرفه، در جمع بیش از ۵۰۰ میلیارد دلار یعنی تقریبا معادل ارزش کل کالاهای صادراتی چین به آمریکا در سال گذشته خواهد بود‌. از آنجا که ارزش واردات چین به آمریکا حدود چهار برابر صادرات آمریکا به چین است، اقدامات تلافی‌جویانه چین از راه‌های بازرگانی محدود است‌. بنابراین چین می‌تواند از شش حربه دیگر با تعرفه‌های وضع شده آمریکا مقابله کند‌.
اقدام علیه شرکت‌های آمریکایی
جولین اونز- پریچارد، از شرکت کاپیتال اکونومیکز می‌گوید میزان فروش شرکت‌های آمریکایی در داخل چین نزدیک به ۳۰۰ میلیارد دلار است، به همین جهت این شرکت‌ها می‌توانند یک هدف بالقوه برای چین باشند‌. او به شرکت‌هایی مانند اَپل اشاره می‌کند که فروش و فعالیت‌های قابل توجهی در چین دارند‌.
به گفته اونز-پریچارد، چین می‌تواند کار را برای شرکت‌های آمریکایی مشکل کرده و با کند کردن روند ترخیص کالاهای وارداتی این شرکت‌ها از گمرک، تاخیر در دادن یا ندادن ویزا و بازرسی از لحاظ سلامتی و بی خطر بودن کالاهای وارداتی، فعالیت‌های یک شرکت را به‌طور موقت تعطیل کند‌. جولیا ونگ، از بانک اس اچ بی سی، می‌گوید گزینه‌های دیگری هم که کمتر محسوس خواهند بود، وجود دارد‌. شرکت‌های آمریکایی ممکن است در مقایسه با شرکت‌های اروپایی و ژاپنی کمتر از اقدامات چین برای آزادی استفاده از بخش خدمات این کشور (در بخش‌هایی مانند امور مالی و خدمات پزشکی) بهره‌مند شوند‌.
گی‌هافبوئر، از انستیتوی پیترسون برای اقتصاد بین‌المللی، در واشنگتن می‌گوید: چین شرکت‌های آمریکایی را که از آنها چندان حمایتی نمی‌شود انتخاب می‌کند و آنها را مشمول انواع مقررات بوروکراسی قرار می‌دهد‌. اما او اضافه می‌کند از آنجا که شرکت‌های آمریکایی به رشد اقتصادی چین کمک می‌کنند، چنین سیاستی به ضرر اقتصاد چین تمام خواهد شد‌.
محدود کردن سفر گردشگران چینی به آمریکا
اگر چه آمریکا دارای کسری قابل توجه تراز بازرگانی با چین است، ارزش خدماتی که به چین می‌فروشد بیشتر از مقداری است که از این کشور خریداری می‌کند‌. مازاد تراز این خدمات در سال ۲۰۱۶ معادل ۳۸ میلیارد دلار بود‌. بخشی از این مازاد، به دلیل پولی است که توریست‌های چینی در خارج از کشور خرج می‌کنند‌. در سال ۲۰۱۶ بیش از ۱۳۰ میلیون چینی به خارج سفر کردند‌. این توریست‌ها که به کشورهای دوردست از جمله آمریکا رفته بودند، حدود ۲۶۰ میلیارد دلار خرج کرده بودند‌.
از این رو چین می‌تواند سفر اتباع خود به آمریکا را محدود کند‌. این اولین باری نخواهد بود که چین دست به چنین اقدامی خواهد زد‌. سال گذشته چین در اعتراض به کره‌جنوبی که اجازه استقرار سیستم دفاع موشکی آمریکا را در خاکش داده بود، فروش تورهای مسافرتی به کره‌جنوبی را برای آژانس‌های هواپیمایی ممنوع کرد، اما بعضی‌ها معتقدند اجرای چنین تصمیمی بیش از حد مختل‌کننده خواهد بود‌. آقای ‌هافبوئر می‌گوید چینی‌ها از این تدابیر لطمه سنگینی خواهند خورد‌.
کاهش ارزش پول رایج
کاهش ارزش یوآن، واحد پول چین به افزایش صادرات این کشور کمک خواهد کرد زیرا برای کشورهای وارد‌کننده، کالاهایی که از چین می‌خرند ارزان‌تر تمام خواهد شد و جبران افزایش قیمت‌های ناشی از تعرفه‌های آمریکا را خواهد کرد‌. به باور تحلیلگران این واقعیت که در جریان سقوط اخیر یوآن، بانک مرکزی چین مداخله نکرد، نشان می‌دهد که این بانک در حال حاضر همه چیز را به نیروی بازار واگذار کرده‌. این تحلیلگران اضافه می‌کنند از آنجا که ارزش یوآن در برابر دلار طی یک سال به پایین‌ترین سطح رسیده بود، بانک مرکزی دلیلی برای مداخله ندیده است‌. اوانز- پریچارد می‌گوید به‌طور واضح تمایلی برای تضعیف یوآن دیده می‌شود تا از تاثیر تعرفه‌ها کاسته شود ولی در حال حاضر نباید انتظار کاهش قابل ملاحظه ارزش یوآن را داشت‌.
فروش اوراق قرضه دولتی آمریکا
چین صاحب بیش از یک تریلیون دلار از اوراق قرضه دولتی آمریکاست که سبب شده عده‌ای نگران نفوذ چین بر اقتصاد آمریکا شوند‌ اما فروش مقدار زیادی از این اوراق به چین لطمه خواهد زد چون سبب خواهد شد ارزش بخشی از دارایی‌هایش که مقدارش قابل توجه است، کاهش یابد و ناچار شود به آن دسته از بازارهای خارجی اوراق قرضه که نقدینگی کمتری دارند، روی آورد‌.
علاوه بر این، تاثیر منفی این فروش بر آمریکا احتمالا محدود خواهد بود چون اوراق قرضه آمریکایی را که چین فروخته سایر کشورها خریداری خواهند کرد‌. نومارا، در یک گزارش پژوهشی می‌نویسد بعید به نظر می‌رسد که چین در صدد فروش این اوراق برآید‌. کاهش ارزش اوراق قرضه آمریکایی به ضرر چین تمام خواهد شد چون سرمایه‌گذاری مجدد دلارهای به دست آورده به نحو معقول، برایش بسیار دشوار خواهد بود‌.
اخلال در مذاکرات با کره‌شمالی
ترامپ گفته است که ممکن است چین در تلاش‌های آمریکا برای برچیدن تسلیحات هسته‌ای کره‌شمالی مداخله کند‌. او اخیرا در توئیتی نوشت شخص او به اینکه کیم جونگاون به توافقی که با آمریکا کرده احترام خواهد گذاشت اعتماد دارد اما اضافه کرد: از طرف دیگر چین ممکن است به دلیل موضع ما در قبال تجارت با چین، فشار منفی بر این توافق وارد کند‌. امیدوارم این‌طور نباشد‌. انستیتوی پیترسون برای اقتصاد بین‌المللی اخیرا نوشت که چین در جنگ تجارتی دارای سلاح‌های مهمی است و می‌تواند در جاهایی خارج از دنیای اقتصادی از این اهرم‌ها استفاده کند‌. ‌هافبوئر، از پژوهشگران این انستیتو می‌گوید این کارتی است که چین به آسانی می‌تواند بازی کند؛ اینکه به کره‌شمالی بگوید مذاکرات را به تاخیر بیندازد‌. ولی او اضافه می‌کند که عیب بزرگ چنین اقدامی تبدیل یک مناقشه بازرگانی به یک مناقشه ژئوپلیتیک در ابعاد نامعلوم است‌.
تمرکز بر اقتصاد داخلی
به نوشته بی بی سی چین می‌تواند با مطمئن شدن از اینکه ابزار لازم برای رشد اقتصادی در شرایط دشوارتر را دارد و نیز گسترش روابط بازرگانی و سرمایه‌گذاری با سایر کشورها، بر رشد اقتصادی داخلی خود تمرکز کند‌. اوانز- پریچارد می‌گوید برای چین بهترین گزینه آمادگی برای تکیه کردن بر اقتصاد است‌. او خاطرنشان می‌سازد نشانه‌هایی دیده شده مبنی بر اینکه اقدامات قبلی برای آهسته کردن آهنگ رشد وام‌ها و مهار میزان بدهی‌ها هم‌اکنون در حال تغییر است‌. جولیا ونگ از بانک اچ اس بی سی، می‌گوید چین برای توسعه بازرگانی با کشورهای دیگری که جایگزین آمریکا خواهند شد، تلاش خواهد کرد‌. اخیرا چین میزبان مقامات اتحادیه اروپا بود و درباره تجارت آزاد با این مقامات گفت‌وگو کرد‌. جولیا ونگ می‌افزاید: به نظر من چین از چند سال قبل درصدد متنوع بودن روابط تجاری و سرمایه‌گذاری با کشورهایی جز آمریکا بوده و تردیدی نیست که اکنون این تلاش‌ها افزایش خواهد یافت‌.